Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1162/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 19 lutego 2018r., sygn. akt II SA/Gl 1162/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., obecnie Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę [...] (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej (dalej też: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z [...] września 2017r., nr [...] w przedmiocie uprawnień do wykonywania badań technicznych.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach wskazał na następujący stan faktyczny:

[...] zwrócił się do Starosty Żywieckiego z wnioskiem o wydanie uprawnień do wykonywania badań technicznych, zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.

Na podstawie art. 64 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wezwał stronę do uzupełnienia braków dołączonych dokumentów, poprzez złożenie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe i wykazanie posiadanego wykształcenia średniego technicznego. Poinformował, iż bez wymienionego powyżej dyplomu nie jest możliwe wydanie uprawnień do wykonywania badań technicznych. Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z 27 lutego 2017r. wyjaśnił, iż [...] ukończył technikum w Zespole Szkół Mechaniczno - Elektrycznych w [...] i uzyskał świadectwo dojrzałości. Dodał, że przepis art. 84 ust. 2 ustawy nie wymaga uzyskania tytułu kwalifikacji zawodowych, a jedynie posiadania średniego wykształcenia technicznego.

Decyzją z [...] kwietnia 2017r., wydaną na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 128 ze zm., dalej: "p.r.d."), art. 9 pkt. 3 lit.c ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2 grudnia 2016r., poz. 1943), Starosta Żywiecki odmówił skarżącemu wydania uprawnień do wykonywania badań technicznych. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że złożone przez skarżącego dokumenty nie są wystarczające. Wyjaśnił, że pomimo wezwania skarżący nie przedstawił dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Wskazał, że na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w celu uzyskania imiennych uprawnień do wykonywania badań technicznych, należy posiadać wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyte wymagane szkolenie oraz zdany egzamin kwalifikacyjny. Starosta Żywiecki zaznaczył, że skarżący co prawda otrzymał świadectwo ukończenia Technikum, uzyskał więc status absolwenta posiadającego wykształcenie średnie, przystąpił do egzaminu maturalnego i po uzyskaniu pozytywnego wyniku uzyskał świadectwo dojrzałości, jednakże nie przystąpił do egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie i nie otrzymał dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2017r. utrzymało w mocy decyzję Starosty Żywieckiego.

W ocenie SKO skarżący wskazując na wykształcenie na poziomie średnim technicznym takiego wykształcenia nie posiada, gdyż nie zakończył nauki w technikum zdanym przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną egzaminem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie zdobył dyplomu i tytułu zawodowego "technika" żadnej specjalności.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2018r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Podkreślił, iż skarżący uczęszczał do technikum, odbywał zajęcia z przedmiotów technicznych, z których uzyskał pozytywne oceny i nie można twierdzić, iż nie posiada wykształcenia technicznego. Inna wykładnia prowadziłaby do wniosku, iż posiada wykształcenie ogólne, co faktycznie nie ma miejsca.

Oddalając skargę na powyższą decyzję wskazanym na wstępie wyrokiem z 19 lutego 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, iż skarżący nie legitymuje się wymaganym do uzyskania uprawnień do wykonywania badań technicznych wykształceniem technicznym. Wskazał, że skarżący nie zakończył nauki w technikum nr 1 w Zespole Szkół Mechaniczno- Elektrycznych w [...] przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną i nie uzyskał dyplomu technika jakiejkolwiek specjalności technicznej. Sąd I instancji podkreślił, że w przypadku skarżącego nie można zaprzeczyć, że ukończył on szkołę średnią - technikum w Zespole Szkół Mechaniczno - Elektrycznych w [...]. Zakończył jednak naukę w tej szkole tylko uzyskaniem świadectwa dojrzałości, nie przystąpił zaś do egzaminu zawodowego potwierdzającego jego kwalifikacje zawodowe. Tym samym nie można przyjąć, jak chce tego skarżący, iż legitymuje się on średnim wykształceniem technicznym. W ocenie WSA o tym czy wykształcenie jest techniczne decyduje treść uzyskanego dyplomu, którego w przypadku skarżącego brak. Nie można tym samym za zasadny uznać zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie.

W skardze kasacyjnej [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż do uzyskania średniego wykształcenia technicznego konieczne jest przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w danym zawodzie.

Organ odwoławczy nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842). Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z 2 marca 2020r. jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w stanie pandemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określono w § 2 tego artykułu.

Należy zauważyć, że wobec niestwierdzenia wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do uznania, że w sprawie może zachodzić nieważność postępowania. Z tego względu kontrola zaskarżonego wyroku przeprowadzona została w granicach skargi kasacyjnej, przy uwzględnieniu zarzutów podniesionych w odniesieniu do rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co ma istotne znaczenie dla oceny zakwestionowanego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Zarzut błędnej wykładni wymaga wykazania, że Sąd wadliwie zinterpretował stosowany przepis prawa i w konsekwencji zawartą w nim normę prawną, a zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga wykazania, że sąd popełnił błąd w subsumcji stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do w hipotezy normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Autor skargi kasacyjnej w rozstrzyganej sprawie winien więc wskazać, na czym polegała dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach błędna wykładnia przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Co więcej, zarzuty przypisujące Sądowi I instancji obie formy naruszenia prawa materialnego, winno się formułować w przypadku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który nie nasuwa wątpliwości, bowiem ocena zasadności tych zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane, czy też nie zostały skutecznie podważone.

Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego wyroku, co oznacza, że ustalenia te są wiążące przy ocenie prawidłowości zastosowanej podstawy materialnoprawnej tego rozstrzygnięcia.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Autor skargi kasacyjnej powołując się na podstawę określoną w art.174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 84 ust. 2b p.r.d.

Zgodnie z art. 84. ustawy Prawo o ruchu drogowym badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta (ust.1). Zgodnie z treścią ust. 2 przepisu Starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny. Przez wymagane wyksztalcenie techniczne należy rozumieć sprecyzowane w ust. 2b: 1. - wyższe wykształcenie techniczne w obszarze nauk technicznych o specjalności samochodowej i udokumentowane 6 miesięcy praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo 2. - średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe o specjalności samochodowej i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo 3. - wykształcenie wyższe w obszarze nauk technicznych o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo 4. - średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest posiadanie przez skarżącego średniego wykształcenia technicznego, jako jednej z przesłanek uzyskania uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W ocenie orzekających w sprawie organów, jak też Sądu I instancji, wykształcenie posiadane przez skarżącego nie jest wykształceniem średnim technicznym. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było kwestionowane.

Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też inne przepisy nie zwierają definicji wykształcenia średniego technicznego. Przepis dzieli je na dwa rodzaje tj. o specjalności samochodowej (art. 84 ust. 2b pkt 2 ) i specjalności innej niż samochodowa (art. 84 ust. 2b pkt 4).

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej z przepisu art. 11a ustawy dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty nie wynika definicja "wykształcenia średniego technicznego". W pkt 4 przepis ten wskazuje jedynie rozumienie pojęcia "wykształcenie średnie". Z kolei art. 9 pkt 3 lit c ustawy mówiąc o typach szkół, stanowi, że szkołą ponadgimnazjalną jest czteroletnie technikum, którego ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego.

Z treści przywołanych przepisów wynika zatem, że najpierw trzeba ukończyć technikum, a później można odrębnie zdać egzaminy potwierdzające kwalifikacje w "danym zawodzie" i odrębnie też można uzyskać świadectwo dojrzałości (uprawniające do dalszej nauki na studiach).

W przypadku skarżącego bezsporne jest, że ukończył on szkołę średnią - technikum w Zespole Szkół Mechaniczno- Elektrycznych w [...]. Zakończył jednak naukę w tej szkole tylko uzyskaniem świadectwa dojrzałości, nie przystąpił natomiast do egzaminu zawodowego potwierdzającego jego kwalifikacje zawodowe. Tym samym nie można przyjąć, iż legitymuje się on średnim wykształceniem technicznym. O tym czy wykształcenie jest techniczne decyduje treść uzyskanego dyplomu, którego w przypadku skarżącego brak. Należy podzielić stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2011r., sygn. akt II GSK 225/10 trafnie przywołanego przez Sąd I instancji, że o tym czy dane wykształcenie jest wykształceniem technicznym decyduje treść dyplomu ukończenia studiów (w tym przypadku zakończenia nauki w szkole), którego skarżący nie posiada.

Nie można tym samym za zasadny uznać zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest zatem stanowisko, że skarżący nie spełnił warunku posiadania średniego wykształcenia technicznego, uprawniającego go do uzyskania tytułu diagnosty. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał postępowanie organów i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem i oddalił skargę.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.