Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Mariusz Golecki, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2363/20 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2363/20 o odrzuceniu skargi G. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 września 2020 r., nr 1401-IOV-2.4103.189.2019.APW w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

W przedmiotowej sprawie postanowieniem z 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2363/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z 16 września 2020 r., nr 1401-IOV-2.4103.189.2019.APW w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. Pismem z 1 października 2021 r. Skarżąca złożyła zażalenie od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że niedotrzymanie terminu na złożenie zażalenia spowodowane było brakiem możliwości uzyskania dostatecznych informacji, dokumentów oraz stanowiska osób prowadzących sprawy spółki. Jak podkreśliła, brak możliwości uzyskania stosownych dokumentów pozwalających w jej ocenie na wniesienie zażalenia wynikał z powodu istniejącej pandemii wirusa SARS-Covid.

Postanowieniem z 28 lutego 2022 r., o sygn. akt III SA/Wa 2363/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2363/20 o odrzuceniu skargi Spółki na decyzję DIAS z 16 września 2020 r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przywołany we wniosku o przywrócenie terminu brak "stanowiska osób prowadzących sprawy spółki" nie stanowi okoliczności niezależnej od Strony, tj. takiej, której nie byłaby w stanie przeciwdziałać. W ocenie Sądu pierwszej instancji jest on natomiast wynikiem braku należytej staranności, a tylko jej dochowanie zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pozwalało przyjąć niezawinione uchybienie terminu, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji procesowych. Podobnie Sąd pierwszej instancji ocenił wskazany przez Stronę brak możliwości uzyskania dokumentów i informacji, jako, ze Strona nie wykazała jakich to dokumentów czy tez informacji nie mogła uzyskać w stosownym terminie.

W zażaleniu Spółka zaskarżyła postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia z 28 lutego 2022 r., o sygn. akt III SA/Wa 2363/20 całości i wniosła o jego zmianę. W uzasadnieniu środka zaskarżenia stwierdziła, że w jej ocenie zostały spełnione przestanki przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). We wniosku o przywrócenie terminu z 1 października 2021 r. przytoczyła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. W szczególności zdaniem Spółki, w sprawie zaistniały obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności udaremniły jej wykonanie czynności w terminie. Brak możliwości uzyskania dostatecznych informacji, dokumentów oraz stanowiska osób prowadzących sprawy Spółki spowodowany wprowadzeniem powszechnie obowiązujących restrykcji związanych z epidemią wirusa SARS-CoV-2 stanowił zdaniem Strony obiektywny czynnik, który uniemożliwił dokonanie czynności procesowej przez Skarżącą w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że dokonywanie przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest zazwyczaj terminami procesowymi. Mają one służyć rozstrzygnięciu sprawy w rozsądnym czasie, a także stabilizacji rozstrzygnięcia już podjętego. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Przywrócenie terminu może więc nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia; zainteresowany uprawdopodobni, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.

Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14).

Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przyjął, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia żądania o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona zasadniczo powołała się na brak możliwości uzyskania dostatecznych informacji, dokumentów oraz stanowiska osób prowadzących sprawy Spółki spowodowany wprowadzeniem powszechnie obowiązujących restrykcji związanych z epidemią wirusa SARS-CoV-2. Nie sprecyzowała jednak o jakie informacje, dokumenty czy też stanowiska osób prowadzących sprawy Spółki chodziło, co w praktyce uniemożliwia ocenę tego czy faktycznie były one potrzebne do złożenia zażalenia w terminie. Samo ogólne powołanie się na restrykcje związane z epidemią wirusa SARS-CoV-2, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie czyni zadość przesłankom określonym w art. 86 § 1 p.p.s.a. Strona nie wskazała bowiem poza tym argumentem, żadnych innych okoliczności, które mogłyby pozytywnie wpłynąć na rozpatrzenie jej wniosku o przywrócenie terminu.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.