Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 291/22 o odrzuceniu skargi A.S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 marca 2022 r., nr XLII/242/2022 w przedmiocie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla wójta gminy postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 291/22, odrzucił skargę A.S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Wójta Gminy [...], z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec złożenia przez skarżącą niepodpisanej skargi, została ona wezwana do usunięcia jej braków formalnych przez jej podpisanie, w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia wskazanego braku formalnego skargi została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 5 lipca 2022 r., zgodnie z art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Zatem siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał z dniem 12 lipca 2022 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie uzupełniła braku formalnych skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był do odrzucenia skargi wobec nieusunięcia przez stronę jej braków formalnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 69 oraz art. 73 § 1 i 4 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie podjęła doręczonego jej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy skarżącej nie pozostawiono awiza i nie miała świadomości, że ma do odbioru jakąkolwiek korespondencję, co spowodowało, że niezachowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jakiejkolwiek winy skarżącej, a jak tylko skarżąca dowiedziała się o zaistniałej sytuacji, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. złożyła wniosek o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Z kolei z treści art. 49 § 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w sposób prawidłowy. Wezwanie Sądu wskazywało termin do jego wykonania oraz zawierało pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania (odrzucenie skargi).

Z akt sprawy wynika, że przesyłka sądowa z dnia 14 czerwca 2022 r. zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została przesłane na wskazany w skardze adres skarżącej. Na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej znajdują się adnotacje wraz ze stosownymi pieczęciami, że w dniu 20 czerwca 2022 r. przesyłkę sądową awizowano; przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w W., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach adresata. Powtórne awizo pozostawiono w dniu 28 czerwca 2022 r. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie Poczta Polska w dniu 6 lipca 2022 r. zwróciła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Okoliczności te nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą. Dowodem takim nie może być wzmianka o złożeniu reklamacji na poczcie, skoro skarżąca nie przedłożyła wyniku tej reklamacji. Wyjaśnienia wymaga, że znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. W niniejszej sprawie strona nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie skarżącej w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Wyprowadzone zaś w zażaleniu argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki zostały odnotowane na kopercie, a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej.

Uznać zatem należy, że procedura doręczenia przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Po upływie zatem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.

Wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 P.p.s.a. nie wystąpił w dniu 5 lipca 2022 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (20 czerwca 2022 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie bezskutecznie upłynął w dniu 12 lipca 2022 r.

W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny skargi nie został uzupełniony.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 P.p.s.a.