Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 280/23 w sprawie ze skargi H. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 maja 2023 r., nr SKO.53.1011.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) postanawia sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 280/23 w ten sposób, że zamiast wpisanego numeru decyzji "SKO.53.1012.2022" wpisać "SKO.53.1011.2022".

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 25 października 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 280/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H. K. i J. K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 17 maja 2023 r., nr SKO.53.1011.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wnieśli skarżący. Działający w ich imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości i zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.) przez uznanie, że w toku postępowania podatkowego doszło do prawidłowego ustalenia powierzchni gruntów zajętych na prowadzenie działalności związanej z rekultywacją terenu.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 221 z późn. zm.) w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 70 z późn. zm., dalej: u.p.o.l.) w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez jego błędną wykładnię i uznanie, że status gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wygasa dopiero w momencie zakończenia procesu rekultywacji.

Powołując się na powyższe podstawy kasacyjne autor skargi kasacyjnej wniósł o:

1. uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,

2. zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto, w myśl art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Zarządzeniem z 18 marca 2025 r., w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a., Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skierował sprawę na posiedzenie niejawne.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 o.p., przez przyjęcie niewłaściwej powierzchni gruntów zajętych na prowadzenie działalności związanej z rekultywacją terenu, należy potwierdzić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie ma znaczenia na jakiej powierzchni kopalni odbywało się wydobycie w 2020 r., ponieważ istotne jest ustalenie powierzchni objętej obowiązkiem rekultywacji, która wyniosła 20,3 ha, zgodnie z deklaracją męża skarżącej w załączniku nr 3 do Planu ruchu, co potwierdził podpisem kierownik Ruchu Zakładu Górniczego (k. 128), i zawiera się w obszarze wskazanym w decyzji Wojewody S. z 23 grudnia 1998 r. Wojewoda ustanowił obszar górniczy na powierzchni 19,68 ha (pole A) i 0,64 ha (pole B), czyli łącznie 20,32 ha. Z uwagi na to, że w myśl art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, prowadzenie działalności gospodarczej na złożu po kontroli Okręgowego Urzędu Górniczego, potwierdził powołany przez Burmistrza biegły geodeta. Nie naruszono przy tym art. 197 § 1 o.p., gdyż organ podatkowy skorzystał z możliwości powołania biegłego po tym, jak organ odwoławczy w decyzji z 24 listopada 2021 r. uznał konieczność doprecyzowania pozyskanych już wiadomości specjalnych. Natomiast z ustaleń biegłego wynika, że przedsiębiorca nie rozpoczął na działce nr [...] procesu rekultywacji terenu kopalni.

Kwestia naruszenia art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. i art. 2 Konstytucji RP (przez jego błędną wykładnię i uznanie, że status gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wygasa dopiero w momencie zakończenia rekultywacji), nie była sporna na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co Sąd ten zaznaczył w zaskarżonym wyroku.

Odnosząc się do tego zarzutu, należy przyjąć, w ślad za orzecznictwem NSA, że działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin obejmuje eksploatację kopalin, jak również rekultywację gruntów zdegradowanych lub zdewastowanych na skutek tej działalności. Nie jest możliwe wydobywanie kopalin bez jednoczesnego planowania i prowadzenia rekultywacji zdewastowanych w wyniku tego wydobycia gruntów. Warunek przeprowadzenia rekultywacji jest wprawdzie nałożony na przedsiębiorcę ustawą i nie podejmuje się on jego wykonania dobrowolnie, jednakże tylko z tego faktu nie można wyprowadzać wniosku, że rekultywacja nie stanowi jednej z faz (czynności) podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wykonywanej w sposób ciągły. Ugruntowane jest stwierdzenie, że w ramach organizacji tej działalności niezbędne jest planowanie i stopniowe dokonywanie rekultywacji gruntów.

Trzeba przy tym podkreślić, że zakończenie procesu rekultywacji gruntów stwierdzane jest decyzją starosty (art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Dz.U. z 2024 r. poz. 82). Do czasu zakończenia rekultywacji, stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego, grunty objęte tym obowiązkiem są więc faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (zob. np. wyrok NSA z 26 marca 2025 r., III FSK 1515/23, wyroki NSA z 23 listopada 2022 r., III FSK 2742, 2743, 2332, 2396, 2333, 2395/21 oraz wyrok NSA z 15 września 2022 r., III FSK 1024/21).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Jednocześnie, działając na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu sprostować zaskarżony wyrok WSA w Olsztynie w zakresie odnoszącym się do oczywistej omyłki w jego komparycji, w której Sąd pierwszej instancji błędnie wskazał numer decyzji SKO w Olsztynie.

sędzia NSA Wojciech Stachurski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński[pic]