Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 291/22 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 11 marca 2022 r., nr XLII/242/2022 w przedmiocie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Wójta Gminy W. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 291/22, Wojewódzki Sądu Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu wniosku A.S. (dalej: strona, skarżąca) o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, odmówił przywrócenia tego terminu.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wbrew stanowisku skarżącej, powołane przez nią okoliczności, tj. brak wiedzy o przesyłce pocztowej z sądu zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, nie usprawiedliwiają w sposób dostateczny braku zawinienia w uchybieniu ustawowemu terminowi do usunięcia braków formalnych skargi. Sąd I instancji wyjaśnił także, że ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej odpis postanowienia WSA w Lublinie z dnia 7 września 2022 r. o odrzuceniu skargi oraz potwierdzenia odbioru wynika, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - przesyłka została wysłana na podany przez nią w skardze adres do korespondencji (wskazany na wstępie adres: ul. [...], [...]). Powyższa przesyłka pomimo prawidłowego, dwukrotnego awizowania nie została odebrana. Na potwierdzeniu odbioru – jak zaznaczył sąd – widniała także prawidłowa adnotacja, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w Werbkowicach, a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono na drzwiach adresata. Z uwagi na powyższe sąd I instancji uznał, że przesyłka została skutecznie doręczona (doręczenie zastępcze) w dniu 5 lipca 2022 r. Sąd I instancji wskazał także, że w postanowieniu z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. III OZ 664/22 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że skarżąca nie obaliła skutecznie domniemania prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela. NSA wskazał również, że strona chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Tymczasem skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień o awizowaniu przesyłki. Wskazano także, że samo pismo o złożeniu reklamacji u operatora pocztowego nie jest takim dowodem, tym bardziej, że skarżąca nie złożyła wyniku tej reklamacji.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, w którym zarzuciła Sądowi I instancji:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ da wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, fragmentarycznej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego przejawiające się poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła w należyty sposób, że, przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do usunięcia braków formalnych skargi była od niej niezależna, w sytuacji gdy skarżąca nie miała wiedzy o jakiejkolwiek przesyłce z sądu (wezwaniu do usunięcia braków), albowiem listonosz nie zostawił skarżącej awiza, zatem przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do usunięcia braków formalnych skargi była od niej niezależna,

b) naruszenie art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła w należyty sposób, że uchybienie terminowi na uzupełnienie braków formalnych skargi było przez nią niezawinione, w sytuacji gdy skarżącej nie pozostawiono żadnego awizo, zatem nie miała świadomości, że ma do odbioru jakąkolwiek przesyłkę z sądu, a tym samym nie można przypisać jej winy w nie uzupełnieniu braku formalnego w terminie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dnia 21 grudnia 2022 r. o sygn. akt III SA/Lu 291722 w całości i na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od Rady Gminy W. na rzecz skarżącej A.S. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnianiu zażalenia strona podniosła m.in., że nie miała jakiejkolwiek wiedzy, że została do niej wysłana korespondencja sądu. Listonosz nie pozostawił skarżącej awiza, ani też awiza powtórnego, dlatego skarżąca nie miała wiedzy o istnieniu przesyłki, a tym samym nie mogła jej odebrać, co w konsekwencji spowodowało, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w terminie. W ocenie pełnomocnika skarżąca nie dokonała w terminie czynności (uzupełnienia braku formalnego) w postępowaniu sądowym bez swojej winy, albowiem nie miała ona żadnego wpływu na to, że listonosz nie zostawi jej awiza, co skutkowało tym, że nie miała ona pojęcia o wezwaniu do uzupełnienia braku, a tym samym nie mogła go uzupełnić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, pod warunkiem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje to, że skarżąca uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i że dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jak również że dokonała czynności, dla której wyznaczony był uchybiony termin. Kwestię sporną w sprawie stanowi natomiast to, czy dopuszczenie się przez skarżącą uchybienia terminu zostało przez nią zawinione, czy też nie.

Skarżąca stoi na stanowisku, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ponieważ w ogóle nie wiedziała o przesyłce z sądu, tj. wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi, gdyż jak twierdzi listonosz nie pozostawił awiza w jej skrzynce pocztowej.

W tym miejscu podkreślić należy, że kwestia prawidłowości doręczenia spornego wezwania została w sposób prawomocny przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt III OZ 664/22. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że strona nie zdołała skutecznie obalić domniemania prawdziwości danych przedstawionych przez listonosza (na zwrotnej kopercie i potwierdzeniu odbioru) bowiem nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o niedoręczeniu jej zawiadomień o awizowaniu przesyłki sądowej. NSA podkreślił także, że sam fakt złożenia przez stronę reklamacji na poczcie nie stanowi takiego dowodu.

Powyższe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter wiążący również w rozpoznawanej sprawie, gdyż zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Oceniając zatem argumentację skarżącej przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu i wniesionym zażaleniu co do tego, czy stanowi ona uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela w pełni stanowisko zajęte w tym względzie przez sąd I instancji. Należy bowiem zauważyć, co zostało też prawomocnie stwierdzone w postanowieniu z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt III OZ 664/22, że zarówno pierwsze jak i drugie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki poleconej kierowanej do skarżącej były umieszczone w drzwiach adresata wraz z informacją, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w W.. Wynika to jednoznacznie z adnotacji zawartych na zwróconej do sądu I instancji koperty zawierającej przesyłkę. Wobec tego same twierdzenia strony na okoliczności przeciwne, tzn., że nie otrzymała awiza nie są wystarczające do podważenia tych prawomocnych ustaleń. Skarżąca – co trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu – nie zdołała przedstawić dowodów, które skutecznie podważyłyby domniemanie prawdziwości danych wskazanych przez listonosza w urzędowych dokumentach, ani innych dokumentów świadczących o jakimkolwiek błędzie czy nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki (pozostawieniu awiza) przez operatora pocztowego. Skarżąca co prawda złożyła reklamację do operatora pocztowego, jednak – co trafnie zauważył sąd I instancji – nie przedstawiła wyniku tej reklamacji, czego nie uczyniła także wnosząc zażalenie na ww. postanowienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi bowiem skarżąca nie zdołała uprawdopodobnić, że nieuzupełnienie przez nią braków formalnych skargi wynikało z braku jej winy. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i trafnie zastosował przepisy p.p.s.a. Zatem zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. należało uznać za niezasadne.

Odnosząc się zaś do wywodu zawartego w zażaleniu, że listonosze nie pozostawiają w skrzynkach pocztowych awizacji, należy wskazać, że z doświadczenia życiowego wynika, że takie sytuacje zdarzają się jednak aby mogło to odnieść skutek w okolicznościach niniejszej sprawy powinno zostać to wykazane, czego strona nie uczyniła.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.