Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomoc pieniężna na usuwanie skutków powodzi oddala skargę.

Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 14, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 11 ust. 2 i 3 w związku z art. 107 ust. 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) odmówił J. S. przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przywołał unormowania ustawy o pomocy wyznaczające zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej oraz stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do stanu faktycznego w sprawie i wskazał, że postępowanie zostało uruchomione wnioskiem z dnia [...] r. o przyznanie zasiłku celowego w związku z powodzią w maju 2010 r. udzielanego na podstawie art. 40 tej ustawy w kwocie powyżej 20.000 zł w sytuacji szacowanych strat na 45.000 zł. W ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego zostało ustalone, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochód roczny po odliczeniach wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę [...] zł. Nadto podano, że strona na terenie gminy posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz działkę o powierzchni [...] m2. W dalszej części uzasadnienia podano, że w dniu [...] r. miała miejsce ewakuacja mieszkańców z [...], a w dniu [...] r. Wójt Gminy C. wydał zarządzenie o ustaleniu strefy zamkniętej dla ruchu pieszego i kołowego obejmujące rejon na którym posadowiony jest budynek strony. Dodatkowo mocą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z [...] r. nastąpiło wyłączenie budynku z użytkowania do czasu potwierdzenia przez osobę uprawnioną ustabilizowania się osuwiska, a możliwość bezpiecznego użytkowania obiektu możliwa będzie po uprzednim przeprowadzeniu stosownej kontroli przeprowadzonej przez uprawnioną osobę. Zdaniem organu pierwszej instancji zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w następstwie osuwiska strona nie może korzystać z budynku mieszkalnego położonego na terenie gminy C., jednakże jak zauważa organ pierwszej instancji strona dysponuje mieszkaniem w K. i wykazuje aktualne obciążenie z tytułu użytkowania mieszkania, które zabezpiecza jej podstawowe potrzeby. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji zaznaczył, że strona odmówiła złożenia pełnego oświadczenia majątkowego, nadto organ ten doszedł do przekonania, że strona jest w stanie przezwyciężyć we własnym zakresie trudną sytuację życiową, w której się znajduje. Podkreślono również, że świadczenia z pomocy społecznej nie posiadają charakteru odszkodowawczego za straty poniesione na skutek osuwiska. Wskazany organ postanowieniem z dnia [...] r. sprostował oczywistą omyłkę w wyżej wymienionej decyzji, polegającą na tym, że wysokość strat wynosi nie 45.000 zł lecz 450.000 zł.

Pismem z dnia [...] r. J.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu tym podtrzymał złożony wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z osunięciem zbocza góry i uszkodzenia jego domu. W motywach odwołania strona podniosła, że organ pierwszej instancji w sposób drobiazgowy odniósł się do ustalenia jego sytuacji osobistej i dochodowej, jednakże nie wskazał konkretnych przepisów, które legły u podstaw wydania kwestionowanej przez niego decyzji. Zdaniem strony w następstwie osuwiska utracił dom, w którym zamieszkiwał z dwoma synami, nadto podkreślił, że świadczenie z tytułu klęski żywiołowej przyznawane jest niezależnie od kryterium dochodowego, a tym samym nie ma sensu wykazywanie, że jego dochód przekracza kwotę [...] zł. W dalszej kolejności odwołujący się przedstawi własną sytuację w związku z podejmowanymi działaniami inwestycyjnymi spółki, której jest członkiem. Podkreślił, że po myśli do obowiązujących przepisów nie jest zobowiązany do tłumaczenia się z posiadanej sytuacji majątkowej, jednakże stosownie do żądań pracowników organu pierwszej instancji udzielił niezbędnych wyjaśnień. Następnie odwołujący się podkreślił, że nie występował o przyznanie obligatoryjnego świadczenia w wysokości 6.000 zł ponieważ był w stanie we własnym zakresie zaspokoić najniezbędniejsze potrzeby. W dalszej części odwołania podkreślił, że w domu w M. zamieszkuje z dwoma synami, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zaś chłopcy zameldowani są u matki, a on płaci alimenty. Dzięki wspólnemu domowi ma dobry kontakt z synami. Podkreślił, że mieszkanie, które posiada jest kawalerką o powierzchni [...] m2 i nie nadaje się do zamieszkania przez trzy osoby. Mieszkanie to zostało kupione 2 lata temu ze względu na to, że pracuje od 15 lat w K. i nie stać go na kilkugodzinne dojazdy. W dalszej części odwołania strona odniosła się do wysokości poniesionych strat i uznała, że zamieszczona w uzasadnieniu kwota jest nieprawdziwa. W końcowej części odwołania strona przedstawiła swoje odczucia związane z zachowaniem pracowników administracji publicznej w ramach działań zmierzających do usunięcia szkód powstałych w następstwie osuwiska, a następnie wyraziła swoje zdziwienie odmową przyznania wnioskowanej formy pomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść art. 40 ustawy o pomocy społecznej i podkreślił, że zasiłek celowy na podstawie tego przepisu przyznawany jest niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowe świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, które nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. Organ ten w następstwie analizy przedłożonego materiału dowodowego doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób odpowiadający wymogom przepisów prawa, a ta okoliczność uzasadnia uwzględnienie wniesionego odwołania. W szczególności organ odwoławczy podkreślił, że strona ubiega się o pomoc w wysokości przekraczającej 20.000 zł zatem niezbędne jest oszacowanie strat przez nią poniesionych, a takiego dokumentu w aktach sprawy nie ma.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 14, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 11 ust. 2 i 3 w związku z art. 107 ust. 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Wójt Gminy C. odmówił J.S. przyznania zasiłku celowego. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, jak również podkreślił, że strona zmodyfikowała swoje żądanie skierowane do organu administracji, ponieważ domaga się przyznania świadczenia w wysokości 300.000 zł. Nadto organ ten zaznaczył, że przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe stosownie do wskazań organu wyższego stopnia. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił sytuację osobistą i majątkową strony, jak również zaakcentował, że zgodnie z zaleceniami zamieszczonymi w decyzji organu odwoławczego dokonano wyceny szkód powodziowych. Zostały one wycenione na kwotę 100.000 zł. Organ pierwszej instancji odniósł się do sytuacji osobistej strony i podniósł, że w przedmiotowym budynku zamieszkuje jedynie w dni wolne od pracy oraz w okresie urlopów, a w dniu uaktywnienia się osuwiska przebywała w K. Nadto zaakcentowano, że strona w trakcie wywiadu środowiskowego wskazała, że dysponuje lokalem mieszkalnym w K., a z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym nie można w sposób rzetelny ocenić zasobów i możliwości, którymi dysponuje, aby zaspokoić występującą u niej potrzebę. W następstwie oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację, w której się znalazła w następstwie zdarzenia losowego, jakim było osuwisko.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.S., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu tym strona wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W motywach odwołania strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, jak również zaakcentowała, że w nowej decyzji podniesiono argument, iż w chwili osunięcia się gruntu nie przebywała w domu. Strona ponownie podkreśliła, że fakt płacenia alimentów i zameldowanie dzieci u matki nie świadczą o tym, że nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. W dalszej części odwołania strona podniosła, że posiadanie mieszkania w K. jest złem koniecznym, ponieważ w tym mieście ma miejsce pracy, a w domu przebywa w dni wolne od pracy i w nim spędza urlop, podkreślił również, że centrum spraw bytowych rodziny znajduje się w domu zlokalizowanym w M. J.S. nie zgodził się z twierdzeniami zamieszczonymi w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, iż nie współpracuje z pracownikami socjalnymi, ponieważ udostępnia im wszystkie żądane dokumenty. W końcowej części odwołania uznał za obraźliwe stwierdzenie, iż jest we własnym zakresie przezwyciężyć trudną sytuację bytową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść art. 40 ustawy o pomocy społecznej i podkreślił, że zasiłek celowy na podstawie tego przepisu przyznawany jest niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowe świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego, które nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego. Organ ten zaznaczył, że wskutek osuwiska uległ zniszczeniu dom strony, a zgodnie z wytycznymi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pomoc przysługuje także z tytułu zniszczeń lub uszkodzeń spowodowanych tym zjawiskiem. Zgodnie z tymi wytycznymi pomoc może być przyznana w wysokości do 300.000 zł i uzależniona jest od powierzchni zniszczonego budynku. Zdaniem organu odwoławczego strona występuje o przyznanie tego typu pomocy, a w aktach sprawy brak jest szczegółowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Zaakcentowano również, że pomoc przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego.

Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego, a jako uzasadnienie podał, że wydanie decyzji uzależnione jest od uprzedniego przedłożenia przez stronę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. zawierającej nakaz rozbiórki przedmiotowego domu.

J.S. pismem z dnia [...] r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W zażaleniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia jak również wyraził opinię, iż działania organów administracji świadczą o tym, że nie chcą w sposób przychylny rozpatrzyć jego żądania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że strona przedłożyła przedmiotową decyzję inspektora nadzoru budowlanego, a tym samym ustała przyczyna zawieszenia prowadzonego postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 14, art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 11 ust. 2 i 3 w związku z art. 107 ust. 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Wójt Gminy C. odmówił J. S. przyznania zasiłku celowego. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przedstawił sytuację osobistą i majątkową strony. W ramach tych rozważań podkreślono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada dochód w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ ten przedstawił dokumenty dotyczące ustaleń związanych z domem należącym do strony i koszty związane z jego rozbiórką oraz odbudową. Podkreślono, że w następstwie osuwiska strona nie może korzystać z przedmiotowego domu, a szkodę oszacowano na kwotę ponad 300.00 zł. Podkreślono, że strona z budynku tego korzystała w dni wolne od pracy oraz w trakcie urlopu, tym samym strona utraciła możliwość korzystania z tego budynku. Następnie organ przybliżył unormowania zamieszczone w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, jak również odwołano się do postanowień art. 2 i art. 3 tej ustawy. Zdaniem organu pierwszej instancji niemożność korzystania przez stronę z domu położonego w M. wpływa na pogorszenie standardu jej życia, jednak nie stwarza zagrożenia niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast posiadane mieszkanie w K. zaspokaja podstawową potrzebę w postaci zapewnienia schronienia. Nadto organ ten podkreślił, iż świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego za straty poniesione w następstwie osuwiska i nie mogą być użyte w celu uzyskania stanu posiadania z okresu przed wystąpieniem zdarzenia losowego, ponieważ celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Dla poparcia tej tezy organ pierwszej instancji przywołał tezy kilku orzeczeń sądów administracyjnych. W konkluzji swoich rozważań organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że sytuacja strony nie uzasadnia przyznania świadczenia z pomocy społecznej, nadto wskazano stronie drogę prawną przy wykorzystaniu której może dochodzić roszczeń zmierzających do zniwelowania strat powstałych w następstwie osuwiska.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.S., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia jak również krytyczny stosunek wobec działań podejmowanych przez organy administracji. W pierwszej części odwołania przedstawił swoją sytuację osobistą jak również konsekwencje związane ze zdarzeniem, które miało miejsce w dniu [...] r. W dalszej jego części strona odniosła się do podejmowanych w sprawie decyzji, jak również do artykułowanych w niej argumentów przemawiających za odmową przyznania mu żądanego świadczenia. W części merytorycznej odwołania podkreślił, że obecnie nie jest w stanie z własnych środków odbudować domu, a mieszkanie, które posiada w K. jest tylko tymczasowym schronieniem dla niego jak również dla jego rodziny, nadto dysponowanie tylko takimi warunkami mieszkaniowymi przyczyni się do pogorszenia i rozluźnienia relacji między członkami rodziny, a zwłaszcza z synami. Zdaniem odwołującego się brak domu to nie tylko pogorszenie standardu życia, ale dramatyczna utrata podstawowych potrzeb życiowych jego i synów. Podkreślił, że w domu tym mieszkali jego rodzice, a od urodzenia wychowywały się jego dzieci, nadto podkreślił, że nie istnieje zakaz nocowania czy przebywania poza domem, wyboru urzędu skarbowego czy rejestracji samochodu. Podkreślił, że w domu tym znajdowała się większość jego mienia, normalne wyposażenie domu jednorodzinnego. Utrata tego domu spowodowana została klęską żywiołową, jaką były długotrwałe opady deszczu, które spowodowały osunięcie się ziemi. Odwołujący się zaznaczył, że zasiłek, o który się ubiega przyznawany jest niezależnie od kryterium dochodowego, zaznaczył, że świadomie odmówił podania części informacji dotyczących przedstawienia jego sytuacji majątkowej, podkreślił, że nie występował o zasiłek na zaspokojenie podstawowych potrzeb, ponieważ stać go na ich zaspokojenie, natomiast występował o przyznanie świadczenia na odbudowę domu. W konkluzji odwołania nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji i domaga się przyznania wnioskowanej formy pomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy materiału dowodowego przedłożonego przez organ pierwszej instancji uzupełniony w ramach ponownie prowadzonego postępowania. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące wysokości strat jakie poniosła strona, jak również związane z okolicznościami ich wystąpienia. Następnie organ ten odwołał się do unormowań zamieszczonych w art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej i celów pomocy społecznej. W tym miejscu uzasadnienia podkreślił, iż świadczenie z pomocy społecznej nie może pełnić funkcji odszkodowawczej za straty poniesione w następstwie powodzi. Odnosząc się do sytuacji osobistej organ ten stwierdził, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu w K., a jej dochód przekracza kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do miejsca zamieszkania i stwierdził, że w ustawie o pomocy społecznej brak jest definicji tego pojęcia, a tym samym należy w tym zakresie wykorzystać postanowienia art. 25 Kodeksu cywilnego, w którym akcentuje się, że miejscem zamieszkania jest miejsce, w którym osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zdaniem organu odwoławczego takie miejsce znajduje się w K., gdzie strona ma mieszkanie, pracuje czy korzysta z usług medycznych, natomiast w M. przebywa w dni wolne i w trakcie urlopu. Dodatkowo organ ten zaznaczył, iż strona w K. ma działkę i tam zamierza budować dom. Nadto zdaniem tego organu straty jakie poniosła strona nie stanowią przeszkody w zaspokajaniu podstawowych potrzeb i dalszego funkcjonowania w dotychczasowym miejscu faktycznego zamieszkiwania, ponieważ umożliwiają życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a dodatkowo organ ten odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych akcentujących, iż przedmiotowa forma pomocy nie przysługuje w przypadku zaspokojenia zgłoszonej potrzeby w innym miejscu. W konkluzji przeprowadzonych rozważań organ odwoławczy nie dostrzegł takich uchybień w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, które nakazywałyby uwzględnienie wniesionego odwołania i zmianę wydanego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby uwzględnić zgłoszone przez stronę żądanie.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.S., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji organu odwoławczego opiera się na dowolnej interpretacji przepisów prawa, zawsze na jego niekorzyść. Decyzja ta stanowi przykład bezdusznego stosowania prawa wbrew intencjom ustawodawcy, względnie jest formą nadinterpretacji tych przepisów. Zdaniem skarżącego nie odniesiono się w sposób merytoryczny do podniesionych przez niego argumentów i nie przedstawiono dowodów podważających jego argumentacji, natomiast organ odwoławczy w sposób bezkrytyczny przyjął twierdzenia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji tutejszy Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do sprawdzenia, czy organy administracji w sposób właściwy zastosowały przepisy prawa materialnego jak również prawa procesowego.

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej celem tej instytucji polityki społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto po myśli art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna ma umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby, możliwości i uprawnienia. Z brzmienia przywołanych unormowań prawnych wynika, iż w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej należy w pierwszej kolejności brać pod uwagę tę okoliczność, czy osoba i rodzina przy wykorzystaniu własnych zasobów, możliwości i uprawnień jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację, w której się znalazła. Takie ujęcie oznacza, że pomoc społeczna nie jest instytucją, która ma za zadanie wyrównywanie strat poniesionych w następstwie takich zjawisk przyrodniczych jak powódź, nadto nie pełni również funkcji odszkodowawczej. W świetle treści przywołanych przepisów oraz ich interpretacji przyjdzie podzielić stanowisko organów administracji, iż skarżący i jego rodzina dysponują wystarczającymi środkami, umożliwiającymi przezwyciężenie trudnej sytuacji spowodowanej powodzią, która miała miejsce w maju 2010 r. Dodatkowo podkreślić należy, iż skarżący jak wynika to z akt sprawy dysponuje mieszkaniem w K., w którym mieszka, a w domu, który uległ uszkodzeniu w wyniku osunięcia ziemi przebywał jedynie w soboty i niedziele, a także w okresie urlopu. Oznacza to, że skarżący ubiegał się nie o zaspokojenie niezbędnej potrzeby, a o to, aby ze środków pomocy społecznej poprawić swoją sytuację materialną. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie stwierdzić, że organy administracji publicznej, a zwłaszcza organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy odczytały postanowienia ustawy o pomocy społecznej oraz cele i zasady, którymi ten akt normatywny się kieruje.

Podstawą materialnoprawną decyzji organów administracji jest art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Świadczenia w tej formie realizowane są przez gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Nadto dla otrzymania przedmiotowej formy pomocy osoba lub rodzina ubiegająca się o tę formę pomocy nie musi legitymować się spełnianiem kryterium dochodowym uprawniającym do otrzymywania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Analiza sytuacji faktycznej, która zaistniała w rozpatrywanej sprawie pozwala uznać, że przesłanka materialna w sprawie tej wystąpiła, ponieważ skarżący poniósł straty w następstwie powodzi, która miała miejsce w maju 2010 r. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestionowane to, że powódź i osuwisko są tymi zjawiskami, które zaliczane są do klęsk żywiołowych, a z uwagi na ustawowe założenie, iż w przypadku wskazanego świadczenia organy administracji nie biorą pod uwagę kryterium dochodowego, skarżący spełniał wymogi formalne do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Jednakże jak zostało to powyżej przedstawione, spełnianie wymogów formalnych nie jest równoznaczne z tym, że w przypadku danej osoby bądź rodziny świadczenie zostanie przyznane. Wynika to z tego, że w przypadku takiej osoby czy rodziny nie może jeszcze zaistnieć przesłanka negatywna sprowadzająca się do wystąpienia ogólnych zasad i celów pomocy społecznej, które uniemożliwiały będą przyznanie takiej formy pomocy. W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z tego typu sytuacją, otóż analiza akt sprawy pozwala uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie mu wsparcia ze środków pomocy społecznej, a tym samym niezbędnym okazało się wydanie decyzji odmawiającej uwzględnienia zgłoszonego żądania.

W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż osoby poszkodowane w następstwie powodzi i związanego z tym osuwiska, które miały miejsce w maju

2010 r. otrzymywały stosowną pomoc w oparciu o postanowienia wytycznych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2010 r. Skład orzekający w niniejszej sprawie zobowiązany jest zwrócić uwagę, że stosownie do postanowień art. 2 Konstytucji RP Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Takie ujęcie oznacza, że podstawą prawną wszelkich rozstrzygnięć podejmowanych przez organy władzy państwowej są przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Po myśli art. 87 Konstytucji RP tymi przepisami są: Konstytucja RP, ustawy, umowy międzynarodowe ratyfikowane w prawem przewidziany sposób, rozporządzenia i akty prawa miejscowego. Przywoływane powyżej wytyczne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2010 r. nie mieszczą się w tym wykazie, a tym samym wytyczne te nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że Wójt Gminy C. kierując się postanowieniami Konstytucji RP przy podejmowaniu decyzji rozstrzygających żądanie zgłoszone przez stronę obowiązany był stosować przepisy ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności przepisy dotyczące przyznawania zasiłków celowych z tytułu klęski żywiołowej. Powyższe wytyczne mogły być przez organ administracji wykorzystywane jedynie w jedynym zakresie, a mianowicie w celu zapewnienia realizacji zasady równości obywateli w dostępnie do określonego świadczenia. Zatem wytyczne te nie mogły być przywoływane w podstawie prawnej podejmowanych rozstrzygnięć przez organy administracji, mogły natomiast przez te organy być wykorzystywane w celu zapewnienia równego dostępu do przewidzianych świadczeń na minimalizowanie negatywnych skutków spowodowanych powodzią. Przedstawione ujęcie podstaw prawnych decyzji administracyjnych podejmowanych w sprawach dotyczących przyznawania świadczeń osobom poszkodowanym w następstwie powodzi z maja 2010 r. wskazuje, że świadczenia ta przyznawane są w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej. Takie ujęcie oznacza, że w tym zakresie zastosowanie mają cele i zasady, którymi kieruje się pomoc społeczna.

W skardze do tutejszego Sądu J.S. podnosi, iż w przypadku odmiennej interpretacji przepisów prawa przez organy administracji otrzymałby wnioskowaną pomoc. Stanowisko prezentowane przez skarżącego nie może zostać uwzględnione, ponieważ jak skład orzekający w niniejszej sprawie to już powyżej zaznaczył, sposób odczytania unormowań prawnych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie wzbudza żadnych wątpliwości. Tym samym zastrzeżenia skarżącego nie znajdują umocowania prawnego. Skarżący akcentuje w swojej skardze, że organy administracji stosowały w sposób bezduszny literę prawa, otóż z takim poglądem nie można się zgodzić, ponieważ organy administracji przeprowadziły pogłębione postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i dopiero wówczas podjęte zostało końcowe rozstrzygnięcie.

Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił jego argumentów i opowiedział się za stanowiskiem prezentowanym przez organ pierwszej instancji. Z podniesionym zarzutem nie można się zgodzić i to z dwóch powodów, pierwszym z nich jest to, że organ odwoławczy w trakcie prowadzonego postępowania szereg razy uwzględniał wnoszone odwołania i uchylał decyzje organu pierwszej instancji. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że organ odwoławczy nie umiał zdecydować się co do sposobu rozstrzygnięcia takiej sytuacji, jaka występowała w niniejszej sprawie. Uchylanie przez organ odwoławczy decyzji bez uzasadnionej przyczyny, co można dostrzec w aktach rozpatrywanej sprawy, świadczy o tym, że rozstrzygnięcia te obarczone były wadą, która uzasadniałaby uwzględnienie wniesionej skargi. Dostrzeżone przez skład orzekający w niniejszej sprawie uchybienia organu odwoławczego nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., mocą której organ ten utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a zatem wydał rozstrzygnięcie merytoryczne. Na marginesie można zauważyć, że organ odwoławczy zdecydował się na takie rozstrzygnięcie dopiero wówczas, gdy otrzymał wyrok tutejszego Sądu w innej sprawie, w której Sąd nakazał mu w określony sposób zinterpretować normy prawne. W świetle przeprowadzonych rozważań zarzut skarżącego iż organ odwoławczy posługiwał się przepisami prawa w celu potwierdzenia z góry przyjętej tezy nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym.

W trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem skarżący oświadczył, iż nie posiada odpowiednich środków, które pozwoliłyby mu na godne życie nadto nie jest w stanie zapewnić synom mieszkania, tak aby mogli wspólnie zamieszkiwać. Dodatkowo podkreślił, że w następstwie wydarzeń, które miały miejsce w maju

2010 r. utracił miejsce zamieszkania, a mieszkanie w K. traktuje jak mieszkanie w hotelu i z tego powodu nie ma warunków do prawidłowego odpoczynku i prawidłowego wykonywania pracy. Odnosząc się do podniesionych zarzutów przyjdzie zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponieważ jego synowie mieszkają wspólnie z ich matką, a on wywiązuje się jedynie z ciążących na nim alimentów. Fakt spędzania wspólnie z dziećmi sobót i niedziel oraz urlopu uznać należy, za rzecz pozytywną, jednakże jest to jedynie wypełnienie ciążącego na skarżącym obowiązku względem osób, wobec których ma on zobowiązania alimentacyjne. Zatem okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy ocenie niezbędności przyznania skarżącemu wnioskowanej formy pomocy. Akcentowane przez skarżącego trudne warunki mieszkaniowe także nie mogą być uwzględnione, ponieważ posiadanie mieszkania o powierzchni [...] m2 i zamieszkiwanie w nim przez jedną osobę nie może być wbrew twierdzeniom skarżącego za przejaw sytuacji nie odpowiadającej godności człowieka. Przyjdzie zauważyć, że przyjęcie optyki skarżącego skutkowałoby tym, iż znaczna część społeczeństwa mieszkałaby w warunkach nie odpowiadających godności człowieka. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić i zaakceptować. Tym samym także i ten argument podnoszony przez skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

SW