Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 288/15 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 16 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pozostawił bez rozpoznania wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] marca 2016 r.

Przesyłka zawierająca odpis powyższego zarządzenia wraz z uzasadnieniem oraz pismo z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia sprzeciwu została, wobec niemożności doręczenia jej A. G. (dalej: skarżący), awizowana w dniu 23 maja 2016 r. (na skutek nieobecności skarżącego w miejscu jego zamieszkania), a następnie awizowana powtórnie w dniu 31 maja 2016 r. Przesyłka ta następnie została wydana adresatowi w dniu 7 czerwca 2016 r.

Okoliczności te zostały potwierdzone adnotacjami dokonanymi przez listonosza na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 23 sierpnia 2016 r. (por. k. [...] akt sądowych). W dokumencie tym wskazano również, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono "w drzwiach adresata".

W dniu 14 czerwca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 288/15 orzekł, że sprzeciw od zarządzenia z dnia 16 maja 2016 r. był spóźniony i podlegał odrzuceniu.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), od zarządzeń wydawanych w przedmiocie prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zgodnie zaś z art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Ponadto stosownie do art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.; dalej: Prawo pocztowe) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy.

W rozpatrywanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej odpis zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 r. wynikało, że została ona doręczona w dniu 7 czerwca 2016 r. Niemniej jednak, mając na uwadze przytoczone regulacje, skoro przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 23 maja 2016 r., a następnie po raz drugi w dniu 31 maja 2016 r., to doręczenie zgodnie z art. 73 p.p.s.a. nastąpiło już z dniem 6 czerwca 2016 r.

Termin do odebrania przesyłki biegł bowiem od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Wobec powyższego siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął z dniem 13 czerwca 2016 r. Natomiast skarżący wniósł sprzeciw w dniu 14 czerwca 2016 r., a więc już po upływie terminu.

A. G. w zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 6 września 2016 r.

W jego ocenie Poczta Polska doręczyła adresatowi zarządzenie w dniu 7 czerwca 2016 r. i jest to data zgodna z datą na awizo, jako ostateczna data odbioru pisma. Natomiast liczeniu terminów awiza miałoby sens jedynie w przypadku gdyby w ogóle nie nastąpiło fizyczne doręczenie pisma, a nastąpiło tzw. doręczenie w postaci fikcji doręczenia, czyli nie doręczenie fizyczne pisma.

Zdaniem skarżącego stosowania "chwytu" nieterminowego odbioru, gdy termin liczy się od daty doręczenia ma na celu uniemożliwienia stronie obrony swoich praw i ograniczenie dostępu do Sądu, co jest jawnym naruszeniem zasad ogólnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.), a także Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń referendarza sądowego m.in. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosków o przyznanie prawa pomocy, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia. Stosownie zaś do art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu przez sąd.

W ocenie Sądu I instancji sprzeciw skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 maja 2016 r., został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 259 § 1 p.p.s.a., natomiast skarżący podnosił, że swoje pismo nadał w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, i wskazywał, że należy uznać, że doręczenie przesyłki zawierającej zarządzenie miało miejsce w dniu 7 czerwca 2016 r., a nie 6 czerwca 2016 r.

Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 73 § 4 w zw. z 73 § 1 p.p.s.a. przyjmuje się, że za dzień doręczenia należy uznać ostatni dzień czternastodniowego okresu liczony od dnia wystawienia pierwszego awizo. Przyjmuje się domniemanie, że doręczenie w sprawie nastąpiło z końcem 14 dnia od pierwszego zawiadomienia.

Należy zauważyć, że jeśli adresat odbierze pismo przed upływem czternastego dnia – wówczas datą doręczenia jest faktyczna data odebrania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1971 r., III CZP 10/71, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2001 r., I PZ 83/00). Jeśli natomiast adresat pisma odbierze je po upływie czternastego dnia wskazanego przez ustawę za datę doręczenia przyjmuje się – zgodnie z ustawą – ten ostatni, czternasty dzień (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., I FZ 188/10.).

Skarżący odebrał przesyłkę w piętnastym dniu od dnia wystawienia pierwszego awizo – było to możliwe jedynie dlatego, że poczta nie zdążyła jeszcze odesłać przesyłki do sądu z adnotacją "nie podjęto – awizowane dwukrotnie". To, że skarżący fizycznie odebrał przesyłkę (korzystając z okoliczności, że znajdowała się ona jeszcze w placówce pocztowej) piętnastego dnia, nie zmienia tego, iż ustawodawca wskazał, że doręczenie nastąpiło czternastego, ostatniego, dnia. Skoro doręczenie nastąpiło 14 dnia to od tej daty należy liczyć wszystkie terminy (por. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 977/15).

Nie ulega wątpliwości i nie było to także kwestionowane przez skarżącego, że pierwsze awizo wystawiono 23 maja 2016 r. oraz zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono "w drzwiach adresata". Zatem należało przyjąć, że z końcem 6 czerwca 2016 r. nastąpiło doręczenie, co oznacza, że ostatnim dniem do terminowego nadania przesyłki był dzień 13 czerwca 2016 r.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił sprzeciw jako spóźniony.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.