Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. [...] z siedzibą w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 35/18 w sprawie ze skargi O. [...] z siedzibą w E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia: zawiesić postępowanie.

Wyrokiem z 17 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 35/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. [...] z siedzibą w E. (zwanej dalej: "spółką") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 17 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawała prawno-podatkowa kwalifikacja działalności spółki polegającej na umożliwieniu firmom transportowym (estońskim i litewskim) nabywania oleju napędowego na paliwowych stacjach partnerskich przy wykorzystaniu kart paliwowych (kart klienta). Kierowcy, posługując się przedmiotowymi kartami, mogli kupować paliwo bezgotówkowo. Rozliczenie z firmami transportowymi następowało zaś raz w miesiącu na podstawie wystawionych przez spółkę faktur.

Organy podatkowe, uznając tego rodzaju działalność za świadczenie usług finansowych (a nie sprzedaż paliwa w ramach transakcji łańcuchowej), stwierdziły, że faktury wystawione przez spółkę na rzecz ostatecznych nabywców paliwa nie dokumentowały dostawy towarów, lecz stwierdzały czynności, które faktycznie nie miały miejsca. Z tego powodu spółce określono kwotę należności do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o VAT"), z tytułu wykazanego podatku należnego na wystawionych przez nią fakturach. Stanowisko organów podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wspomnianym na wstępie wyroku, potwierdzając prawidłowość zastosowania w rozpatrywanym przypadku art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia spółka wskazała między innymi na naruszenie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, argumentując, że sięgnięcie do tego przepisu w niniejszej sprawie doprowadziło do naruszenia zasady neutralności w VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "Ppsa"), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Postanowieniem z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1535/17, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne o następującej treści: "Czy art. 203 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE seria L z 2006 r. Nr 347/1, ze zm.) oraz zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu, w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym, przepisu krajowego takiego jak art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm.) do faktur z nienależnie wykazanym VAT wystawionych przez podatnika działającego w dobrej wierze, jeżeli: - działanie podatnika nie wiązało się z oszustwem podatkowym, ale wynikało z błędnej wykładni przepisów prawa dokonanej przez strony biorące udział w transakcji, opartej o wykładnię przepisów prezentowaną przez organy podatkowe i powszechną praktykę w tym zakresie w momencie dokonywania transakcji, przyjmującą wadliwie, że wystawca faktury dokonuje dostawy towarów, podczas gdy faktycznie świadczy usługę pośrednictwa finansowego zwolnioną od VAT oraz - odbiorca faktury z nienależnie wykazanym VAT miałby prawo do żądania jego zwrotu przy prawidłowym zafakturowaniu transakcji przez podatnika faktycznie dokonującego na jego rzecz dostawy towarów?". Mając na uwadze, że skierowanie pytania prejudycjalnego przez sąd krajowy nastąpiło na gruncie sprawy o zbliżonym stanie faktycznym, tj. na kanwie rozliczeń dokonywanych przez podatnika oferującego firmom transportowym nabywanie paliwa przy użyciu kart paliwowych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w zawisłej przez sądem sprawie powinna uwzględniać stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na temat interpretacji prawa unijnego w kontekście rozwiązań krajowych przyjętych w tym przepisie.

Z tych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 Ppsa,

postanowiono o zawieszeniu postępowania kasacyjnego do chwili udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na wskazane wyżej pytanie prejudycjalne.