Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Po 671/24 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 4 października 2024 r. nr 761/24/2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy i któremu zagraża utrata płynności finansowej spowodowaną agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. O. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Po 671/24 oddalił skargę P. O. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu (dalej: organ) z dnia 4 października 2024 r., nr 761/24/2024 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie zadań ARiMR) poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu i uznanie, że:

a) dla przyznania dofinansowania musi zachodzić konieczność istnienia związku pomiędzy skupem zboża a produkcją zwierzęcą prowadzoną przez kupującą;

b) dla przyznania dofinansowania musi zachodzić konieczność wykazania związku pomiędzy ilością zakupionego zboża a celem dla którego zboże zostało zakupione;

c) posiadanie przez kupującą jednej świni świadczy o tym, że kupująca nie prowadzi działalności gospodarczej zgodnie w wpisem do rejestru listy działalności pod numerem [...]; rodzaj działalności: chów i hodowla świń;

w sytuacji, gdy brak jest zapisów w rozporządzeniu w sprawie zadań ARiMR nadających kompetencje organom i sądom administracyjnym do dokonywania kontroli zasadności lub racjonalności zawierania umów cywilnoprawnych pomiędzy kontrahentami będącymi stronami umowy sprzedaży pszenicy lub gryki, wymienionymi w treści pkt 3a ust. 1 § 13zw ww. rozporządzenia, a sam fakt wpisów stron w odpowiednich rejestrach i wystawienie dokumentu sprzedażowego jak faktura VAT są wystarczające w celu uzyskania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.

2) § 13zw ust. 7 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR poprzez dokonanie błędnej, całkowicie dowolnej wykładni, polegającej na uznaniu, że zawarcie umowy pomiędzy skarżącym a kupującą oraz potwierdzenie faktu zakupu przez wystawienie faktur VAT nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. oraz nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. jest niewystarczające aby zachodziły przesłanki pozytywne zawarte w § 13zw ust. 7 rozporządzenia, gdyż kontroli podlegają publicznoprawne przymioty obu stron umowy (takie jak status producenta rolnego i legitymowanie się numerem indentyfikacyjnym, bycie mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem) oraz związek między zakupem zboża a prowadzoną przez kupujące produkcją zwierzęcą na skutek czego organ administracyjny oraz sąd administracyjny dokonali (ponad swoje kompetencje) błędnej oceny, braku zasadności prowadzenia działalności przez kupującą w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również skupu zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia WSA i rozpoznanie skargi co do istoty sprawy, rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego przed Sądami obu instancji, według norm prawem przepisanych i zwrotu opłaty od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

Pismem procesowym z [...] sierpnia 2025 r. skarżący podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, jednocześnie wskazując, że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę kasacyjną mija się z zasadą praworządności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły być skuteczne, gdyż nie poddawały się ocenie merytorycznej. Stąd też skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

W petitum skargi kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące wyłącznie wykładni § 13zw rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR w zakresie jego przepisów ust. 1 pkt 3a oraz ust. 7. Tymczasem w sprawie niniejszej wskazane przepisy nie znajdowały zastosowania. Materialne podstawy kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji stanowiły regulacje zawarte w § 13zzo ww. rozporządzenia. I to te ostatnie regulacje były przedmiotem analizy w zaskarżonym kasacyjnie orzeczeniu.

W odniesieniu do powyższej konstatacji Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie NSA granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności.

Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).