Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Łucja Franiczek Sędziowie WSA Rafał Wolnik (spr.) Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi I. P. i P. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Na skutek interwencji Wójta Gminy W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zbadania zgodności z przepisami budowy budynków letniskowych na [...] w rejonie ulicy [...] w B.. Jednym z tych budynków był obiekt letniskowy na działce oznaczonej nr A, stanowiącej własność skarżących P. P. i I. P..

W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. nakazał rozbiórkę opisanego na wstępie budynku letniskowego jako zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że obiekt został zrealizowany w 1997 roku bez pozwolenia na budowę. Obiekt ten jest całkowicie wykończony i użytkowany i nie wymaga prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych. W okresie realizacji obiektu obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy W., który stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 roku. W myśl ustaleń tego planu dla jednostki, w której wybudowano przedmiotowy budynek obowiązywał zapis: B79RZ, RL – łąki i pastwiska, lasy, teren przeznaczony pod uprawy polowe i użytki zielone, położone w granicach projektowanego Parku Krajobrazowego [...] z zakazem zabudowy. Te ustalenia w ocenie organu zobowiązywały do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnieśli, że nabyli działkę nr A aktem notarialnym w dniu [...] roku. Pismem z dnia [...] 1996 roku zwrócili się do Urzędu Gminy W. o przekwalifikowanie działki tak, aby mieli możliwość postawienia domku letniskowego. Otrzymali odpowiedź o przyjęciu wniosku z zapewnieniem, że zostanie on wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzony. Pod koniec 1996 roku otrzymali z Gminy formularz, na którym mieli zadeklarować o zagospodarowaniu działki na rok 1997. Zaznaczyli na tym formularzu pozycję "budynek rekreacyjny" i złożyli w Urzędzie. W dniu [...] 1997 roku na podstawie tego zeznania (formularza) otrzymali nakaz płatniczy na rok 1997 obejmujący budynek letniskowy oraz grunty pozostałe. Od tego momentu pozostawali w przekonaniu, że Urząd Gminy uznał to jako zgłoszenie. Budynek został zrealizowany po otrzymaniu "nakazu", zaś podatki od budynku były płacone od początku 1997 roku do chwili obecnej. W takiej sytuacji skarżący stwierdzili, że zostali wprowadzeni w błąd tym bardziej, iż w sąsiedztwie od wielu lat stoją inne domki letniskowe.

Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy uznając, że prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego, wskazał w szczególności na brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej, a to wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak tego planu uniemożliwia stwierdzenie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Również obowiązujący w dacie budowy plan zagospodarowania nie dopuszczał możliwości zabudowy tego terenu. Z kolei fakt płacenia podatku od nieruchomości nie stanowi podstawy do zmiany decyzji w trybie odwoławczym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, że brak planu zagospodarowania przestrzennego, to okoliczność, która powstała bez ich winy. Uznali, że nie powinni ponosić konsekwencji braku możliwości legalizacji obiektu w sytuacji, kiedy plan zagospodarowania jest w fazie opracowywania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Dodatkowo wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dacie zakupu działki skarżący wiedzieli, że na działce tej nie mogą dokonać jakiejkolwiek zabudowy, co wynikało z wówczas obowiązującego planu zagospodarowania.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2006 skarżący przypomnieli podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji okoliczności usprawiedliwiające ich postępowanie i dodatkowo wskazali, że zwrócili się w toku postępowania o jego zawieszenie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania, jednakże ich wniosek pozostał bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest w ocenie składu orzekającego zgodna z prawem.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 i 3 stanowią natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli orzeka się o nakazie rozbiórki.

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji bezspornie ustalono, że w dacie wydawania kontrolowanej decyzji na terenie, na którym zrealizowany został przedmiotowy budynek nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący bowiem wcześniej plan uchwalony został w 1990 roku, a zatem na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003 roku. Okoliczność ta (brak planu) nie jest kwestionowana przez skarżących, co wprost wynika z treści skargi.

Przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi o możliwości legalizacji samowoli budowlanej w przypadku zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania lub z ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy. To oznacza w ocenie Sądu, że w sytuacji braku planu zagospodarowania i braku ostatecznej decyzji w sprawie warunków zabudowy nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, co w konsekwencji skutkuje zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Nawet, gdyby przyjąć, że można odnieść się do zapisów planu zagospodarowania obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, co wydaje się wątpliwe w świetle powołanego art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, to i tak, jak wynika z akt sprawy obowiązujący w roku 1997 dla tego terenu plan przewidywał "zakaz dalszej zabudowy tych terenów". Skarżący mieli zresztą świadomość takich ustaleń planu zagospodarowania, o czym świadczy ich wniosek z dnia [...] 1996 roku o przekwalifikowanie gruntu.

Wbrew twierdzeniom skarżących wniosek ten nie został uwzględniony, a jedynie, jak wynika z pisma Urzędu Gminy W. z dnia [...] 1996 roku, nr [...] zarejestrowany.

Dalsze okoliczności wskazywane przez skarżących mające wykazać legalność inwestycji również nie zasługują na uwzględnienie. Sami bowiem skarżący przyznają, że ów "formularz" był zeznaniem dla celów ustalenia podatku od nieruchomości. Fakt, że Gmina w ten sposób dowiedziała się o zamiarze budowy domku letniskowego, a później o jego zrealizowaniu, a także fakt regularnego płacenia tego podatku pozostają bez wpływu na ocenę legalności inwestycji w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Przepisy te bowiem określają konkretne wymagania w stosunku do inwestorów oraz procedurę poprzedzającą realizację inwestycji – w tym przypadku konieczność uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego).

Również okoliczność, że Gmina nie podjęła uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego nie usprawiedliwia samowoli budowlanej dokonanej w okresie, kiedy plan obowiązywał.

Nie jest usprawiedliwiony także zarzut nie uwzględnienia przez organ wniosku skarżących o zawieszenie postępowania. Wskazać bowiem przyjdzie, że brak było przesłanek do zawieszenia postępowania. Procedura uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest procedurą, którą można by zaliczyć do wymienionych w art. 97 § 1 pkt 4. Plan zagospodarowania jest bowiem przepisem prawa miejscowego, nie zaś zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w powołanym przepisie.

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).