Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. w sprawie ze skargi H. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 lipca 2024 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.270.2024.2.DS w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz H. S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

H. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "Wnioskodawca", "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych emisji tokenów za wynagrodzeniem.

Strona opisując stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe wskazała, że jest polskim rezydentem podatkowym, zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT. Spółka posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Prowadzi działalność gospodarczą w szeroko rozumianej branży IT, zajmując się m.in. dystrybucją gier komputerowych wśród klientów. Działalność prowadzona jest za pośrednictwem platformy internetowej opartej na technologii blockchain, w ramach której użytkownicy mogą uzyskać dostęp do gier nabywając niewyłączną licencję mającą postać niepodzielnego tokena w standardzie ERC20 (dalej: "Kartridż"). Wynagrodzenie z tytułu udostępnienia licencji (tj. emisji Katridża, dalej: "Opłata Licencyjna") będzie płatne w kryptowalutach, w tym utrzymujących stałą wartość wobec walut fiducjarnych (tzw. stablecoinach). Kartridże będą podlegać również możliwości wtórnego obrotu, w tym za pośrednictwem swapów w zdecentralizowanym mechanizmie obrotu (a więc działającym na zasadzie tzw. zdecentralizowanej giełdy kryptowalut, dalej: "DEX").

Dodatkowo Spółka planuje wyemitować tokeny w standardzie ERC20 (dalej: "tokeny"), które zostaną nabyte przez podmioty trzecie (dalej: "posiadacze tokenów"). Obecnie Spółka dokonała zapisów na pierwszą emisję tokenów, przyjmując przedpłaty na tokeny, przy czym same tokeny nie zostały jeszcze wydane posiadaczom tokenów. Również w przyszłości Spółka planuje kontynuację emisji tokenów. Posiadaczami tokenów mogą być jednostki organizacyjne bądź osoby fizyczne, prowadzące bądź nie prowadzące działalności gospodarczej, mające siedzibę / miejsce zamieszkania w Polsce lub poza jej granicami.

W pierwszej fazie rozwoju działalności, tokeny służą do zebrania finansowania dla rozwoju działalności Spółki. Wyemitowane tokeny zostały/zostaną objęte przez inwestorów w zamian za wynagrodzenie. Wynagrodzenie może być płatne w walutach tradycyjnych (takich jak: PLN, USD, EUR), jak również w kryptowalutach (dalej: "wynagrodzenie").

W przyszłości tokeny będą również emitowane jako tokeny płynnościowe, czyli tokeny które będą przydzielane osobom zapewniającym płynność w zdecentralizowanym mechanizmie wtórnego obrotu Kartridżami (na DEX). Pewna pula Tokenów pozostanie również w posiadaniu Spółki. W przyszłości Spółka może korzystać z pozostawionych w dyspozycji Spółki tokenów w celu wypłaty wynagrodzeń współpracownikom.

Sam fakt posiadania tokenów nie uprawnia ich posiadaczy do żadnych praw korporacyjnych, w szczególności nie uprawnia do prawa głosu na zgromadzeniu wspólników czy też do prawa do dywidendy. Posiadacze Tokenów będą jednak partycypować w zysku z dystrybucji licencji w postaci Kartridży.

Dochód z udostępnienia licencji użytkownikom (czyli emisji Katridży), zgodnie z modelem biznesowym Wnioskodawcy, będzie dzielony pomiędzy twórcę gry, platformę pośredniczącą w sprzedaży gry (marketplace), osobę która udostępniła reflinka (opcjonalnie) oraz posiadaczy tokenów. Dystrybucja dochodów uzyskiwanych z opłat licencyjnych będzie odbywała się automatycznie za pomocą smartcontractów. Tym samym sama Spółka nie będzie miała kontroli nad środkami uzyskanymi z tytułu uiszczonych opłat licencyjnych.

W przypadku dochodów przypadających na posiadaczy tokenów dystrybucja dochodów nie będzie odbywała się bezpośrednio poprzez wypłaty na ich rzecz, ale pośrednio w ten sposób, że przypadająca na posiadaczy tokenów część dochodu ze sprzedaży Katridży będzie za pomocą smartcontractu przeznaczona na wykup tokenów na DEX, tym samym pozytywnie wpływając na cenę tokenów. Wykupione tokeny będą natomiast podlegały spaleniu (dalej opisany mechanizm: "Mechanizm Buy&Burn"). Tokeny będą podlegały wtórnemu obrotowi na blockchain, w tym z wykorzystaniem Mechanizmu Buy&Burn.

Spółka uzupełniając i doprecyzowując opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podniosła, że przeznaczeniem tokenów będzie dystrybucja zysków z sprzedaży Kartridży, w związku z czym nie można uznać, że jedynym przeznaczeniem Tokenów będzie pełnienie funkcji środka płatniczego. Dlatego w ocenie Wnioskodawcy, tokeny nie będą pełniły roli alternatywnego środka płatniczego, którego jedynym przeznaczeniem jest funkcja środka płatniczego.

Tokeny nie będą służyły jako środek płatniczy w ramach platformy sprzedaży gier. Kartridże będą mogły być kupowane jedynie za tzw. stablecoiny, czyli kryptoaktywa, których celem jest utrzymywanie stabilnego kursu wobec walut tradycyjnych.

Zdaniem Spółki nie można jednak wykluczyć, że na pewnym etapie rozwoju platformy zostaną wprowadzone mechanizmy pozwalające na automatyczną wymianę innych kryptoaktywów (w tym tokenów), na stablecoiny, który dalej będą używane do zakupu Kartridży. W takim wypadku, będzie istniała możliwość, aby użytkownik platformy użył do zakupu tokenów. Jednak zanim tokeny zostaną wykorzystane do zakupu Kartridża będą podlegały wymianie na stablecoiny i dopiero po wymianie stablecoiny będą dalej dystrybuowane do osób uprawnionych do udziałów w zyskach.

Wnioskodawca odnosząc się natomiast do akceptowalności tokenów jako środka wymiany poza platformą sprzedaży gier, stwierdził, że teoretycznie tokeny mogą być używane przez podmioty trzecie jako środek płatniczy, ponieważ posiadają wszelkie cechy umożliwiające takie wykorzystanie (tak jak wszystkie tokeny klasy ERC-20). Jednak nie jest to intencją Spółki. W jej ocenie, jest to mało prawdopodobne, aby tokeny były wykorzystywane jako środek płatniczy przez osoby trzecie.

Posiadacze tokenów nie będą otrzymywali żadnych dodatkowych świadczeń od Wnioskodawcy w związku z posiadaniem Tokenów. Posiadacze Tokenów będą jedynie mogli je odsprzedać na dedykowanej zdecentralizowanej giełdzie kryptoaktywów (dalej: "DEX") w ramach systemu Buy&Burn, poprzez który będą dystrybuowane zyski ze sprzedaż Kartridży.

Sprzedaż będzie, co do zasady, dokumentowana w formie umowy SAFT. Jest to umowa, w ramach której nabywca tokenów zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty pieniężnej w zamian za tokeny, które zostaną wyemitowane w przyszłości. Jak zostało wskazane we wniosku, sama Spółka nie będzie dokonywała dystrybucji zysków wynikających ze sprzedaży Kartridży bezpośrednio. Dystrybucja zysków będzie odbywała się w sposób zautomatyzowany za pomocą tzw. smart-contracts.

W momencie kiedy klient zakupi Kartridż, część zysku ze sprzedaży będzie automatycznie przekazywana w celu wykupu Tokenów do puli płynności w ramach zdecentralizowanej platformy obrotu kryptoaktywami (DEX). Posiadacze tokenów będą mogli sprzedać posiadane tokeny na DEX w ramach puli płynności wygenerowanej ze sprzedaży Kartridży. Odsprzedane tokeny będą następnie ulegały unicestwieniu, zmniejszając tym samym pule tokenów w obiegu.

Udział w zysku ze sprzedaży Kartridży przypadający na wykup tokenów będzie kalkulowany jako iloczyn: ceny sprzedaży Kartridża, oraz procentowego wskaźnika partycypacji dla danego Kartridża, przy czym procentowy wskaźnik partycypacji będzie każdorazowo ustalany dla każdego typu Kartridży przez twórcę danej gry. Zakłada się, że będzie on jednak wynosił nie mniej niż 10%. Innymi słowy, każda gra podlegająca sprzedaży w postaci Kartridży może posiadać inny procentowy wskaźnik partycypacji.

Dystrybucja zysku odbywa się za pomocą mechanizmu Buy&Burn, polegającego, na tym, że posiadacze tokenów będą mogli sprzedać posiadane tokeny na DEX w ramach puli płynności wygenerowanej ze sprzedaży Kartridży. Odsprzedane tokeny będą następnie ulegały unicestwieniu.

Zatem po sprzedaży tokenów w ramach mechanizmu Buy&Burn Posiadacze tokenów będą tracili swoje tokeny i tym samym nie będą w żaden sposób uprawnieni do zysków, które mogą zostać wygenerowane w następnych okresach rozliczeniowych.

Tokeny nie będą bezpośrednio odkupywane przez Spółkę. Natomiast część środków wygenerowanych ze sprzedaży Kartridży będzie automatycznie zasilać pulę płynności na DEX. Następnie środki te będą wykorzystane w celu odkupu tokenów posiadanych przez posiadaczy tokenów. Innymi słowy, posiadacze tokenów będą mogli odsprzedać swoje tokeny na DEX. Mechanizm ten jednak będzie funkcjonował automatycznie, tj. na żadnym etapie nie będzie wymagane jakiekolwiek działanie ze strony Spółki. Spółka nie będzie też wchodziła w posiadanie odkupionych tokenów, ponieważ będą one podlegały unicestwieniu (spaleniu).

Tokeny jak każde tokeny klasy ERC-20, będą mogły być przedmiotem wtórego obrotu na blockchainie. Tokeny nie mają również terminu "ważności". Mogą więc teoretycznie podlegać obrotowi w nieskończoność, przy czym, jeżeli Posiadacz Tokenów zdecyduje się w pewnym momencie skorzystać z mechanizmu Buy&Burn sprzedając swój token na DEX, wówczas utraci on dany token bezpowrotnie. Natomiast, w takiej sytuacji, sam token będzie podlegał spaleniu, czyli unicestwieniu.

W ocenie Spółki, tokeny nie będą odzwierciedlały uprawnień przysługujących każdorazowemu właścicielowi akcji Spółki. Po pierwsze, nie będą uprawniały do zysków samej Spółki (która może podejmować różne projekty gospodarcze, nie tylko związane ze sprzedażą Kartridży), a do części zysków z określonego projektu biznesowego (platformy obrotu grami). Dodatkowo zysk, nie będzie wypłacany bezpośrednio przez Spółkę, ale będzie dystrybuowany za pomocą mechanizmu Buy&Burn (a więc poprzez odkupienie Tokenów na DEX). Po drugie, tokeny nie będą uprawniały do głosowania na zgromadzeniu akcjonariuszy Spółki, ani nie będą dawały żadnych innych uprawnień korporacyjnych.

W prawnym sensie, tokeny można porównać do kontraktu inwestycyjnego, w którym jedna strona udziela środków jakiejś spółce w zamian za udziały w przyszłych zyskach z konkretnego przedsięwzięcia, nie uzyskując jednak ani praw do udziału w zysku całej spółki, ani żadnych praw korporacyjnych.

W polskim prawie pojęcie "oferty publicznej" zdefiniowane jest w ustawie z dnia 25 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, która odsyła w tym zakresie do art. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2017/1129 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie prospektu, który ma być publikowany w związku z ofertą publiczną papierów wartościowych lub dopuszczeniem ich do obrotu na rynku regulowanym oraz uchylenia dyrektywy 2003/71/WE. Zgodnie z tym przepisem: oferta publiczna papierów wartościowych oznacza komunikat skierowany do odbiorców w dowolnej formie i za pomocą dowolnych środków, przedstawiający wystarczające informacje na temat warunków oferty i oferowanych papierów wartościowych, w celu umożliwienia inwestorowi podjęcia decyzji o nabyciu lub subskrypcji tych papierów wartościowych.

Spółka mając na uwadze powyższą definicję oraz fakt, że w jej ocenie tokeny nie są papierami wartościowymi na gruncie ww. przepisów, stwierdziła, że tokeny nie były i nie będą oferowane w ramach oferty publicznej.

Do udziału w zysku ze sprzedaży Kartridży, którego dystrybucja odbywa się przez mechanizm Buy&Burn, uprawniony jest każdorazowy posiadacz Tokenów. Ten kto będzie posiadał token, będzie każdorazowo mógł odsprzedać go na DEX w ramach opisanego mechanizmu Buy&Burn.

Wnioskodawca podkreślił, że posiadacze tokenów nie są uprawnieni do żadnej innej formy partycypacji w zyskach Spółki.

Funkcjonowanie mechanizmu But&Burn sprowadza się do tego, że w momencie kiedy klient zakupi Kartridż, część zysku ze sprzedaży będzie automatycznie przekazywana w celu wykupu tokenów na dedykowaną zdecentralizowaną platformę obrotu kryptoaktywami (DEX).

Posiadacze tokenów będą mogli sprzedać posiadane tokeny na DEX w ramach puli płynności wygenerowanej z sprzedaży kartridży. Odsprzedane tokeny będą następnie ulegały unicestwieniu, zmniejszając tym samym pule tokenów w obiegu.

Skarżąca w związku z powyższym zapytała:

1) Czy emisja tokenów za wynagrodzeniem powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 361, zwana jako "ustawa o VAT")?

2) W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe, kto na gruncie ustawy o VAT, powinien zostać uznany za świadczącego usługę (usługodawcę) w związku z emisją tokenów?

3) W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe, czy emisja tokenów powinna na gruncie ustawy o VAT być traktowana jako usługa, do której będzie mogło mieć zastosowanie zwolnienie od opodatkowania, w szczególności zwolnienie o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 bądź pkt 41 ustawy o VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy odnośnie pytania nr 1 opierało się na założeniu, że emisja tokenów nie powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy o VAT i tym samym powinna pozostać dla Spółki czynnością neutralną na gruncie podatku od towarów i usług.

Odnosząc się do pytania numer 2 podniosła, że w przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe, za świadczącego usługę (usługodawcę) w związku z emisją tokenów powinna zostać uznana osoba (podmiot) nabywająca tokeny (tj. posiadacz tokenów).

Natomiast Spółka w zakresie pytania numer 3 uznała, że w przypadku uznania jej stanowiska w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe, emisja tokenów powinna na gruncie ustawy o VAT zostać zakwalifikowana jako usługa, do której będzie miało zastosowanie zwolnienie od tego podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Wnioskodawca stanął na stanowisku, że przestawione tokeny, zaliczać się będą do kategorii tokenów inwestycyjnych, pośród których wymienić można:

1) Tokeny zabezpieczone aktywami: Reprezentują udziały lub prawa do fizycznych aktywów, takich jak nieruchomości, sztuka czy metale szlachetne. Tokeny te umożliwiają inwestorom na czerpanie zysków z danego aktywa. Tokeny tego typu są emitowane w procesie tokenizacji aktywów inwestycyjnych.

2) Tokeny udziałowe w projektach: Obejmują tokeny, które reprezentują udziały lub prawo do zysków w danym projekcie lub przedsięwzięciu. Tokeny tego typu są emitowane w procesie ICO (Initial Coin Offering) czy STO (Security Token Offering).

Przemawia za tym m.in. fakt, iż głównym celem dla jakiego nabywane są tokeny przez ich posiadaczy jest możliwość partycypacji posiadaczy tokenów w dystrybucji zysku z opłat licencyjnych, która będzie się odbywała za pośrednictwem mechanizmu Buy&Burn.

Zdaniem Wnioskodawcy, zakwalifikowanie tokenów w ramach danej kategorii, będzie miało znaczenie dla oceny skutków podatkowych związanych z emisją i sprzedażą tychże tokenów. Na powyższe wskazuje m.in. odpowiedź Ministra Finansów z 14 września 2023 r. na interpelację nr 43986, w której czytamy: "Jednocześnie należy wskazać, że ocena skutków podatkowych danej czynności, w tym momentu powstania obowiązku podatkowego, dla określonego instrumentu (w tym przypadku tokenu) uzależniona jest od rodzaju tego konkretnego instrumentu oraz jego charakterystycznych cech. Dla określania skutków podatkowych w przypadku emisji tokenów konieczna jest każdorazowo indywidualna ocena każdego przypadku, klasyfikacja może się bowiem opierać o niuanse różnicujące dany instrument. Podatnicy w każdym przypadku mogą zwracać się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskami o wydanie interpretacji indywidualnej w ich konkretnej sprawie.".

Skarżąca mając na uwadze zaistniałe w sprawie wątpliwości dotyczące tego, czy opisana emisja tokenów za Wynagrodzeniem powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy o VAT, doszła do przekonania, że w sytuacji będącej przedmiotem wniosku, nie dojdzie ani do dostawy towarów, ani do świadczenia usług.

Stojąc na stanowisku, że niewątpliwie tokeny nie są rzeczami, częścią rzeczy ani energią uznała, że emisja tokenów nie może stanowić dostawy towarów, eksportu towarów czy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Ze swojej istoty nie może stanowić również wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Zdaniem Wnioskodawcy, zdarzenie opisane w niniejszym wniosku porównać można do objęcia akcji albo udziałów w spółce za wkład. Wkład z perspektywy Spółki stanowi formę budowy kapitału zakładowego spółki. Emisja udziałów (akcji) za wkład ma charakter inwestycyjny i nie można traktować jej jako dostawy towarów czy świadczenia usług przez spółkę otrzymującą wkład, co jest istotne w kontekście opodatkowania VAT. Niewątpliwie Spółka otrzymująca wkład nie dokonuje czynności opodatkowanej wydając swoje udziały lub akcje.

W jej ocenie powyższej konstatacji nie zmienia spostrzeżenie, że w przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego może mieć miejsce dostawa lub świadczenie usług na gruncie ustawy o VAT po stronie wspólnika, który dokonuje aportu, w związku z przeniesieniem własności przedmiotów stanowiących przedmiot aportu. Nawet jednak w takiej sytuacji, to nie sama emisja akcji (udziałów) pozostaje czynnością opodatkowaną na gruncie VAT, ale towarzyszące jej przeniesienie własności przedmiotu wkładu. Co prawda emisja udziałów (akcji) w spółce, jest inną czynnością niż emisja tokenów, ale sens ekonomiczny obu transakcji jest podobny. Ich istota (zarówno objęcie udziałów za wkład, jak i emisja tokenów opisanych we Wniosku) polega na przekazaniu kapitału w celu partycypacji w przyszłych zyskach przedsięwzięcia. W momencie emisji tokenów nie dochodzi zatem do żadnego świadczenia ze strony Spółki, a jedynie do otrzymania kapitału i wydania w zamian tokena będącego ekspektatywą uczestnictwa w przyszłych przepływach z tytułu opłat licencyjnych.

Zdaniem Strony analogicznie zatem do objęcia udziałów za wkład, niezależnie od waluty w jakiej wkład jest uiszczany, objęcie tokenów również powinno pozostać poza zakresem opodatkowania na gruncie ustawy o VAT. W związku z powyższym, emisja tokenów nie powinna stanowić ani odpłatnej dostawy towarów (ze względu na brak materialnego substratu tokenów) ani odpłatnego świadczenia usług (ze względu na cel inwestycyjny czynności i brak świadczenia po stronie Spółki), ani też żadnej innej czynności opodatkowanej na gruncie ustawy o VAT. Tym samym czynność ta nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dodała przy tym, że w kontekście emisji tokenów inwestycyjnych funkcjonują w obiegu prawnym interpretacje prawa podatkowego wskazujące na brak opodatkowania podatkiem od towarów i usług takiego zdarzenia.

Podsumowując Spółka doszła do przekonania, że emisja tokenów nie powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy o VAT i tym samym powinna pozostać dla Spółki czynnością neutralną na gruncie ww. podatku.

Wnioskodawca uzasadniając z kolei stanowisko w zakresie pytania 2 i 3 stanęła na stanowisku zgodnie z którym w przypadku uznania jej stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe, to powstaje zagadnienie dotyczące tego czy emisja tokenów powinna na gruncie ustawy o VAT zostać zakwalifikowana jako usługa, do której będzie mogło mieć zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 bądź 41 ustawy o VAT, świadczona przez podmiot nabywający tokeny (tj. posiadaczy tokenów).

W jej przekonaniu, emisja tokenów inwestycyjnych powinna podlegać zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od wartości dodanej. Powodem tego jest fakt, iż emisja tokenów inwestycyjnych ma na celu pozyskanie finansowania jej działalności. Zatem emisję tokenów można postrzegać jako środek pozyskiwania kapitału poprzez emisję instrumentu posiadającego charakterystykę instrumentów finansowych.

Zdaniem Skarżącej same tokeny nie stanowią instrumentów finansowych na gruncie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 646 i 825, dalej: "ustawa o obrocie instrumentami finansowymi"), jednak niezależnie od tego zauważyła, że tokeny posiadają cechy ekonomiczne instrumentów finansowych, w szczególności wykazują dużą analogię do obligacji wieczystych, stanowiących na gruncie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi dłużne instrumenty finansowe (jako papiery wartościowe). Jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 22 listopada 2018 r. w sprawie MEO, C-295/17 oceniając transakcje na gruncie opodatkowania podatkiem VAT "należy uwzględnić rzeczywistość gospodarczą danej transakcji, która stanowi podstawowe kryterium stosowania wspólnego systemu VAT". Powyższy wyrok wyraża stosowaną na gruncie podatku VAT zasadę, zgodnie z którą natura gospodarcza transakcji jest ważniejsza niż ich formalna klasyfikacja (z ang. substance over form).

Według Strony w analizowanym stanie faktycznym, zdarzenie polegające na emisji i objęciu tokenów można traktować jako usługę dostarczenia kapitału, którą można porównać do objęcia obligacji wieczystych (stanowiących instrumenty finansowe) bądź do udzielenia pożyczki wieczystej. Obligacje wieczyste (ang. perpetual bonds) stanowią instrument finansowy niepodlegający wykupowi (nie dochodzi zatem do zwrotu kapitału). W odniesieniu do tych papierów wartościowych świadczenie emitenta względem obligatariuszy polega na zapłacie odsetek i przez to ma generować długofalowe zyski. Podobnie w przypadku pożyczek wieczystych nie dochodzi do zwrotu kapitału pożyczki, a pożyczkodawca uzyskuje od pożyczkobiorcy odsetki mające generować długofalowe zyski. Emisja obligacji jest formą finansowania emitenta. Obligatariusz pełni więc funkcję kapitałodawcy, emitent zaś jest kapitałobiorcą. W zamian za udzielenie finansowania obligatariusz uzyskuje wynagrodzenie w postaci kuponów od obligacji. Zatem usługa świadczona na rzecz emitenta obligacji polega na udostępnieniu środków finansowych w zamian za wynagrodzenie w postaci kuponów (odsetek). Obligatariusz pełni rolę kapitałodawcy świadczącego na rzecz emitenta za wynagrodzeniem usługę finansową.

W opinii Wnioskodawcy, do podobnej sytuacji dochodzi w przypadku emisji wskazanych we wniosku tokenów, które powinny być zaliczone do kategorii tokenów inwestycyjnych. Nabywcy tokenów udostępniają Wnioskodawcy swój kapitał (bez możliwości uzyskania jego zwrotu), w zamian za przyszłe przepływy z tytułu Opłat Licencyjnych. Istota pozostaje zatem taka sama jak w przypadku obligacji wieczystych czy pożyczki wieczystej, tj. dochodzi do udzielenia kapitału w zamian za przyszłe przepływy pieniężne. Usługodawcą jest zatem osoba (podmiot) użyczająca swój kapitał do wykorzystania, tj. nabywający tokeny (posiadacze tokenów), którzy przekazują swój kapitał do wykorzystania Spółce.

Skarżąca zauważyła, że ze względu na analogiczne do dłużnych instrumentów finansowych funkcje ekonomiczne tokenów i mając na uwadze zasadę substance over form, emisja tokenów opisanych we wniosku, powinna korzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Gdyby jednak nawet uznać, że art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT nie ma zastosowania, jej zdaniem powinien mieć zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT ze względu na podobieństwo emisji tokenów do udzielenia pożyczki wieczystej.

Niezależnie od tego czy emisję tokenów poprzez analogię należy uznać za instrument finansowy czy za formę pożyczki, usługodawcą pozostaje podmiot udzielający finansowania, tj. posiadacz tokenów. I to właśnie posiadacz tokenów jako podmiot świadczący usługę (usługodawca) może podlegać opodatkowaniu jako podatnik w zakresie emisji tokenów (jeżeli czynność nabycia tokenów dokonywana jest w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a nie zarządzania własnym majątkiem, a dodatkowo świadczenie usług odbywa się na terytorium Polski).

Strona za istotne uznając, że w pewnych sytuacjach, obowiązek rozliczenia podatku może spoczywać na samej Spółce, nawet jeżeli nie pełni roli usługodawcy, a więc podmiotu świadczącego usługę (w sytuacji wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT), zauważyła, że posiada zatem interes prawny w potwierdzeniu nie tylko tego kto powinien być traktowany jako usługodawca, ale również w ustaleniu tego czy emisja tokenów jako usługa podlega zwolnieniu na gruncie ustawy o VAT.

Podsumowując stwierdziła, że w przypadku uznania jej stanowiska w pytaniu nr 1 za nieprawidłowe, za świadczącego usługę (usługodawcę) w związku z emisją tokenów powinna zostać uznana osoba (podmiot) nabywająca tokeny (tj. posiadacz tokenów). Dodatkowo emisja tokenów powinna na gruncie ustawy o VAT zostać zakwalifikowana jako usługa do której będzie miało zastosowanie zwolnienie od tego podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Końcowo wskazała, że pomimo iż tokeny nie stanowią instrumentów finansowych, przepis ten powinien mieć do nich zastosowanie przez analogię, co zostało uzasadnione we wniosku.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS") w interpretacji indywidualnej z [...] lipca 2024 r. stanowisko Strony uznał za nieprawidłowe.

Uzasadniając rozstrzygnięcie stanął na stanowisku, że w analizowanej sprawie, w odniesieniu do czynności emisji tokenów, (tj. przeniesienia prawa do tokena/sprzedaży tokena) Wnioskodawca będzie działał jako podatnik podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Uznał zarazem, że przyjęty przez Spółkę model biznesowy i podejmowane działania są profesjonalną działalnością gospodarczą w zakresie obrotu tokenami. Strona udostępnia tokeny w zamian za wynagrodzenie, płatne w walutach tradycyjnych (takich jak: PLN, USD, EUR) lub w kryptowalutach, które będzie stanowiło wkład finansowy w prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność. W zamian za to, Skarżąca zapewnia finansującemu udział w zyskach ze sprzedaży licencji do prowadzonej przez Wnioskodawcę platformy internetowej opartej na technologii blockchain, w ramach której użytkownicy mogą uzyskać dostęp do gier. Podmioty przekazujące na rzecz Skarżącej środki pieniężne (w formie tradycyjnej/wirtualnej waluty) otrzymają świadczenie wzajemne w postaci prawa do udziału w tych zyskach. Tego typu sposób finansowania jest świadczeniem, w związku z którym pomiędzy Skarżącą oraz podmiotami przekazującymi środki powstaje stosunek zobowiązaniowy. W ramach tego stosunku zobowiązaniowego za wynagrodzeniem (waluta tradycyjna lub wirtualna) Spółka przekazuje nabywcy własne tokeny, tym samym zobowiązuje się do wypłaty na rzecz przyszłego beneficjenta części zysków ze sprzedaży Kartridży.

Dyrektor KIS w związku z powyższym doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie wystąpią przesłanki stanowiące podstawę uznania Strony za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ww. ustawy, a czynność emisji tokenów w zamian za wynagrodzenie - w sytuacji, gdy miejscem ww. świadczenia będzie terytorium kraju - podlega/będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ww. ustawy.

Organ interpretacyjny przechodząc do kwestii ustalenia kto powinien zostać uznany za usługodawcę i usługobiorcę w przypadku emisji tokenów, wskazał, że aby dokonać identyfikacji usługodawcy i usługobiorcy w danej transakcji, kluczowe jest posłużenie się kryterium zaspokajania potrzeb. W praktyce bowiem usługobiorcą jest podmiot, który chce zaspokoić pewną potrzebę, natomiast usługodawca jest podmiotem, który taką potrzebę może zaspokoić poprzez świadczenia wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Według Dyrektora KIS w przedstawionych okolicznościach sprawy, to Spółka jest usługodawcą w ramach czynności, jaką jest emisja tokenów. Dokonuje też emisji tokenów oferując je potencjalnym nabywcom w zamian za wynagrodzenie. Token dla jego posiadacza jest swego rodzaju gwarancją powiększenia kapitału, który nabywca włożył w jego zakup. Posiadacz tokenu może go odsprzedać w sieci blockchain lub skorzystać z mechanizmu Buy&Burn sprzedając swój token na DEX, zyskując przy tym dodatkowe środki wynikające z prawa do udziału w zyskach ze sprzedaży licencji do prowadzonej przez Spółkę platformy internetowej, w ramach której użytkownicy mogą uzyskać dostęp do gier. Zatem to nabywca jest beneficjentem świadczonych przez Wnioskodawcę usług. W tym przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że Strona otrzymuje od nabywcy tokena finansowanie, gdyż stanowi ono w istocie wynagrodzenie za świadczoną przez Spółkę usługę.

Z uwagi na powyższe Dyrektor KIS doszedł do przekonania, że to Wnioskodawca jest usługodawcą w ramach tej czynności, ponieważ świadczy na rzecz posiadaczy tokenów usługę polegającą na udostępnieniu tokenu gwarantującego udział w zyskach z licencji do prowadzonej przez siebie platformy gier. W konsekwencji czynność emisji tokenów w zamian za wynagrodzenie podlega/będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy a Spółka będzie usługodawcą w ramach tego świadczenia.

Dyrektor KIS odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy w zakresie, czy emisja tokenów powinna być traktowana jako usługa do której będzie mogło mieć zastosowanie zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 bądź pkt 41 ustawy o VAT (pytanie nr 3 z wniosku) stanął na stanowisku zgodnie z którym celem świadczonych przez Spółkę usług nie jest udzielenie kredytu lub pożyczki ani też żadnego finansowania na rzecz posiadaczy tokenów. W drugą stronę, również potencjalni nabywcy tokenu nie korzystają z usług Spółki w celu udzielania jej kredytu lub pożyczki, ich intencją jest powiększenie kapitału włożonego w zakup tokenów. Zatem, w przedmiotowej sprawie charakter czynności jakie wykonują zarówno Wnioskodawca jak i posiadacze tokenów nie nosi znamion umowy kredytu czy też pożyczki. W tej sytuacji nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, gdyż charakter prawny czynności jaką jest emisja tokenów oraz zawartej umowy między Spółką, a posiadaczami tokenów nie jest/nie będzie tożsamy z tym, co wynika z umowy pożyczki czy kredytu.

Organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że Skarżąca wskazała, że tokeny nie będą stanowiły udziałów, akcji lub innych tego typu praw do udziału w jej zyskach. Tokeny nie będą też odzwierciedlały uprawnień przysługujących każdorazowemu właścicielowi akcji Spółki. Nie będą uprawniały do zysków Spółki (która może podejmować różne projekty gospodarcze, nie tylko związane ze sprzedażą kartridży), a do części zysków z określonego projektu biznesowego (platformy obrotu grami). Tokeny nie będą też uprawniały do głosowania na zgromadzeniu akcjonariuszy Spółki, ani nie będą dawały żadnych innych uprawnień korporacyjnych. Tokeny nie były i nie będą oferowane w ramach oferty publicznej. W związku z powyższym uznał, że skoro token nie spełnia definicji instrumentu finansowego w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, emisja (sprzedaż) tokenów nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. W konsekwencji, emisja tokenów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, i nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Strona w złożonej skardze, wnosząc o uchylenie ww. interpretacji indywidualnej w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła jej:

1) naruszenie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, polegającą na przyjęciu, że emisja tokenów pozostaje czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosków, że emisja tokenów stanowi jedynie wydanie znaków dających możliwość osobie posiadającej token pośredniego uczestnictwa w dystrybucji zysków z opisanego we wniosku przedsięwzięcia, zatem nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT;

2) ewentualnie gdyby Sąd nie podzielił zarzutu przedstawionego w pkt 1 - naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, polegającą na uznaniu, że Spółka w związku z emisją tokenów działa jako podatnik, wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, podczas gdy emisja tokenów nie mieści się w ramach działalności gospodarczej Spółki, ze względu na brak elementu powtarzalności i ciągłości emisji tokenów, która ma służyć jedynie uzyskaniu finansowania w początkowej fazie działalności Spółki, przez co nie może ona działać w charakterze podatnika w stosunku do emisji tokenów;

3) ewentualnie gdyby Sąd nie podzielił zarzutu przedstawionego w pkt 1 i 2 - naruszenie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, polegającą na uznaniu, że Spółka działa w charakterze usługodawcy w stosunku do czynności emisji tokenów, a przez to w przypadku gdy świadczenie usług ma miejsce na terytorium kraju działa w charakterze podatnika, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że to nabywca tokenów dostarczając Spółce kapitału, pełni rolę usługodawcy, i to jedynie nabywca tokenów może pełnić rolę podatnika w związku z udzieleniem Spółce finansowania;

4) ewentualnie gdyby Sąd nie podzielił zarzutu przedstawionego w pkt 1 i 2 - naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, polegającą na uznaniu, iż emisja tokenów mających charakter inwestycyjny, tj. tokenów mających analogiczny sposób działania jak niektóre instrumenty finansowe, nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, podczas, gdy zgodnie z zasadą przewagi treści nad formą transakcji, emisja takich tokenów powinna podlegać zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT;

5) ewentualnie gdyby Sąd nie podzielił zarzutu przedstawionego w pkt 1, 2 i 4 - naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, polegającą na uznaniu, iż emisja tokenów mających charakter inwestycyjny, tj. tokenów funkcjonujących w taki sam sposób jak niektóre rodzaje pożyczek, nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, podczas, gdy zgodnie z zasadą przewagi treści nad formą transakcji, emisja tokenów powinna podlegać zwolnieniu określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi ocenił jako niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Rozpoznając skargę na powyższą interpretację w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "P.p.s.a.") indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.". Konstrukcja powyższych przepisów determinuje zatem zakres orzekania w przedmiocie skarg na indywidualne przepisy prawa poprzez zawężenie rozpoznania do zarzutów podniesionych w skardze, którymi to zarzutami sąd jest związany. Konsekwencją uznania zatem zarzutów podniesionych w skardze jest zatem uchylenie zaskarżonej interpretacji, jednakże skutek w postaci uchylenia odnosi się jedynie do stwierdzonych na skutek zarzutów wadliwości interpretacji.

Oceniając zatem prawidłowość zaskarżonej interpretacji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zgodnie zaś z art. 14c § 1 i § 2 O.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

Konsekwencją powyższych unormowań jest zatem to, że organ wydający interpretację rozstrzyga tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego na gruncie tego stanu faktycznego oceny prawnej. Skoro bowiem własna ocena prawna wnioskującego odnosi się do przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, to i indywidualna interpretacja organu podatkowego zawierająca ocenę stanowiska wnioskodawcy musi także być odniesiona do tego samego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Oznacza to jednocześnie, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać. Z treści przepisów art. 14b-14c O.p. wynika zatem, że organ podatkowy nie tyle wyjaśnia podatnikowi w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny opisany przez podatnika stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Przyjąć zatem należy, że interpretacja jest dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Wiąże on zarówno organ interpretujący, jak i sąd administracyjny, dokonujący kontroli interpretacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2014 r., II FSK 2452/12 oraz z 3 kwietnia 2014 r., II FSK 914/12). W konsekwencji powyższego organ nie może przyjąć ustaleń odmiennych od podanych we wniosku. Stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) przedstawiony we wniosku konstytuuje przedmiotowy zakres sprawy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a przez to i zakres (samej) udzielonej interpretacji. Podatkowy organ interpretacyjny ocenia możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego i w relacji do tego obszaru dokonuje także operatywnej wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważa (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 581/16). Ponadto organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach interpretacyjnych postępowania dowodowego, a jedynie ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku w zakresie sformułowanego pytania. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska zaprezentowanego w sprawie przez wnioskodawcę, a w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy wyrażonego we wniosku, organ interpretacyjny zobowiązany jest do wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym - stosownie do art. 14c § 1 i § 1 O.p. (zob. wyroki: NSA z 7 kwietnia 2017 r., I FSK 659/15, WSA w Szczecinie z 17 maja 2018 r., I SA/Sz 232/18). Wymaga również zaznaczenia, że wymogi, jakie powinno spełniać uzasadnienie interpretacji podatkowej, formułuje liczne orzecznictwo sądowe podkreślając, że szczególna dbałość o wyczerpującą analizę podatkowo - prawnego stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wymagana jest przede wszystkim w sytuacji uznania za nieprawidłową wykładni prawa, jaką we własnym zakresie przedstawił wnioskodawca. W orzecznictwie (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 274/11 i z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 806/11) podkreśla się, że wypracowane na tle art. 14c § 1 i 2 O.p. standardy prawidłowo - pod względem formalnym - udzielonej interpretacji prawa podatkowego potwierdzają konieczność uwzględnienia m.in. konkluzji dotyczącej prawnego zakwalifikowania określonego zdarzenia prawno-podatkowego oraz motywów prawnych, na których opiera się taka konkluzja. Uzasadnienie dokonanej oceny winno nastąpić poprzez odniesienie się do argumentacji wnioskodawcy.

Powyższe wynika z funkcji jaką pełni interpretacja indywidualna, tj. funkcji gwarancyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 14k § 1 O.p. zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem jej wygaśnięcia lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej.

Kwestia sporna sprowadza się do ustalenia czy opisana emisja tokenów za wynagrodzeniem powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy o VAT, innymi słowy czy dojdzie do dostawy towarów, alternatywnie świadczenia usług, czy też jak chce tego Strona emisja ta jest poza regulacją podatku VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, zdarzenie opisane w niniejszym wniosku porównać można do objęcia akcji albo udziałów w spółce za wkład. Wkład z perspektywy Spółki stanowi formę budowy kapitału zakładowego spółki. Emisja udziałów (akcji) za wkład ma charakter inwestycyjny i nie można traktować jej jako dostawy towarów czy świadczenia usług przez spółkę otrzymującą wkład, co jest istotne w kontekście opodatkowania VAT. Spółka otrzymująca wkład nie dokonuje czynności opodatkowanej wydając swoje udziały lub akcje.

Organ interpretacyjny przyjął, że podmioty przekazujące na rzecz Skarżącej środki pieniężne (w formie tradycyjnej/wirtualnej waluty) otrzymają świadczenie wzajemne w postaci prawa do udziału w tych zyskach. Tego typu sposób finansowania jest świadczeniem, w związku z którym pomiędzy Skarżącą oraz podmiotami przekazującymi środki powstaje stosunek zobowiązaniowy. W ramach tego stosunku zobowiązaniowego za wynagrodzeniem (waluta tradycyjna lub wirtualna) Spółka przekazuje nabywcy własne tokeny, tym samym zobowiązuje się do wypłaty na rzecz przyszłego beneficjenta części zysków ze sprzedaży kartridży.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że tokeny służą do zebrania finansowania dla rozwoju działalności Spółki, wyemitowane tokeny zostały/zostaną objęte przez inwestorów w zamian za wynagrodzenie. Posiadanie tokenów nie uprawnia ich posiadaczy do żadnych praw korporacyjnych, w szczególności nie uprawnia do prawa głosu na zgromadzeniu wspólników czy też do prawa do dywidendy. Posiadacze tokenów będą mieli możliwość partycypować w zysku z dystrybucji licencji w postaci kartridży, jeżeli takowy się pojawi. Przy czym sama Spółka nie będzie miała kontroli nad środkami uzyskanymi z tytułu uiszczonych opłat licencyjnych. Z kolei dystrybucja dochodów nie będzie odbywała się bezpośrednio poprzez wypłaty na ich rzecz, ale pośrednio w ten sposób, że przypadająca na posiadaczy tokenów część dochodu ze sprzedaży Katridży będzie za pomocą smartcontractu przeznaczona na wykup tokenów na giełdzie DEX. Tokeny nie będą pełniły roli alternatywnego środka płatniczego, nie będą służyły jako środek płatniczy w ramach platformy sprzedaży gier. Posiadacze tokenów nie będą otrzymywali żadnych dodatkowych świadczeń od Wnioskodawcy w związku z posiadaniem tokenów. Posiadacze tokenów będą jedynie mogli je odsprzedać na dedykowanej zdecentralizowanej giełdzie kryptoaktywów (dalej: "DEX") w ramach systemu Buy&Burn, poprzez który będą dystrybuowane zyski ze sprzedaż kartridży. Tokeny nie będą odzwierciedlały uprawnień przysługujących każdorazowemu właścicielowi akcji Spółki. Nie będą uprawniały do zysków samej Spółki (która może podejmować różne projekty gospodarcze, nie tylko związane ze sprzedażą kartridży), a do części zysków z określonego projektu biznesowego (platformy obrotu grami). Dodatkowo zysk, nie będzie wypłacany bezpośrednio przez Spółkę, ale będzie dystrybuowany za pomocą mechanizmu Buy&Burn (a więc poprzez odkupienie tokenów na DEX). Ponadto tokeny nie będą uprawniały do głosowania na zgromadzeniu akcjonariuszy Spółki, ani nie będą dawały żadnych innych uprawnień korporacyjnych.

Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przytoczyć należy przepisy ustawy o VAT, zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Na podstawie art. 2 pkt 6 ww. ustawy, ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).

Mając powyższe na uwadze, tytułem wstępu Sąd zauważa, że tokeny generalnie mogą również pełnić funkcję środka płatniczego o zbliżonym charakterze do kryptowaluty (w obrocie gospodarczym występuje kilka postaci (typów) tokenów). W szczególności tzw. utility tokens mogący dawać prawo do otrzymania określonej usługi można byłoby rozważać jako środek płatniczy przy zastrzeżeniu innych okoliczności. Obrót kryptoaktywami jest stosunkowo nowym zjawiskiem, opartym o technologię, która była nieznana jeszcze kilka lat temu, jest przy tym daleki od handlu w tradycyjnym znaczeniu. Z tego względu nie sposób w stosunku do takich transakcji stosować "starych" rozwiązań, zaś "nowe" nie zostały jeszcze opracowane. Można postawić tezę, że regulacje podatkowe (w tym także odnosząc się do opodatkowania podatkiem VAT) nie nadążają za rozwojem rzeczywistości gospodarczej, w tym do tego typu zjawisk jak związane z emisją tokenów.

Zauważyć należy, że tokenizacja jest nową formą cyfryzacji biznesu opartej na zdecentralizowanej technologii blockchain. Polega na tworzeniu tokenów i ścisłemu przypisywaniu ich do danej firmy, konkretnego projektu lub osoby. Wraz z rozwojem i adaptacją technologii blockchain, potencjał tokenizacji jest ogromny i pozwala tokenizować wszelkiego rodzaju aktywa jednocześnie obniżając koszty ich transferu. Staje się również dla Spółek (takich jak Skarżącą), tj. startupów sposobem na zbieranie kapitału za pomocą nowo utworzonych kryptowalut, czy też właśnie tokenów. ICO (Initial Coin Offering) jest środkiem finansowania społecznościowego startupów bądź projektów we wczesnej fazie poprzez zbieranie kapitału za pomocą nowo utworzonych kryptowalut i tokenów. ICO działa podobnie do IPO (Initial Public Offering) na tradycyjnych rynkach finansowych, ale zamiast akcji inwestorzy otrzymują tokeny stając się tokenariuszami projektu. Tokeny są to cyfrowe aktywa reprezentujące różne prawa i wartości, które projektodawcy oferują w formie sprzedaży w zamian za środki finansowe, najczęściej w kryptowalutach, takich jak Bitcoin czy ETH, BNB, SOL itd. lub w walutach tradycyjnych np. PLN, USD, EUR.

ICO pozwala zebrać fundusze na realizację projektu jeszcze na etapie pomysłu.

Sąd podkreśla, że w praktyce wiele kontrowersji budzi rozpoznawanie jako usług czynności, które dotąd nie były uznawane za usługi. Obecnie bowiem w odniesieniu do każdej płatności pieniężnej należy rozpatrywać, czy nie stanowi ona otrzymanego wynagrodzenia za jakieś świadczenie wykonane przez dany podmiot. Jeśli możemy zidentyfikować takie świadczenie (polegające nie tylko na działaniu, lecz także na powstrzymywaniu się od działania lub polegające na tolerowaniu określonej sytuacji), to otrzymaną płatność należałoby potraktować jako wynagrodzenie za usługę. W konsekwencji powinno być ono opodatkowane. Jednakże kwestia zidentyfikowania "świadczenia" może być nadzwyczaj trudna. Niekiedy zaś próbuje się kwalifikować jako świadczenia zdarzenia, które zdają się nie mieć z nimi nic wspólnego.

Co wymaga podkreślenia warunkiem opodatkowania VAT określonego świadczenia jest zidentyfikowanie beneficjenta tej usługi. Bez podmiotu, który faktycznie uzyskuje korzyść w związku z otrzymaniem określonego świadczenia, nie można bowiem mówić o czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (por. m.in. wyrok NSA z 29.10.2015 r., I FSK 1352/14, LEX nr 1935255; wyrok WSA w Lublinie z 4.12.2015 r., I SA/Lu 573/15, LEX nr 2013415; wyrok WSA w Poznaniu z 7.11.2017 r., I SA/Po 515/17, LEX nr 2395572). Odpłatne świadczenie usług wymaga istnienia stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi więc istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę. Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług mogą więc zostać opodatkowane wtedy, gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę a ich beneficjentem istnieje jawny lub choćby dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1) w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

2) świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Świadczenie usług jako czynność opodatkowana VAT występuje, gdy można wskazać identyfikowalne świadczenie na rzecz drugiej strony transakcji. Brak świadczenia na rzecz innego podmiotu oznacza, że nie ma czynności opodatkowanej.

W ocenie Sądu w opisanym we wniosku stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym brak jest świadczenia wzajemnego. Przyjęcie stanowiska organu skutkowałoby opodatkowaniem samego przepływu pieniężnego. Nabycie przez klientów tokenów ma charakter inwestycyjny, klienci mają okazję zainwestować swoje pieniądze na własne ryzyko i nie mają zapewnienia, że uzyskają w przyszłości zwrot zainwestowanych środków i jeżeli tak to w jakiej wysokości. Podejmowane przez nabywców tokenów transakcje są w istocie transakcją dużego ryzyka, posiadacze tokenów nie nabywają żadnych praw korporacyjnych ani nie mają do Strony roszczeń.

W ocenie Sądu, o ile jedno ze świadczeń (świadczenie nabywcy tokenów na rzecz Spółki) jest łatwo identyfikowalne (płatność wynagrodzenia w zamian za tokeny), o tyle brak jest takiego świadczenia występuje po stronie Spółki. W ocenie Sądu samo wydanie tokenów opisanych we wniosku będących tokenami, które dają możliwość pośredniego udziału w dystrybucji zysków w ramach mechanizmu Buy&Burn (opisanego we wniosku), nie stanowi świadczenia wzajemnego w stosunku do otrzymanego finansowania.

Ponownie wskazać należy, że w przypadku wydawanych tokenów nie istnieją żadne prawa związane z ich posiadaniem. Posiadacze tokenów nie mają bowiem żadnego roszczenia wobec emitenta tokenów (tj. Spółki). Ewentualna dystrybucja zysków odbywa się w sposób pośredni za pomocą kształtowania przez Spółkę popytu na tokeny przy wykorzystaniu części środków pochodzących z opisanego we wniosku przedsięwzięcia (tj. sprzedaży kartridży). Posiadacze tokenów uzyskują jedynie faktyczną możliwość ich sprzedaży dzięki popytowi wytworzonemu przez Spółkę (przy czym nie ma gwarancji, że Spółka taki popyt kiedykolwiek wytworzy, gdyż nie ma gwarancji, iż pojawią się dochody z planowego przedsięwzięcia). Nie można zgodzić się zatem z Organem, że nabywcy tokenów uzyskują "prawo do udziału w zyskach'' stanowiącego ekwiwalent wniesionego za tokeny wynagrodzenia (s. 19 Interpretacji). Nabywcy tokenów nie uzyskują bowiem żadnego bezpośredniego roszczenia wobec spółki, nawet w postaci ekspektatywy. Trudno za tym mówić o jakimkolwiek ekwiwalentnym świadczeniu ze strony Spółki w momencie emisji tokenów.

W ocenie Sądu słuszne są argumenty Strony podnoszone w skardze, zgodnie z którymi samo wydanie tokenów mających charakter de facto symboli i dających jedynie potencjalną możliwość uczestniczenia w dystrybucji zysków nie stanowi świadczenia wzajemnego w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Przyznane tokeny nie zaspokajają bowiem, żadnych potrzeb nabywców, a dają jedynie potencjalną możliwość uczestniczenia w mechanizmie buy&burn, w którym Spółka korzystając z części środków pozyskanych z sprzedaży kartridży będzie kształtowała popyt na tokeny. Opodatkowaniu podatkiem VAT nie będzie podlegała emisja tokenów, gdyż Wnioskodawca wprowadza na rynek koken jako jego emitent.

Organ zajmując w skarżonej interpretacji stanowisko, że emisja tokenów stanowi świadczenie usług na gruncie ustawy o VAT naruszył w ocenie Sądu art. 8 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT (zarzut 1 skargi).

W ocenie Sądu, emisja tokenów nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów (ze względu na brak materialnego substratu tokenów) ani odpłatnego świadczenia usług (ze względu na cel inwestycyjny czynności i brak świadczenia po stronie Spółki), ani też żadnej innej czynności opodatkowanej na gruncie ustawy o VAT. Innymi słowy emisja tokenów nie powinna zostać zakwalifikowana jako czynność opodatkowana na gruncie ustawy o VAT i tym samym powinna pozostać dla Spółki czynnością neutralną na gruncie ww. podatku.

Poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostaje natomiast kwestia ewentualnego opodatkowania podatkiem VAT czynności detokenizacji tokenów i powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w tym zakresie czyli w momencie ich wymiany na środki finansowe, ale nie w momencie emisji tokenów (pierwotna sprzedaż).

Również argumenty Strony dotyczące poszukiwania czynności podobnych dla emisji tokenów jako analogicznych skutków ekonomicznych takich jak emisja niektórych instrumentów finansowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 pkt a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowanymi, tj. udziałowych papierów wartościowych oraz niektórych dłużnych papierów wartościowych (np. obligacji partycypacyjnych) i zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, czy też poszukiwania podobieństwa pomiędzy tokenami, a pożyczkami partycypacyjnymi pozwalające na zastosowanie w stosunku do emisji tokenów zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, tracą na znaczeniu w realiach niniejszej sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ interpretacyjny będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł)