Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] i [...] na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1238/22 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 10 marca 2022 r., znak DLI-VI.7615.21.2022.EW w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: I. uchylić pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1238/22 i zasądzić od Ministra Finansów i Gospodarki na rzecz [...] i [...] solidarnie kwotę 4500 (cztery tysiące pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, II. zwrócić [...] i [...] solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1238/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi [...] i [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 10 marca 2022 r., znak DLI-VI.7615.21.2022.EW w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 grudnia 2021 r., znak NSP-III.7570.418.2019.MK; w punkcie 2 zasądził od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżących [...] i [...] solidarnie kwotę 1380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 ww. wyroku wnieśli skarżący w części, w jakiej zasądzono koszty postępowania solidarnie poniżej kwoty 4.500 zł, czyli w stosunku do różnicy wynoszącej 3.120 zł.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm., dalej Rozporządzenie), w zw. z akt 200 ppsa oraz art. 205 § 2 ppsa, poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie należnego wnoszącym zażalenie zwrotu kosztów postępowania w oparciu o stawkę minimalną opłat za czynności adwokackie określone w pierwszym z w/w przepisów, podczas gdy w niniejszej sprawie w zakresie tym zastosowanie znajdzie § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) Rozporządzenia w zw. z § 2 pkt 5) Rozporządzenia;

2. art. 141 § 4 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie, mające wyraz w braku zawarcia w uzasadnieniu orzeczenia pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania oraz jej wyjaśnienia.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia o kosztach i zasądzenie od organu na rzecz wnoszących zażalenie kosztów zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia o kosztach i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego z uwzględnieniem opłaty od zażalenia i kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Przepis art. 202 p.p.s.a. reguluje z kolei kwestię zasad ponoszenia kosztów procesu w sprawach, w których po stronie skarżącej występują współuczestnicy w sporze. Zgodnie z nim, jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących, o których mowa w § 1, związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie (§ 2). Współuczestnictwo materialne, o którym mowa w art. 202 § 2 p.p.s.a., w przypadku współwłaścicieli nieruchomości, zachodzi wówczas, gdy ich uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne i tak jest w tej konkretnej sprawie.

Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 10 marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 21 października 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oraz o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji w całości na rzecz poprzednich współwłaścicieli nieruchomości opisanej w pkt 1 decyzji, tj. [...] i [...].

W tej sprawie przedmiot zaskarżenia odnosi się zatem do wysokości odszkodowania za nieruchomość we współwłasności skarżących, czyli jest związany z należnością pieniężną. Skarżący w skardze do Sądu określili wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 30.000 zł. Wpis od skargi uiszczono w kwocie 900 zł prawidłowo obliczonego na zasadach wpisu stosunkowego.

Tymczasem orzekając w przedmiocie kosztów postępowania Sąd pierwszej instancji zastosował art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., wprawdzie prawidłowo koszty zasądził solidarnie na rzecz skarżących, jednak nieprawidłowo obliczono wysokość kwoty zasądzonej na rzecz skarżących z tytułu zastępstwa procesowego. Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, że wartość przedmiotu zaskarżenia wyraża się w kwocie pieniężnej zatem pobrany wpis był wpisem stosunkowym i tak też winna być obliczona wysokość kosztów zastępstwa procesowego.

Jako zasadny uznać zatem należy zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026, poz. 215), zgodne z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 480 zł. Tymczasem jak już wyjaśniono przedmiot zaskarżenia odnosi się do należności pieniężnej, i określonej na kwotę 30.000 zł. W sprawie Sąd winien był zatem obliczyć koszty przy uwzględnieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę oblicza się na podstawie § 2. A z § 2 pkt 5 rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: 5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł.

Jak prawidłowo wskazuje pełnomocnik, koszty zastępstwa procesowego dla skarżących powinny wynieść 3.600 zł. A zatem prawidłowo zasądzona kwota winna wynosić 4.500 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie kosztów za czynności adwokackie, plus zwrot uiszczonego wpisu stosunkowego w kwocie 900 zł.

Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. – Sąd I instancji wskazał przepisy w oparciu, o które zasądził koszty postępowania. Orzeczenie w zakresie kosztów pozwala zatem na kontrolę instancyjną stanowiska przyjętego przez ten Sąd.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026, poz. 215). O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a., czyli jak w pkt 2 postanowienia.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.