Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" lipca 2021 r. nr "(...)"w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. (dalej także jako: "spółka", "skarżąca", "zgłaszająca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "UP", "organ") z [...] lipca 2021 nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" oznaczony nr [...].

Jako podstawę prawna rozstrzygnięcia organ wskazał art 24, 27, art 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 315 ust 3 oraz art 245 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 20 )0r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 324) – dalej jako "p.w.p.".

U podstawy faktyczno-prawnej rozstrzygnięcia leżały następujące ustalenia:

Jak wynika z akt administracyjnych, spółka dokonała zgłoszenia w dniu [...] maja 2018r. wynalazku pt. "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" oznaczony nr [...].

Urząd Patentowy pismem z 1.10.2020 r. powiadomił zgłaszającego, że przedmiotowe przedstawione rozwiązanie nie spełnia warunku art. 24 i 26 p.w.p. i nie nadaje się do opatentowania. Wskazał, że z opisów takich jak, między innymi: [...], [...], [...] i [...] znane są powłoki zawierające szklaną mikrosferę o właściwościach ognioodpornych. Ustalił, że rozwiązywanym problemem zgłoszenia [...] jest kompozycja do farb i lakierów, która powoduje uzyskanie farby lub lakieru elektroizolacyjnego o dobrej przyczepności i odpornego na odkształcanie, ponadto charakteryzująca się trudnopalnością oraz nie nagrzewaniem się bo kompozycja jest dobrym izolatorem cieplnym. Zdaniem organu, zgłaszający nie wykazał, poprzez dane porównawcze, że kompozycja według wynalazku wykazuje inne, lepsze, nieoczekiwane właściwości oraz że rozwiązanie będące przedmiotem zgłoszenia wynika bezpośrednio ze stanu techniki istniejącego przed datą pierwszeństwa i jako takie nie może być opatentowane.

Zgłaszający w piśmie złożonym 23.12.2020r. nie odpowiedział merytorycznie na zarzuty i wskazywał że nie może ustosunkować się do zarzutów w świetle czterech przeciwstawionych chińskich opisów, ponieważ nie zna języka chińskiego. Jeśli cztery opisy patentowe zawierają ten sam składnik w postaci szklanej mikrosfery i mimo to udzielono cztery patenty, oznacza to, iż prawdopodobnie różnią się między sobą składem. Dlatego też sam jeden składnik nie może przesądzać o zdolności patentowej lub jej braku, bowiem najistotniejsze są szczegóły.

Urząd Patentowy, po rozpoznaniu wniosku, decyzją z [...] odmówił udzielenia patentu na zgłoszenie pt.: "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" z powodu nie spełnienia wymogów art. 24 i 26 p.w.p., z uwagi na brak poziomu wynalazczego zgłoszonego rozwiązania, ponieważ w stanie techniki znane są powłoki zawierające szklaną mikrosferą o właściwościach ognioodpornych. Urząd wskazał, ze spółka ubiega się o ochronę według zastrzeżenia niezależnego 1 na: "Kompozycja barwiąca, utworzona z farby lub lakieru, rozcieńczana wodą lub rozpuszczalnikiem, znamienna tym, że zawiera szklaną mikrosferę w postaci szklanych kulek o ciężarze właściwym 0,3-0,6 g/cm3 i rozmiarze 30-150 X 10'6m w ilości 0,2-20%", oraz według zastrzeżenia niezależnego 4 na: "Sposób sporządzania kompozycji barwiącej, znamienny tym, że sporządza się półprodukt w postaci pasty zawierającej szklaną mikrosferę po czym półprodukt w ilości 0,3-35% wprowadza się do lakieru lub farby."

Według zgłaszającego, kompozycja barwiąca według wynalazku i sposobu jej sporządzania powoduje uzyskanie farby lub lakieru elektroizolacyjnego dobrej przyczepności i odpornego na odkształcenia, kompozycja jest trudnopalna, co pozwala na zastosowanie jej w środkach masowej komunikacji oraz nie nagrzewa się do tak wysokiej temperatury jak dotychczas. Kompozycja według wynalazku okazuje się być dobrym izolatorem cieplnym.

UP ustalił, że Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę. Farba według dokumentu [...] jest odporna na zużycie, wykazuje silną przyczepność i elastyczność, a jej przewodność cieplna jest niska. Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę, która dzięki temu zapewnia izolację cieplną. Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę, która powoduje dobry efekt izolacji termicznej. Dokument [...] ujawnia pokrycie kauczukowe zawierające szklane mikrosfery. Pokrycie według dokumentu [...] posiada właściwości izolacji elektrycznej, odporne jest na temperatury, jest trudnopalna, odporne na uszkodzenia mechaniczne.

Urząd ocenił, że wynalazek, którego przedmiotem jest użycie znanego środka technicznego zgodnie z jego przeznaczeniem, w obrębie tej samej dziedziny techniki, jest rozwiązaniem oczywistym, nie spełnia warunku poziomu wynalazczego. Zdaniem Urzędu, zgłaszający nie wykazał, że kompozycja według wynalazku wykazuje inne, lepsze, nieoczekiwane właściwości. Problem taki nie został rozwiązany, a więc tak przedstawiony zakres żądanej ochrony jest oczywisty w świetle stanu techniki. O poziomie wynalazczym danego rozwiązania rozwiązanie problemu, który do tej pory próbowano bezskutecznie rozwiązać, element zaskoczenia dla znawcy, a także zastosowanie rozwiązania przełamującego przesądy techniczne. Sposób sporządzania kompozycji również nie spełnia warunku poziomu wynalazczego, ponieważ składa się z czynności ogólnie znanych i stosowanych, takich jak "wprowadza się". Zastrzeżenie patentowe dotyczące sposobu winno określać nie tylko wszystkie niezbędne czynności prowadzące do uzyskania pożądanego rezultatu, lecz również środki techniczne stosowane przy wykonywaniu wspomnianych czynności. Opisując postępowanie określające wynalazek w kategorii sposobu należy przedstawić również rezultat tego postępowania, przy czym rezultat powinien być jednoznacznie określony i opisany w oparciu o wyniki analiz i pomiarów. Rzeczą zgłaszającego jest, aby na podstawie uprzednio przeprowadzonych prac badawczych w określonej dziedzinie techniki, tak sprecyzować sposób realizacji wynalazku, m. in. poprzez wskazanie konkretnych środków technicznych, które pozwolą na jednoznaczne i powtarzalne osiągnięcie rezultatu wynalazku w pełnym chronionym rozmiarze, jakie określają zastrzeżenia patentowe.

Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek. Zarzuciła m.in., że organ nie podjął rzeczowej dyskusji, wskazując na argumenty tożsame jak w piśmie z 1.10.2020r. Organ upraszcza sobie sytuację, wskazał tylko numery opisów patentowych w języku chińskim, bez żadnych dowodów odnośnie strony i wierszy, gdzie znajdują się publikacje przeszkód do udzielenia patentu. Taka sytuacja uniemożliwia rzeczową dyskusję i uwłacza powadze Urzędu Patentowego.

W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd, wezwał zgłaszającego pismem z 1 czerwca 2021 r., do ustosunkowania się i nadesłania wyjaśnień, dotyczących rozpatrywanego zgłoszenia wskazując, że zgłoszenie nie spełnia wymogu nadawania się do przemysłowego stosowania (art. 24, art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.) oraz nie spełnia wymogu wystarczającego ujawnienia (art. 49 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.). Są to wymogi, które musza być spełnione w pierwszej kolejności. Stąd należy rozstrzygnąć kwestię, czy przedmiotowe zgłoszenie zostało ujawnione w sposób wystarczający i czy możliwa jest jego realizacja na podstawie pierwotnego opisu zgłoszeniowego wynalazku z daty zgłoszenia, przed odniesieniem się do spełniania poziomu wynalazczego.

Organ wskazał zgłaszającemu, że w zastrzeżeniu niezależnym 1 chce uzyskać ochronę /monopol/ na kompozycję barwiącą utworzoną z farby lub lakieru zawierającą szklaną mikrosferę o określonym ciężarze właściwym i rozmiarze, a w zastrzeżeniu niezależnym 4 na sposób sporządzania kompozycji barwiącej zawierającej szklaną mikrosferę. Zastrzeżenie niezależne 1 nie określa składu kompozycji barwiącej w sposób jasny i jednoznaczny, w tym nie określa jakie są pozostałe składniki kompozycji barwiącej oprócz szklanej mikrosfery. Zastrzeżenie niezależne 4 nie podaje wszystkich niezbędnych środków technicznych do realizacji sposobu sporządzania kompozycji barwiącej, w tym składników stosowanych w sposobie. Z kolei w opisie przedmiotowego zgłoszenia, w tym w przykładach realizacji 1 – 3, brak jest wskazania jakie konkretne składniki były stosowane przy wytwarzaniu farb ze szklaną mikrosferą (przykład 1, 2) i lakieru ze szklaną mikrosferą (przykład 3). Przykład 1 nie ujawnia, jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaka konkretna farba były stosowane. Przykład 2 nie ujawnia jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaka konkretna farba były stosowane. Przykład 3 nie ujawnia jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaki konkretny lakier były stosowane. Opis zgłoszeniowy wynalazku nie ujawnia składników stosowanych przy wytwarzaniu kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, w tym nie ujawnia jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier były stosowane i jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier są odpowiednie do stosowania. Z tych powodów, w piśmie z 1.06.2021 r. wskazał zgłaszającemu, że nie jest możliwe odtworzenie przykładów 1 - 3 w sytuacji, gdy nie wiadomo jaki dyspergator, jaki środek odpieniający i jaką farbę lub lakier należy zastosować, a przykłady realizacji 1 – 3 i cały opis zgłoszeniowy wynalazku [...] nie stanowią wystarczającego ujawnienia dla kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę (zastrzeżenie niezależne 1) i dla sposobu wytwarzania kompozycji barwiącej (zastrzeżenie niezależne 4), co oznacza brak spełnienia wymogu określonego w art, 49 ust 1 pkt 2 p.w.p.

Urząd Patentowy powołał się na swoje pismo z 1.06.2021 r., w którym wskazał zgłaszającemu, że kompozycja barwiąca zawierająca mikrosferę (zastrzeżenie niezależne [...] i sposób wytwarzania kompozycji barwiącej zawierającą mikrosferę (zastrzeżenie niezależne [...]), które zostały określone w zastrzeżeniach niezależnych 1 i 4 w sposób drastycznie szeroki i niejednoznaczny, oraz które nie zostały ujawnione w sposób wystarczający w opisie przedmiotowego zgłoszenia, w przykładach realizacji 1 - 3, nie są możliwe do odtworzenia na podstawie opisu zgłoszeniowego wynalazku i w związku z tym nie nadaje się do przemysłowego stosowania (art. 24 i 27 ustawy p.w.p.).

Zgłaszający w argumentacji zawartej w piśmie z 6.07.2021 r. (będącym odpowiedzią na pismo organu z 1.06.2021 r.) nadesłał ograniczoną wersję zastrzeżeń patentowych oraz zmieniony opis zgłoszenia oraz podnosił, że:

1. W piśmie organu z 1.06.2021 r. brak jest jakiejkolwiek informacji, czy słuszne było stanowisko Urzędu, czy też słuszne było odwołanie. Urząd Patentowy musi zdecydować, czy uchyla uprzednią decyzję, czy też ją podtrzymuje, czego nie rozstrzyga jego pismo z 1.06.2021 r., natomiast mnoży kolejne zarzuty pod adresem zgłoszenia.

2. Postawiony w piśmie z 1.06.2021 r. zarzut o braku w opisie jest bezpodstawny, bowiem wymienione elementy takie, jak środek odpieniający i dyspergator nie należą do istoty przedmiotowego zgłoszenia.

Urząd Patentowy RP, rozpatrując ponownie sprawę wskazał, że ponownie rozpatrywał merytorycznie całe zgłoszenie [...], a nie oceniał decyzji odmownej udzielenia patentu z 9.03.2021 r., zgodnie z treścią art. 245 ust 1 p.w.p. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy możliwe jest postawienie nowych zarzutów, które stanowią przeszkodę do udzielenia patentu. Pismem z 1.06.2021 r. wskazywał, że ocena wystarczającego ujawnienia i możliwej realizacji, na podstawie pierwotnego opisu zgłoszeniowego wynalazku, z daty zgłoszenia, jest kwestią do rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności - przed rozpatrywaniem kwestii, czy zgłoszenie spełnia wymóg posiadania poziomu wynalazczego. W związku z tym Urząd nie odnosił się do kwestii poziomu wynalazczego przedmiotowego zgłoszenia.

Odwołując się do orzecznictwa, uznał to za zbędne w sytuacji, gdy przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia wymogu nadawania się do przemysłowego stosowania (art. 24, art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.) oraz nie spełnia wymogu wystarczającego ujawnienia (art. 49 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.)..

Bezspornym faktem jest, że w opisie przedmiotowego zgłoszenia, w tym w przykładach realizacji 1 - 3 brak jest wskazania jakie konkretne składniki były stosowane przy wytwarzaniu farb ze szklaną mikrosferą [przykład 1, 2) i lakieru ze szklaną mikrosferą (przykład 3).

Bezspornym faktem jest, że opis zgłoszeniowy wynalazku, w tym przykłady realizacji, nie ujawnia składników stosowanych przy wytwarzania kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, w tym nie ujawnia jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier były stosowane i jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier są odpowiednie do stosowania.

Nie jest możliwe odtworzenie przykładów 1 - 3 w sytuacji, gdy nie wiadomo jaki dyspergator, jaki środek dyspergujący i jaką farbę lub lakier należy zastosować. Niemożliwe jest wytworzenie kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę na podstawie informacji ujawnionych w pierwotnym opisie zgłoszeniowym wynalazku z daty zgłoszenia.

Urząd wskazał, że nie ma żadnych wątpliwości, iż brak ujawnienia w opisie zgłoszeniowym wynalazku [...] w dacie zgłoszenia wszystkich niezbędnych środków technicznych do wytworzenia kompozycji barwiącej zawierającej szklana mikrosferę stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia, uniemożliwiająca udzielenie patentu.

Odnosząc się do zarzutu spółki o bezpodstawnym twierdzeniu o braku w opisie, skoro środek odpieniający i dyspergator nie należą do istoty przedmiotowego zgłoszenia uznał go za nieprawdziwy.

Istotą przedmiotowego zgłoszenia jest kompozycja barwiąca o określonym składzie i sposób jej wytwarzania z zastosowaniem określonych składników. W sytuacji, gdy nie jest możliwe na podstawie przedmiotowego zgłoszenia, odtworzenie kompozycji barwiącej i sposobu jej wytwarzania, ze względu na brak ujawnienia stosowanych składników, w tym m.in. środka odpieniającego i dyspergatora, nie można uznać, że jest ujawniona istota przedmiotowego zgłoszenia.

Ocenił, że przykłady realizacji 1 - 3 i cały opis zgłoszeniowy wynalazku [...] nie stanowią wystarczającego ujawnienia dla kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę [zastrzeżenie niezależne 1) i dla sposobu wytwarzania kompozycji barwiącej (zastrzeżenie niezależne 4), w związku z tym dla zgłoszenia [...] brak jest spełnienia wymogu określonego w art. 49 ust 1 pkt 2 p.w.p.

Ustalił, że wprawdzie zgłaszający nadesłał przy piśmie z 6.07.2021 r. zmienioną wersję zastrzeżeń patentowych, w której zastrzeżenie 1 zostało doprecyzowane poprzez bliższe określenie szklanej mikrosfery, co zdaniem organu, w dalszym ciągu nie określa składu i kompozycji barwiącej w sposób jasny i jednoznaczny, w tym nie określa jakie są pozostałe składniki kompozycji barwiącej oprócz szklanej mikrosfery.

Zastrzeżenie niezależne dotyczące sposobu sporządzania kompozycji barwiącej (zastrzeżenie niezależne 2) wersji zastrzeżeń nadesłanej przy piśmie z 6.07.2021 r., którego zakres żądanej ochrony nie został zmieniony, również nie podaje wszystkich niezbędnych środków technicznych do realizacji sposobu sporządzania kompozycji barwiącej, w tym niezbędnych składników stosowanych w sposobie.

Nadesłanie ograniczonej wersji zastrzeżeń patentowych nie ma wpływu na fakt, iż przedmiotowe zgłoszenie nie zostało ujawnione w sposób wystarczający w dacie zgłoszenia. Żadne ewentualnie wprowadzane ograniczenia w zastrzeżeniach patentowych nie sprawiłyby, że możliwe byłoby uznanie przedmiotowego zgłoszenia za ujawnione w sposób wystarczający. Na stosowalność przemysłową składają się cztery zasadnicze wymogi cząstkowe: -wymóg zupełności (kompletności), -wymóg nadawania się do użytku, -wymóg powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku i -wymóg należytego ujawnienia wynalazku.

W związku z faktem, że kompozycja barwiąca zawierająca mikrosferę i sposób wytwarzania kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, zostały określone w zastrzeżeniach niezależnych zgłoszenia [...] w sposób drastycznie szeroki i niejednoznaczny oraz nie zostały ujawnione w sposób wystarczający w opisie przedmiotowego zgłoszenia w przykładach realizacji 1 - 3, nie są możliwe do odtworzenia na podstawie opisu zgłoszeniowego wynalazku i w związku z tym nie nadaje się do przemyśle wego stosowania (art. 24 i 27 p.w.p.), co Urząd dokładnie i szczegółowo przedstawił w piśmie z 1.06.2021 r.

Wyjaśnienia zgłaszającego nie zmieniły braku wystarczającego ujawnienia dla zgłoszenia [...] (art. 49 ust. 1 pkt. 2 p.w.p.) i związanego z tym braku przemysłowej stosowalności (art. 24 i 27 p.w.p.). Brak wystarczającego ujawnienia w opisie patentowym istoty wynalazku stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia, która nie może być uzupełniona i uniemożliwia udzielenie patentu.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca spółka wniosła o:

1) uchylenie decyzji z [...] lipca.2021 r. o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" w całości jako niezgodnej z prawem i zebranym materiałem dowodowym oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie kosztów postępowania wraz i kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zarzuciła:

1. naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. z związku z art. 256 p.w.p. - tj. zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej - poprzez przedstawianie dowodów w języku chińskim, oraz nieuwzględniania argumentów zgłaszającego, rozpoznawanie sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania,

2. naruszenie art. 77 k.p.a. tj. oceny dowodów - poprzez uznanie za dowód w sprawie opisów patentowych sporządzonych w języku chińskim, oraz uznanie elementów nie będących istotą w sprawie za elementy istotne,

3. naruszenie art. 110 k.p.a. - poprzez brak uchylenia pierwotnej decyzji i stawianie kolejnych zarzutów,

4. naruszenie art.107 k.p.a. - poprzez brak uzasadnienia faktycznego, bowiem decyzja oparta na opisach patentowych w języku chińskim jest oparta na domniemaniu co w nich się znajduje, a nie na faktach.

W uzasadnieniu skarżąca podnosiła m.in., że w Polsce obowiązuje język polski (ustawa o języku polskim z 7 października 1999 nr 90 poz. 999) i dlatego dokumenty, na które powołuje się Urząd Patentowy powinny być przedstawione jako przysięgłe tłumaczenie na język polski. Urząd mógł powołać się na określone fragmenty przytoczonych opisów i przetłumaczyć tylko te fragmenty, ale tego nie dokonał, uniemożliwiając. poprzez swoje działanie zajęcia stanowiska w związku z przytoczonymi opisami.

Zdaniem skarżącej, Urząd Patentowy był związany uprzednią decyzją i powinien był ją ponownie rozpatrzyć co do jej zasadności. Jednakże Urząd nie rozpatrywał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tylko przystąpił do mnożenia zarzutów pod adresem zgłoszenia przez co naruszył art. 110 k.p.a.

Zgodnie z art. 33 ust.1 p.w.p. opis wynalazku powinien zawierać przykład jego realizacji i w opisie zgłaszający zamieścił aż trzy przykłady realizacji wynalazku objaśniających jego istotę. Urząd Patentowy dopatrzył się braków w przykładach wykonania, co prowadzi do absurdu. Dlatego uznał, że przykład realizacji wynalazku objaśniający realizację jego istoty jest wystarczający dla jego realizacji.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko, odnosząc się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022, poz. 329 t.j.) - dalej także p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja z [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" nie narusza, w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie, prawa materialnego ani nie narusza przepisów postępowania administracyjnego - w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na to rozstrzygnięcie – mimo zastosowanej innej podstawy prawnej.

Z nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca spółka ubiega się o ochronę według zastrzeżenia niezależnego 1 na: "Kompozycja barwiąca, utworzona z farby lub lakieru, rozcieńczana wodą lub rozpuszczalnikiem, znamienna tym, że zawiera szklaną mikrosferę w postaci szklanych kulek o ciężarze właściwym 0,3-0,6 g/cm3 i rozmiarze 30-150 X 10'6m w ilości 0,2-20%", oraz według zastrzeżenia niezależnego 4 na: "Sposób sporządzania kompozycji barwiącej, znamienny tym, że sporządza się półprodukt w postaci pasty zawierającej szklaną mikrosferę po czym półprodukt w ilości 0,3-35% wprowadza się do lakieru lub farby."

Oceny prawnej należy dokonywać według daty zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, która miała miejsce 23 maja 2018 r. Ocena ta następuje w ramach postępowania w sprawie uzyskania patentu, uregulowanego w przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej oraz przepisach wykonawczych.

Art. 49 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p., w wersji z daty zgłoszenia wynalazku stanowił, że jeżeli Urząd Patentowy stwierdzi, że 1) nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub 2) wynalazek nie został ujawniony w sposób wystarczający

- wydaje decyzję o odmowie udzielenia patentu.

Ust. 2 przewiduje wymóg wyczerpania procedury przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, a mianowicie, Urząd Patentowy wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Dowody i materiały udostępnia się zgłaszającemu w języku ich sporządzenia i mogą one wykraczać poza wykaz objęty sprawozdaniem o stanie techniki.

W rozpoznawanej sprawie początkowo, jak wynika z ustaleń faktycznych, Urząd Patentowy RP, w decyzji z [...], odmawiając udzielenia patentu na wynalazek "Kompozycja barwiąca i sposób jej sporządzania" uznał, że przeszkody wynikają z podstawy prawnej art. 24 i 26 p.w.p. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. oraz art. 49 ust. 1 pkt 1 p.w.p. z powodu braku poziomu wynalazczego zgłoszonego rozwiązania, ponieważ w stanie techniki znane są powłoki zawierające szklaną mikrosferą o właściwościach ognioodpornych.

Art. 24 wskazuje na warunki udzielenia patentu na wynalazki - bez względu na dziedzinę techniki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Art. 26 ust. 1 p.w.p. stanowi, że wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

I tak, według zgłaszającego, kompozycja barwiąca według wynalazku i sposobu jej sporządzania powoduje uzyskanie farby lub lakieru elektroizolacyjnego dobrej przyczepności i odpornego na odkształcenia, kompozycja jest trudnopalna, co pozwala na zastosowanie jej w środkach masowej komunikacji oraz nie nagrzewa się do tak wysokiej temperatury jak dotychczas. Kompozycja według wynalazku okazuje się być dobrym izolatorem cieplnym.

Tymczasem UP stwierdzając braku poziomu wynalazczego, jego oczywistość, przeciwstawił zgłoszonemu rozwiązaniu cztery chińskie patenty i ustalił, że Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę. Farba według dokumentu D1 jest odporna na zużycie, wykazuje silną przyczepność i elastyczność, a jej przewodność cieplna jest niska. Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę, która dzięki temu zapewnia izolację cieplną. Dokument [...] ujawnia farbę zawierającą szklaną mikrosferę, która powoduje dobry efekt izolacji termicznej. Dokument [...] ujawnia pokrycie kauczukowe zawierające szklane mikrosfery. Pokrycie według dokumentu D3 posiada właściwości izolacji elektrycznej, odporne jest na temperatury, jest trudnopalna, odporne na uszkodzenia mechaniczne.

Skoro o poziomie wynalazczym danego rozwiązania stanowi rozwiązanie problemu, który do tej pory próbowano bezskutecznie rozwiązać, czyli element zaskoczenia dla znawcy, a także zastosowanie rozwiązania przełamującego przesądy techniczne, organ uznał, że zgłaszający nie wykazał, że kompozycja według wynalazku wykazuje inne, lepsze, nieoczekiwane właściwości; nie wskazuje, by zgłaszający rozwiązał problem, który do tej pory próbowano bezskutecznie rozwiązać.

W związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ ponownie, stosując obligatoryjną procedurę art. 49 ust. 2 p.w.p. wyznaczył zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu. Tyle, że dopatrzył się innej podstawy do odmowy udzielenia patentu, a mianowicie braku jego wystarczającego ujawnienia, a w konsekwencji nie nadawania się wynalazku do przemysłowego stosowania, przy czym uznał, że brak dostatecznego ujawnienia wynalazku jest dalej idącym wymogiem niż poziom wynalazczy i to ten brak jest kluczową podstawą odmowy przyznania dochodzonego prawa. Art. 27 p.w.p. stanowi przy tym, że wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.

Istotą sporu w świetle pozostałych zarzutów skargi jest zatem kwestia, czy Urząd Patentowy był związany uprzednią decyzją i powinien był ją ponownie rozpatrzyć co do jej zasadności, czy też mógł, przystąpić do "mnożenia zarzutów", czym - jak zarzucił skarżący - naruszył art. 110 k.p.a. Skarżący przy tym wskazał, że w opisie zamieścił aż trzy przykłady realizacji wynalazku objaśniających jego istotę, a Urząd Patentowy dopatrzył się braków w przykładach wykonania, co prowadzi do absurdu w świetle art. 33 ust.1 p.w.p. Wskazuje on, że opis wynalazku powinien zawierać przykład jego realizacji, zatem przykład realizacji wynalazku objaśniający realizację jego istoty jest wystarczający dla jego realizacji.

Na wstępie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis ten, zdaniem Sądu, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Dotyczy bowiem stanu faktycznego związanego z chwilą podpisania decyzji administracyjnej w tym znaczeniu, że dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny jej podstawy prawnej i faktycznej i rozciąga się na okres między wydaniem decyzji, a jej doręczeniem. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2020 r. I GSK 234/18 LEX nr 3019856). Czyli do chwili złożenia skutecznego środka zaskarżenia.

Związanie własną decyzją ustaje w przypadkach, w których przepisy k.p.a. dopuszczają odwołalność decyzji w ramach przyjętego systemu ich weryfikacji. Odwołalność decyzji występuje w odniesieniu do decyzji nieostatecznych w przypadku wykonywania samokontroli w ramach postępowania odwoławczego oraz co do decyzji ostatecznych na skutek działań podejmowanych z urzędu lub na wniosek strony w trybie nadzwyczajnym albo wskutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego (według aktualnej tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku 25 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 34/19 LEX nr 3161366).

W kwestii możliwości "mnożenia zarzutów" przez organ w toku ponownego rozpoznania sprawy, wymaga podkreślenia, że w postępowaniu związanym z rozpatrywaniem zgłoszenia wynalazku, od decyzji Urzędu Patentowego RP, to stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu k.p.a. Do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji (art. 244 ust. 1 i 11 p.w.p.). Zgodnie z poglądami wyrażanymi w doktrynie i ugruntowanym orzecznictwem istotą zasady dwuinstancyjności jest to, że strona ma prawo do tego, aby jej sprawa była dwukrotnie rozpatrywana pod względem merytorycznym, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty, opinie i żądania i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 1 grudnia 1994 r. sygn. akt III AZP 8/94, OSNA PiUS 1995, nr 7, poz. 82).

Art. 245 ust. 1 p.w.p. określa jakie rozstrzygnięcia wydaje Urząd Patentowy RP w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że organ ten może utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy lub wydać jedynie orzeczenie o charakterze reformatoryjnym. Oznacza to, że na etapie postępowania toczącego się na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - muszą być usunięte wszelkie ewentualne mankamenty postępowania rozpoznawczego.

Gwarancją jest cytowany wyżej art. 49 ust. 2 p.w.p., który wymaga wyznaczenia zgłaszającemu terminu do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu

Innymi słowy, gdy organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dopatrzy braku przesłanek patentowalności - innych niż organ I instancji – informuje o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu i wyznacza zgłaszającemu termin do zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów mogących o tym świadczyć (art. 49 ust. 2 p.w.p.). Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej i wymagana procedura została zachowana.

Jednocześnie organ był obowiązany po raz drugi rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę co do istoty – uwzględniając obowiązujące przy tym przepisy dotyczące rozpatrywania zgłoszeń wynalazków (np. art. 49 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 p.w.p.), a także z mocy art. 252 p.w.p. rygory procedury administracyjnej, określające obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania.

Oznacza to, że organ na każdym etapie postępowania musi przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jest zobowiązany zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy pod kątem, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a następnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Charakter rozstrzygnięć organu wydawanych po ponownym rozpatrzeniu sprawy w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zatem zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania toczącego się na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy.

W niniejszej sprawie jednak, utrzymując w mocy zaskarżona decyzję - w "obu instancjach" wskazał inną podstawę prawną rozstrzygnięcia. Innymi słowy, UP uznał prawidłowość rozstrzygnięcia, ale na innej podstawie prawnej.

Możliwość takiego orzekania należy wywieść z kompetencji orzeczniczych Urzędu Patentowego RP rozpoznającego sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie sprowadzają się one li tylko do kontroli zarzutów podniesionych we wniosku. Organ bowiem w tym postępowaniu winien ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, a jeżeli (jak w przedmiotowej sprawie) dostrzeże przesłanki odmowy udzielenia patentu nie wskazane w pierwotnie wydanej decyzji z pewnością winien je wskazać. Niewątpliwie obowiązany jest również ocenić ponownie pierwotnie wskazane przyczyny odmowy udzielenia patentu, w tym zwłaszcza odnieść się do zarzutów podniesionych w tym zakresie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego w tej sprawie nie uczynił.

Kwestia ta nie umknęła uwadze Sądu w niniejszej sprawie, jednakże uchybienie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. należało ocenić w kontekście wpływu na wynik rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), czego Sąd nie stwierdził.

Zdaniem Sądu, zasadnicze znaczenie ma dyspozycja cytowanego wyżej art. 49 ust. 1 p.w.p. Przepis bowiem ma charakter związany, co oznacza, że wymienione w nim alternatywne przesłanki, będące przeszkodą do udzielenia patentu, muszą alternatywnie zaistnieć Innymi słowy, o ile: 1) nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub 2) wynalazek nie został ujawniony w sposób wystarczający, to w każdym z tych przypadków - Urząd Patentowy RP wydaje decyzję o odmowie udzielenia patentu.

Z powyższych względów, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia naruszenie przez organ przepisów postępowania w zakresie w jakim nie ustosunkował się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym niewątpliwie uchybił art. 107 § 3 k.p.a., a co nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do czterech zarzutów procesowych opartych na zarzucie przeciwstawienia patentów w języku chińskim, stanowiące o stanie techniki, to należy wskazać, że:

po pierwsze, skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. art. 6 i 7 k.p.a. i art. 107 k.p.a. na skutek przedstawiania dowodów w języku chińskim oraz nie uwzględnienia jego argumentu dotyczącego nieznajomości języka chińskiego w sytuacji, gdy w decyzji z [...] organ nie stawiał zarzutów w oparciu ww. dokumenty w języku chińskim;

po drugie, co do zasady art. 49 ust. 2 zdanie 2 p.w.p. wprost wskazuje, że dowody i materiały udostępnia się zgłaszającemu w języku ich sporządzenia i mogą one wykraczać poza wykaz objęty sprawozdaniem o stanie techniki. Powyższe oznacza, że jest to przepis szczególny względem art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. (Dz.U.2021.672 t.j), który wprawdzie stanowi, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Art. 49 ust. 2 zdanie 2 p.w.p. jest tym przepisem szczególnym. Co więcej, zgłaszający odpowiadając na zawiadomienie Urzędu z 1.10.2020 r. pismem z 23.12.2020 r. nie zdecydował się na odpowiedź merytoryczną na postawione zarzuty, a jedynie stwierdził, iż nie może ustosunkować się do zarzutu, ponieważ nie zna języka chińskiego. Tymczasem profesjonalnemu pełnomocnikowi jest wiadome, że przeciwstawione pierwotnie dokumenty patentowe są powszechnie dostępne, wraz z tłumaczeniami na język angielski, na stronie internetowej Europejskiego Urzędu Patentowego https://worldwide.espacenet.com/. W aktach administracyjnych brak jest także informacji, by skarżący zwracał się do Urzędu Patentowego o udostępnienie w.w. dokumentów.

Powyższe oznacza bezpodstawność zarzutów skarżącego naruszenia art. 6 i 7, 77, 107 k.p.a. z związku z art. 256 p.w.p. - poprzez przedstawienie dowodów w języku chińskim.

Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest uznanie za kluczową drugiej przeszkody - wymienionej w art. 49 ust 1 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 24, 27 p.w.p., czyli nie ujawnienia przedmiotowego wynalazku w opisie w sposób umożliwiający jego praktyczne odtworzenie, a w konsekwencji również przemysłowe stosowanie w rozumieniu art. 27 ustawy p.w.p. W świetle obowiązujących przepisów, celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W opisie wynalazku należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP.

Jak wynika z literatury przedmiotu, wynalazek powinien być przedstawiony w sposób umożliwiający zrozumienie zarówno postawionego przez twórcę problemu technicznego, jak i rozwiązanie tego problemu. Opis wynalazku powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Niezmiernie ważnym zagadnieniem jest jednoznaczne zdefiniowanie wynalazku poprzez cechy techniczne, stosowane dla kategorii zastrzeganego rozwiązania tak, aby wynalazek był dostatecznie zrozumiały (tak m.in. A. Pyrża (w:) Poradnik wynalazcy. Procedury zgłoszeniowe w systemie krajowym, europejskim i międzynarodowym, wyd. Urząd Patentowy RP, Warszawa 2008, s. 23).

Sąd podziela ocenę, że przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia wymogu wystarczającego ujawnienia (art. 49 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.). i nie spełnia wymogu nadawania się do przemysłowego stosowania (art. 24, art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.) oraz, że te wymogi musza być spełnione w pierwszej kolejności.

Brak ujawnienia wynalazku stanowi nieusuwalną przeszkodę uniemożliwiającą udzielenie patentu. Wynika to z wykładni językowej art. 49 ust. 1 pkt i 2 p.w.p. i wyrażonych w tej normie dwóch niezależnych przeszkód, które wprost nakładają na organ obowiązek odmowy udzielenia patentu. Wystarczy wypełnienie się jednej z nich i stwierdzenie, że 1) nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub tak, jak w sprawie niniejszej: 2) wynalazek nie został ujawniony w sposób wystarczający i Urząd obowiązany jest do wydania decyzji o odmowie udzielenia patentu.

Zatem, nawet zakładając hipotetycznie, że gdyby organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu wynikające z art. 24 i art. 26 p.w.p., to i tak rozstrzygnięcie poprzez utrzymanie w mocy decyzji poprzedniej byłoby prawidłowe i nie pogarszało sytuacji skarżącego, bowiem z uwagi na stwierdzenie braku ujawnienia wynalazku w sposób wystarczający nie mógłby udzielić patentu na ww. wynalazek. Z tego względu nie ma ostatecznie znaczenia dla rozstrzygnięcia brak oceny zarzutu spełnienia wymogów z art. 24 i 26 p.w.p., w zakresie wymienionych tam wymaganych warunków.

W konsekwencji należało rozstrzygnąć kwestię, czy przedmiotowe zgłoszenie zostało ujawnione w sposób wystarczający i czy możliwa jest jego realizacja na podstawie pierwotnego opisu zgłoszeniowego wynalazku z daty zgłoszenia, bez względu na kwestię spełniania, czy nie, poziomu wynalazczego.

Celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W opisie wynalazku należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP. Zastrzeżenia patentowe określające zakres przedmiotowy ochrony wynalazku pełnią rolę instrumentu identyfikującego zgłoszony wynalazek, gdyż opisują rozwiązanie, takie jakie zostało zgłoszone do opatentowania. wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2016 r.sygn. akt VI SA/Wa 2991/15, LEX nr 2113781.

Należy zauważyć, że rozpoznając ponownie sprawę organ wezwał zgłaszającego pismem z 1 czerwca 2021 r., do ustosunkowania się do kwestii nie spełniania przez przedmiotowe zgłoszenie wymogu wystarczającego ujawnienia (art. 49 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.) oraz wymogu nadawania się do przemysłowego stosowania (art. 24, art. 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.) i nadesłania wyjaśnień. Wskazał bowiem, że są to wymogi, które musza być spełnione w pierwszej kolejności.

Jednak, w ocenie Sądu, kwestia ujawnienia wynalazku jest jedną z dwóch niezależnych przeszkód, które niezależnie od siebie nakładają na organ obowiązek odmowy udzielenia patentu. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy możliwe było postawienie nowych zarzutów, które nie pogarszały sytuacji zgłaszającego, a które potwierdzały zasadność rozstrzygnięcia ze względu na utrzymującasię przeszkodę do udzielenia patentu.

Sąd zgadza się z organem, że przedmiotowe zgłoszenie nie zostało ujawnione w sposób wystarczający, bowiem nie jest możliwa jego realizacja na podstawie pierwotnego opisu zgłoszeniowego wynalazku z daty zgłoszenia.

Skoro skarżący chce uzyskać ochronę na kompozycję barwiącą w zastrzeżeniu niezależnym 1, utworzoną z farby lub lakieru, zawierającą szklaną mikrosferę o określonym ciężarze właściwym i rozmiarze, a w zastrzeżeniu niezależnym 4 na sposób sporządzania kompozycji barwiącej zawierającej szklaną mikrosferę, to rację ma organ, że zastrzeżenie niezależne 1 nie określa, w sposób jasny i jednoznaczny, składu kompozycji barwiącej. W szczególności nie określa, jakie - oprócz szklanej mikrosfery - są pozostałe składniki kompozycji barwiącej. Z kolei zastrzeżenie niezależne 4 nie podaje wszystkich niezbędnych środków technicznych do realizacji sposobu sporządzania kompozycji barwiącej, w tym składników stosowanych w sposobie.

Natomiast w opisie przedmiotowego zgłoszenia, w przykładach realizacji 1 – 3, brak jest wskazania, jakie konkretne składniki były stosowane przy wytwarzaniu farb ze szklaną mikrosferą (przykład 1, 2) i lakieru ze szklaną mikrosferą (przykład 3). I tak, przykład 1 nie ujawnia, jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaka konkretna farba były stosowane. Z kolei przykład 2 nie ujawnia, jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaka konkretna farba były stosowane. Co więcej, także przykład 3 nie ujawnia, jaki konkretny środek odpieniający, jaki konkretny dyspergator i jaki konkretny lakier były stosowane.

Innymi słowy, opis zgłoszeniowy wynalazku nie ujawnia składników stosowanych przy wytwarzaniu kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, w tym nie ujawnia jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier były stosowane i jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier są odpowiednie do stosowania. Niemożliwe jest zatem wytworzenie kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę na podstawie informacji ujawnionych w pierwotnym opisie zgłoszeniowym wynalazku z daty zgłoszenia, co stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia, uniemożliwiającą udzielenie patentu.

O powyższych brakach, uniemożliwiających odtworzenie przykładów 1-3, skarżący był zawiadomiony w piśmie z 1.06.2021 r. w którym UP poinformował, że nie wiadomo jaki dyspergator, jaki środek odpieniający i jaką farbę lub lakier należy zastosować, a przykłady realizacji 1 – 3 i cały opis zgłoszeniowy wynalazku [...] nie stanowią wystarczającego ujawnienia dla kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę (zastrzeżenie niezależne 1) i dla sposobu wytwarzania kompozycji barwiącej (zastrzeżenie niezależne 4), co oznacza brak spełnienia wymogu określonego w art. 49 ust 1 pkt 2 p.w.p. Te wskazania były uzasadnione, ponieważ kompozycja barwiąca zawierająca mikrosferę według zastrzeżenia niezależnego 1, zgłoszenia [...] i sposób wytwarzania kompozycji barwiącej zawierającą mikrosferę według zastrzeżenia niezależnego [...]), został określony w zastrzeżeniach niezależnych 1 i 4 w sposób drastycznie szeroki i niejednoznaczny. Brak ujawnienia w opisie przedmiotowego zgłoszenia, w sposób wystarczający, w przykładach realizacji 1 – 3 powoduje, że nie są możliwe do odtworzenia na podstawie opisu zgłoszeniowego wynalazku i w związku z tym nie nadaje się do przemysłowego stosowania (art. 24 i 27 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.).

Nie można zaakceptować twierdzenia skarżącej, że środek odpieniający i dyspergator nie należą do istoty przedmiotowego zgłoszenia. Istotą przedmiotowego zgłoszenia jest kompozycja barwiąca o określonym składzie i sposób jej wytwarzania z zastosowaniem określonych składników. Dlatego w opisie zgłoszeniowym wynalazku [...], w dacie zgłoszenia, musiały być ujawnione wszystkie niezbędne środki techniczne do wytworzenia kompozycji barwiącej zawierającej szklaną mikrosferę. I nie można uznać za absurd wymagania, co zarzuca skarżąca, aby zastrzegana kompozycja barwiąca w przedmiotowym zgłoszeniu była ujawniona w sposób wystarczający i umożliwiający jej realizację. Wymagania takie określa ustawa Prawo własności przemysłowej, w szczególności art. 33 ust. 1 i art. 49 ust. 1 pkt 2.

Tymczasem w sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdy nie jest możliwe na podstawie przedmiotowego zgłoszenia, odtworzenie kompozycji barwiącej i sposobu jej wytwarzania, ze względu na brak ujawnienia stosowanych składników, w tym m.in. środka odpieniającego i dyspergatora, nie można uznać, że jest ujawniona istota przedmiotowego zgłoszenia.

Wprawdzie w piśmie z 6.07.2021 r. skarżący nadesłał ograniczoną wersję zastrzeżeń patentowych oraz zmieniony opis zgłoszenia, w której zastrzeżenie 1 zostało doprecyzowane poprzez bliższe określenie szklanej mikrosfery, ale Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, że w dalszym ciągu nie określało, w sposób jasny i jednoznaczny, składu i kompozycji barwiącej, w tym nie określało jakie są pozostałe składniki kompozycji barwiącej - oprócz szklanej mikrosfery.

Podobnie zastrzeżenie niezależne 2, dotyczące sposobu sporządzania kompozycji barwiącej, w wersji zastrzeżeń nadesłanej przy piśmie z 6.07.2021 r., nie zmieniało zakresu żądanej ochrony i nie podawało wszystkich niezbędnych środków technicznych do realizacji sposobu sporządzania kompozycji barwiącej, w tym stosowanych niezbędnych składników (w sposobie). Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że nadesłanie ograniczonej wersji zastrzeżeń patentowych nie miało wpływu na uznanie braku ujawnienia zgłoszonego wynalazku, w dacie zgłoszenia, w sposób wystarczający. Jak trafnie zauważył UP, cztery zasadnicze wymogi cząstkowe składają się na stosowalność przemysłową: wymóg zupełności (kompletności), wymóg nadawania się do użytku, wymóg powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku i wymóg należytego ujawnienia wynalazku.

Należy podnieść, że skarżąca spółka nie kwestionowała braku ujawnienia wymienionych składników kompozycji barwiącej w opisie zgłoszeniowym wynalazku z daty zgłoszenia, ale uznała je za elementy nieistotne wskazując, że w opisie zamieścił aż trzy przykłady realizacji wynalazku objaśniające jego istotę.

Wprawdzie w opisie zgłoszenia [...] znalazły się trzy przykłady realizacji wynalazku, ale wraz z całym opisem zgłoszeniowym wynalazku nie stanowiły wystarczającego ujawnienia składników stosowanych przy wytwarzaniu kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, w tym nie ujawnia jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier były stosowane i jaki środek odpieniający, dyspergator i farba/lakier są odpowiednie do stosowania. W związku z tym nie jest możliwe odtworzenie przykładów 1 - 3 i nie jest możliwe wytworzenie kompozycji barwiącej w sytuacji, gdy nie wiadomo jaki dyspergator, jaki środek odpieniający i jaką farbę lub lakier należy zastosować. Organ prawidłowo ocenił, że przykłady realizacji 1 - 3 są niekompletne i niemożliwe do odtworzenia w sytuacji, gdy –nie zawierają informacji dotyczących stosowanych składników: farby lub lakieru, dyspergatora i środka odpieniającego.

W konsekwencji powoduje to, że kompozycja barwiąca zawierająca mikrosferę i sposób wytwarzania kompozycji barwiącej zawierającej mikrosferę, zostały określone w zastrzeżeniach niezależnych omawianego zgłoszenia w sposób drastycznie szeroki i niejednoznaczny oraz nie zostały ujawnione w sposób wystarczający w opisie przedmiotowego zgłoszenia w przykładach realizacji 1 – 3 oraz nie są możliwe do odtworzenia na podstawie opisu zgłoszeniowego wynalazku.

Kluczową konsekwencją powyższego stanu jest brak możliwości odtworzenia wynalazku, co powoduje jego nieprzydatność w przemysłowym stosowaniu (art. 24 i 27 p.w.p.). Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych (art. 63 ust. 2 p.w.p.). Oznacza to, że patenty są udzielane na wynalazki, mające atrybut rozwiązania określonego poprzez cechy techniczne, co ma swój wyraz w przepisach wykonawczych.

Należy dodać, że Prezes Rady Ministrów na podstawie art. 93 p.w.p. otrzymał delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych wymogów, jakim powinno odpowiadać zgłoszenie wynalazku, szczegółowy zakres i tryb rozpatrywania oraz badania zgłoszeń w Urzędzie Patentowym, uwzględniając w szczególności sposób i formę ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku, zakres, w jakim Urząd Patentowy może dokonywać poprawek w skrócie opisu, a także formę sporządzanego sprawozdania o stanie techniki i sposób oraz termin udostępniania go osobom trzecim. Z § 32 ust. 1 pkt 1 wydanego na podstawie tej delegacji rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. Nr 102, poz. 1119, z późn. zm.) jednoznacznie wynika, że przeprowadzając badania, Urząd Patentowy: nie uznaje przedmiotu zgłoszenia za wynalazek, w szczególności jeżeli stwierdzi, że nie dotyczy on żadnego wytworu materialnego nadającego się do wykorzystania, określonego za pomocą cech technicznych odnoszących się do jego budowy lub składu ani określonego sposobu technicznego oddziaływania na materię, bądź nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki. Przepis § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przewiduje sytuację, której skutkiem jest odmowa udzielenia patentu, o której mowa w art. 49 ustawy, a także jeżeli stwierdzi, że wynalazek nie został przedstawiony w sposób dostatecznie ujawniający wszystkie istotne dane potrzebne do jego zrealizowania albo w zastrzeżeniach patentowych zgłaszający nie określił zakresu żądanej ochrony przez wskazanie choćby jednej cechy technicznej odnoszącej się do przedmiotu zgłoszenia, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy.

Powyższa sytuacja zachodziła w przedmiotowym zgłoszeniu. Z tego względu, także przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a przed wydaniem decyzji, Urząd Patentowy wyznaczył zgłaszającemu termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o braku ustawowych warunków do uzyskania patentu, na które wskazał, co (podobnie jak art. 49 ust. 2 p.w.p.) przewiduje także ust. 3 § 32 cyt. Rozporządzenia.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazywał, że przykład realizacji wynalazku objaśniający realizację jego istoty jest wystarczający dla jego realizacji. Urząd podkreśla, że zgłoszenie [...], pomimo iż zawiera trzy przykłady realizacji wynalazku, nie ujawnia w sposób wystarczający istoty wynalazku. Brak jest ujawnienia w opisie zgłoszeniowym wynalazku [...] w dacie zgłoszenia wszystkich niezbędnych środków technicznych (składników kompozycji) do wytworzenia kompozycji barwiącej zawierającej szklaną mikrosferę, co stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia uniemożliwiającą udzielenie patentu.

Wynalazek musi zawierać (a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego zastosowania, a więc urzeczywistnienia idei technicznej leżącej u jego podstaw (sprawność techniczna). Nie wystarczy wskazanie koncepcji określonego rozwiązania, albowiem konieczne jest wskazanie wszystkich środków, które należy zastosować, aby osiągnąć zamierzony efekt (tak m.in. P. Kostański /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, (red.) P. Kostański, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2010, s. 188 i powołane tam orzecznictwo i literatura).

W tej sytuacji należy uznać, że podstawowym warunkiem nadawania się wynalazku do stosowania jest to, aby został on ujawniony w stopniu wystarczającym do jego realizacji. Dokumentacja wynalazku ma ujawniać jego istotę, przez co należy rozumieć przedstawienie wszystkich potrzebnych danych, które pozwoliłyby znawcy dane rozwiązanie zastosować. Brak ujawnienia istoty wynalazku w opisie patentowym stanowi nieusuwalną wadę zgłoszenia, która nie może być uzupełniona i uniemożliwia udzielenie patentu. Niezbędnym warunkiem rejestracji zgłoszonego wynalazku jest takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne niezbędne do osiągnięcia założonego, powtarzalnego rezultatu w dowolnych (a nie tylko wyjątkowych) warunkach. (por. M. du Vall, H. Żakowska-Henzler /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14A, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck i Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 336, a także powołana tam literatura oraz orzecznictwo WSA w Warszawie).

W literaturze przedmiotu podkreśla się ponadto, że rozwiązanie spełnia analizowaną przesłankę "przemysłowej stosowalności", jeżeli jest "dojrzałe technicznie", tzn. jest rozwiązaniem zupełnym, zapewniającym nie tylko powtarzalność rezultatu, ale i bezpieczeństwo korzystania - bez potrzeby wprowadzania rozwiązań dodatkowych, przekraczających zwyczajne zabiegi adaptacyjne. Braki w tym zakresie mogą wynikać bądź z niedopracowania samego rozwiązania, bądź z wad dokumentacji. W pierwszym przypadku nie są spełnione przesłanki zdolności patentowej, natomiast w drugim, nie następuje należyte ujawnienie wynalazku (tak: m.in. M. du Vall, H. Żakowska-Henzler /w:/ System prawa prywatnego ..., s. 337, a także cyt. tam literatura oraz m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt 6II SA/Wa 3449/02, niepubl.).

Niewątpliwie nie ma zdolności patentowej pomysł, który nie nadaje się do zastosowania w gospodarce, ograniczający się do rozważań teoretycznych i naukowych, nieujawniający środków technicznych, które potwierdziłyby możliwość realizacji założeń teoretycznych i użyteczność rozwiązania (vide: m.in. decyzja Komisji Odwoławczej Urzędu Patentowego RP z dnia 17 września 1965 r., nr Odw.1721/65, WUP z 1966 r. Nr 5, s. 371).

Należy ponadto podkreślić, że w doktrynie przyjmuje się wyraźnie, że należyte ujawnienie zastosowania wynalazku oceniać należy z perspektywy fachowca z danej dziedziny techniki. Jeśli więc, na podstawie informacji zawartych w zgłoszeniu jak również w składanych wyjaśnieniach przez spółkę oraz swojej fachowej wiedzy i ogólnie znanych prawideł, będzie on w stanie wynalazek zastosować, można uznać, że sporne rozwiązanie jest zupełne i w tym zakresie należycie ujawnione (vide: P. Kostański /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, s. 190).

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Urząd Patentowy rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji odmawiającej udzielenia patentu, uznał za konieczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego co do spełnienia przez zgłoszenie wymogów art. 24, 27 i 49 ust. 1 pkt. 2 ustawy p.w.p., a jego wyniki uprawniały organ do utrzymania w mocy decyzji o odmowie udzielenia patentu na ww. wynalazek.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy w sposób wyczerpujący zebrał i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu zgłoszeniowym wypełnił obowiązek wyjaśnienia okoliczności sprawy, o którym mowa w art. 7 i 77 k.p.a. Obowiązek ten nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Skarżący nie był zwolniony od dokonania prawidłowego zgłoszenia wynalazku i współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro zgłoszenie wynalazku podlega określonej procedurze i wymogom ustawowym, a nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niego niekorzystnej.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.