Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (sprawozdawca), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę –

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że odwołanie M. S. zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] cofnięto M. S. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej.

Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie ustalając, czy odwołanie zostało wniesione w terminie Komendant Główny Policji zwrócił uwagę na fakt, iż datą pierwszego awizowania przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] września 2015 r.

nr [...] był dzień [...] października 2015 r. Kolejnego awizowania operator pocztowy dokonał w dnia [...] października 2015 r. Przesyłka do nadawcy została zwrócona w dniu [...] października 2015 r. Organ wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Organ wskazując na treść art. 44 k.p.a. wyjaśnił, że czternastodniowy termin przechowywania przesyłki przez operatora pocztowego upłynął w dniu [...] października 2015 r. Okoliczności te wskazują w sposób jednoznaczny, że wyczerpana została procedura uregulowana w art. 44 k.p.a., co pozwala na stwierdzenie, że doszło do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] października 2015 r. Zgodnie z datą stempla pocztowego figurującego na kopercie zawierającej odwołanie M. S., dniem jego nadania był [...] listopada 2015 r.

Z powyższego wynika, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do wniesienia odwołania przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Nie zawierało ono również wniosku o przywrócenie terminu.

Natomiast kolejne (informacyjne) doręczenie stronie przedmiotowej decyzji

w dniu [...] listopada 2015 r. nie ma wpływu na powyższe ustalenia bowiem nie zmienia faktu, iż decyzję organu I instancji należy uznać za doręczoną z dnia [...] października 2015 r.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

1. Naruszenie prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania:

- obrazę przepisu art. 44 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a to uznanie, iż w niniejszej sprawie doszło do doręczenia zastępczego (fikcji prawnej doręczenia) w sytuacji, w której na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika wniosek przeciwny.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść orzeczenia:

- poprzez przyjęcie, iż kolejne doręczenie decyzji miało charakter informacyjny, podczas gdy z materiału dowodowego płynie wniosek przeciwny, a to, że doręczenie dnia [...] listopada 2015 r., było pierwszym skutecznym doręczeniem decyzji w sprawie.

Ewentualnie, jeżeli Sąd nie uzna argumentacji o braku skutecznego doręczenia zastępczego zarzucił:

3. Naruszenie prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania:

- art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a to poprzez błędne pouczenie

w decyzji doręczonej w dnia [...] listopada 2015 r. co do prawa odwołania, gdy strona zastosowała się do pouczenia i wniosła odwołanie od doręczonej jej decyzji – nie może wywoływać dla niej ujemnych skutków prawnych.

Powyższe naruszenia doprowadziły w swej konsekwencji do naruszenia art. 8 i 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty prawne i faktyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe, począwszy od dnia 1 maja 2004 r., stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową, zaś granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko

do zarzutów i wniosków skargi.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zostało ono wydane z powodu uznania przez organ, że wniesione prze skarżącego odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 k.p.a do jego wniesienia. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] została doręczona w dniu [...] października 2015, jak twierdził organ, a tym samym do ustalenia czy skarżący wniósł w terminie odwołanie. Bezsporne jest to, że decyzja organu I instancji została wysłana do skarżącego pocztą co oznacza, że jej doręczenie powinno nastąpić zgodnie z przepisami rozdziału 8 k.p.a. regulującego zasady doręczania przesyłek w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z dyspozycją art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma

w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub też pismo składa się na okres czternastu dni

w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia,

w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Aby zatem można było mówić o doręczeniu zastępczym, muszą zostać spełnione przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie art. 44 k.p.a. Pierwszą z nich jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tych przepisach). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 k.p.a. obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi.

Drugim warunkiem jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni

w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres. Kolejnym warunkiem jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź

w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W wypadku, gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki

w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia.

Ostatnim warunkiem koniecznym dla stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane, jest albo odebranie przechowywanego w placówce pocztowej bądź urzędzie gminy (miasta) pisma przez adresata, albo upływ ustalonego art. 44 § 4 k.p.a. 14-dniowego terminu. W pierwszym wypadku datą doręczenia pisma jest dzień jego odbioru przez adresata w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, o ile jednak odbiór nastąpił w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pisma w tych miejscach

w placówce pocztowej, bądź urzędzie gminy. Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór pisma, datą doręczenia jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru liczony od dnia następnego (zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a.) po złożeniu pisma

w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (miasta). Adresat może odebrać pismo

po upływie określonego w k.p.a. terminu, niemniej dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia. Formuła przepisu art. 44 § 4 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego przepisu oznacza fikcję prawną doręczenia. Bez względu, czy pismo rzeczywiście doszło do rąk adresata przyjmuje się prawdziwość twierdzenia o doręczeniu. Późniejsze doręczenie decyzji, która została doręczona zastępczo nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 stycznia 2009, sygn. akt: I SA/Ke 431/08, LEX nr 528045 również wyrok WSA w Rzeszowie, z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt: I SA/Rz 174/13, LEX nr 1334329, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia

12 października 2011 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1127/11, LEX nr 1154951).

W rozpatrywanej sprawie, wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, listonosz pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu

[...] października 2015 r., a powtórne awizo zostało złożone w dniu [...] października

2015 r. W tej sytuacji 14-dniowy termin do jej odbioru upłynął, jak zasadnie skonstatował organ, w dniu [...] października 2015 r., co zdecydowało, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu. Termin ten upłynął bowiem

w dniu [...] października 2015 r., natomiast odwołanie wniesiono w dniu [...] listopada 2015 r.

Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest w tej sytuacji prawnie skuteczna, to znaczy pociągająca za sobą wszelkie skutki doręczenia, w tym także skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Kolejne doręczenie skarżącemu przedmiotowej decyzji w dniu [...] listopada 2015 r. nie ma na powyższe ustalenia wpływu, bowiem nie zmienia faktu, że decyzję organu I instancji należy uznać za doręczoną z dniem [...] października 2015 r. W sytuacji gdy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze, ponowne doręczenie decyzji organu I instancji stronie nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania, bowiem przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Nie można z ponownym doręczeniem decyzji wiązać odrębnych skutków prawnych, w szczególności nie można traktować takiego doręczenia jako stworzenia nowej możliwości do wniesienia odwołania.

Z tych więc przyczyn odmienne stanowisko w tej kwestii strony skarżącej nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

W kontekście powyższego, Sąd uznał, że organ nie naruszył wskazywanych

w skardze przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. Skarżący jednak z możliwości takiej nie skorzystał i nie złożył wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W związku z powyższym organ wobec braku wniosku skarżącego

o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2012 r.

(t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).