Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do wykonywania badań technicznych oddala skargę.

D. K. złożył do Starosty [...] dokumenty celem uzyskania uprawnień do wykonywania badań technicznych, zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie art. 64 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wezwał wnioskującego o uzupełnienie braków dołączonych dokumentów, poprzez złożenie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe i jednocześnie posiadanie wykształcenia średniego technicznego. Poinformował, iż bez wymienionego powyżej dyplomu nie jest możliwe wydanie uprawnień do wykonywania badań technicznych.

Pełnomocnik wnioskującego w odpowiedzi na wymienione wezwanie, w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, iż D. K. ukończył technikum w [...] w Z. i uzyskał świadectwo dojrzałości. Dodał, że przepis art. 84 ust. 2 ustawy nie wymaga uzyskania tytułu kwalifikacji zawodowych, a jedynie posiadania średniego wykształcenia technicznego.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 128 ze zm.), art. 9 pkt. 3 lit.c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.jedn. Dz.U. z 2 grudnia 2016 r. poz. 1943), odmówił D. K. wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W uzasadnieniu stwierdził, że złożone przez wnioskującego dokumenty nie są wystarczające. Pomimo wezwania do ich uzupełnienia nie został przedstawiony dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe wnioskującego. Organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w celu uzyskania imiennych uprawnień do wykonywania badań technicznych, należy posiadać wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyte wymagane szkolenie oraz zdany egzamin kwalifikacyjny. Kwestie wykształcenia reguluje ustawa o systemie oświaty. W myśl art. 9 pkt 3 lit.c tej ustawy wnioskujący ukończył czteroletnie technikum, które umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego. Wnioskujący otrzymał świadectwo ukończenia Technikum, uzyskał więc status absolwenta posiadającego wykształcenie średnie, przystąpił do egzaminu maturalnego i po uzyskaniu pozytywnego wyniku uzyskał świadectwo dojrzałości. Ne przystąpił jednak do egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie i nie otrzymał dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Zgodnie z wymienioną powyżej ustawą o systemie oświaty wnioskujący posiada średnie wykształcenie ogólnokształcące z możliwością ubiegania się o przyjęcie na studia w szkołach wyższych. Z uwagi na braki formalne, uwzględniając wyjaśnienia z pisma z dnia [...] r., organ wydał decyzję odmowną z uwagi na brak wymaganego wykształcenia technicznego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika, D. K. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie odwołującemu uprawnień do wykonywania badań technicznych ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie brania czynnego udziału w toku postępowania, w szczególności o niepowiadomieniu strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i wyznaczeniu dodatkowego terminu do zaznajomienia się z aktami sprawy oraz naruszenie prawa materialnego - tj. art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż do uzyskania średniego wykształcenia technicznego konieczne jest przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w danym zawodzie. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż zgodnie z art. 84 ust. 2b pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez wymagane wykształcenie techniczne i praktykę rozumie się m.in. średnie wykształcenie techniczne specjalności innej niż samochodowe i udokumentowane dwa lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub napraw pojazdów). Wnioskujący spełnia ten warunek, gdyż ukończył technikum nr [...] w [...] w Z. i uzyskał świadectwo dojrzałości. Wymieniony przepis nie wymaga uzyskania tytułu kwalifikacji zawodowych, jedynie posiadania wykształcenia średniego technicznego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "średnie wykształcenie techniczne". Definicję wykształcenia zawiera art. 11a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, w myśl którego wykształcenie średnie posiada osoba, która ukończyła szkołę ponadpodstawową z wyjątkiem szkół wymienionych w ust. 3 pkt 1 lub ukończyła szkołę ponadgimnazjalną z wyjątkiem wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit.a i lit.e. Analogicznie zatem posiadanie wykształcenie średniego technicznego - to ukończenie szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej o profilu technicznym. Takie wykształcenie posiada właśnie wnioskujący.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 84 ust. 2a, ust. 2b pkt2 i pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż stan faktyczny sprawy oraz wykładnia przepisów i ich zastosowanie są ewidentne i prawidłowe. Następnie przytoczyło treść obowiązującego w sprawie art. 84 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podkreślając, iż niezbędnym wymogiem jest posiadanie wykształcenia technicznego. Takiego wykształcenia na poziomie średnim nie posiada D. K., gdyż nie zakończył on nauki w technikum przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną (art. 9c ustawy o systemie oświaty - t.jedn. z 2016 r. poz. 1943 ze zm. w brzmieniu obowiązującym obecnie) i nie uzyskał dyplomu technika jakiejkolwiek specjalności technicznej. Braku tego nie nadrobił też później, już po zdanej maturze, poza swoim technikum. Kolegium potwierdziło, iż przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też inne przepisy nie zwierają definicji wykształcenia średniego technicznego. Przepis dzieli je na dwa rodzaje tj. o specjalności samochodowej i (art. 84 ust. 2b pkt 2 ) i specjalności innej niż samochodowa (art. 84 ust. 2b pkt 4). Argumentacja strony wnioskującej nie wskazuje który z tych rodzajów wyksztalcenia średniego technicznego miałby prezentować D. K.. Następnie odwołując się do zacytowanych przepisów ustawy o systemie oświaty Kolegium stwierdziło, że przepis art. 11a nie zawiera wbrew sugestiom odwołującego definicji "wykształcenia średniego technicznego" ograniczając się do rozumienia pojęcia "wykształcenie średnie". Odwołując się z kolei do art. 9a ustawy o systemie oświaty dodało, że choć nie definiuje wprost czym jest "wykształcenie średnie techniczne" wskazuje, iż najpierw trzeba ukończyć technikum, a później można odrębnie zdać egzaminy potwierdzające kwalifikacje w "danym zawodzie", odrębnie też można uzyskać świadectwo dojrzałości (uprawniające do dalszej nauki na studiach).

W ocenie Kolegium przez "dany zawód" należy rozumieć którąkolwiek "specjalność" wymienianą przez inne przepisy. Odwołujący nie kształcił się w specjalności samochodowej, lecz jako mechanik w znaczeniu ogólnym - według przedmiotów na świadectwie ukończenia szkoły - przedmioty nakierowane na obsługę przemysłu - (mechaniczne aspekty automatyki przemysłowej). Wprawdzie był to kierunek techniczny i możliwe było uzyskanie kwalifikacji zawodowych i tytułu technika (dyplom) w jednej ze specjalności mechanicznych o odrębnych szczegółowych wymaganiach, ale odwołujący nie przystąpił do egzaminu. Dalej organ stwierdził, iż możliwe jest uzyskanie dyplomu technika w eksternistycznym trybie. Z uwagi na powyższe decyzja Starosty jest trafna, z powodu braku posiadania przez stronę właściwego "średniego wykształcenia technicznego". Zwróciło też uwagę Kolegium na fakt, iż nie jest też w sprawie bezsporne, czy odwołujący posiada właściwy, wymagany staż pracy, co jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Wyjaśniło też Kolegium, iż ewentualna błędna informacja, którą uzyskiwał wnioskujący w trakcie szkolenia, może być podstawą regresu w odrębnym postępowaniu cywilnym.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia, reprezentowany przez pełnomocnika, D. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż do uzyskania średniego wykształcenia technicznego konieczne jest przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w danym zawodzie. Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powtórzono, co do zasady, argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Podkreślono, że skarżący spełnia warunek zawarty w art. 84 ust.2b pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż ukończył technikum nr [...] [...] w Z. i uzyskał świadectwo dojrzałości. Wymieniony przepis nie wymaga uzyskania tytułu kwalifikacji zawodowych, a jedynie posiadania wykształcenia średniego technicznego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie definiuje tego pojęcia, a z ustawy o systemie oświaty z art. 11a (ust. 4) wynika, że średnie wykształcenie posiada osoba, która ukończyła szkołę ponadpodstawową (...) lub szkołę ponadgimnazjalną (...). Analogicznie więc posiadanie wykształcenia średniego technicznego, to ukończenie szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej o profilu technicznym, i takie wykształcenie posiada skarżący.

W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zarówno Starosta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonały błędnej wykładni, gdyż w przeciwnym razie doszłoby do zrównania wykształcenia uzyskanego przez skarżącego z wykształceniem ogólnym, a takie stanowisko jest błędne z uwagi na odmienny program kształcenia, m.in. przedmioty techniczne, których nie ma w szkołach ogólnokształcących.

Skarżący dodał, że podczas kursu przygotowawczego dla diagnostów zapewniany był, iż spełnia wymagania formalne do ubiegania się od wydanie uprawnień.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie zdobył dyplomu i tytułu zawodowego "technika" żadnej specjalności.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Podkreślił, iż skarżący uczęszczał do technikum, odbywał zajęcia z przedmiotów technicznych, z których uzyskał pozytywne oceny i nie można twierdzić, iż nie posiada wykształcenia technicznego. Inna wykładania prowadziłaby do wniosku, iż posada wykształcenie ogólne, co faktycznie nie ma miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tjedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Podstawą materialnoprawną niniejszego postępowania jest przepis art. 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym który w ust. 2 stanowi, iż starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny. Przez wymagane wyksztalcenie techniczne należy rozumieć sprecyzowane w ust. 2b:

1. - wyższe wykształcenie techniczne w obszarze nauk technicznych o specjalności samochodowej i udokumentowane 6 miesięcy praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo

2. - średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe o specjalności samochodowej i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo

3. - wykształcenie wyższe w obszarze nauk technicznych o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy albo

4. - średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) napraw pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.

Skarżący wnosząc o wydanie uprawniania do wykonywania badań technicznych wskazał, że spełnia wymogi określone w przywołanym powyżej przepisie tj. art. 84 ust. 2b - posiadając średnie wykształcenie techniczne, nie precyzując jednak, czy jest to wykształcenie wymienione w pkt 2 czy 4 wskazanego powyżej przepisu.

Zasadnie jednak orzekające w sprawie organy uznały, iż skarżący nie legitymuje się wymaganym wykształceniem technicznym. Odwołano się w tym zakresie prawidłowo do faktu, iż skarżący nie zakończył nauki w technikum nr [...] w [...] w Z. przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną i nie uzyskał dyplomu technika jakiejkolwiek specjalności technicznej. Należy bowiem podnieść, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 225/10, że o tym czy dane wykształcenie jest wykształceniem technicznym decyduje treść dyplomu ukończenia studiów (w tym przypadku zakończenia nauki w szkole), którego skarżący nie posiada.

Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej z przepisu art. 11a ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie wynika definicja "wykształcenia średniego technicznego". W pkt 4 przepis ten wskazuje jedynie rozumienie pojęcia "wykształcenie średnie". Z kolei art. 9a tej ustawy mówiąc o typach szkół, stanowi w ust. 3 lit.c, że szkołą ponadgimnazjalną jest czteroletnie technikum, którego ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego. Zatem i ten przepis nie definiuje pojęcia "wykształcenie średnie techniczne". Wskazuje jednak, iż najpierw trzeba ukończyć technikum, a później można odrębnie zdać egzaminy potwierdzające kwalifikacje w "danym zawodzie" i odrębnie też można uzyskać świadectwo dojrzałości (uprawniające do dalszej nauki na studiach).

W przypadku skarżącego nie można zaprzeczyć, że ukończył on szkołę średnią - technikum w [...] w Z.. Zakończył jednak naukę w tej szkole tylko uzyskaniem świadectwa dojrzałości, nie przystąpił zaś do egzaminu zawodowego potwierdzającego jego kwalifikacje zawodowe. Tym samym nie można przyjąć, jak chce tego skarżący, iż legitymuje się on średnim wykształceniem technicznym. Jak wskazano powyżej, o tym czy wykształcenie jest techniczne decyduje treść uzyskanego dyplomu, którego w przypadku skarżącego brak. Nie można tym samym za zasadny uznać zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 84 ust. 2b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego skład orzekający musi stwierdzić, że nie każdy fakt naruszenia tego przepisu dyskwalifikuje wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na uwzględnienie skargi wpływ ma tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze zaś skarżący nie wykazał, że podniesione naruszenie miało właśnie taki wpływ na wynik sprawy.

Nie doszło też, w ocenie Sądu, do naruszenia innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.