Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. wymierzyć Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywnę w wysokości 2 000 (słownie: dwa tysiące) złotych; 2. zasądzić od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz M. W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. W. (dalej: “wnioskodawca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej: “organ"), na podstawie art. 55 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), grzywny, a to w związku z nieprzekazaniem kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych w terminie przewidzianym

w art. 54 § 2 p.p.s.a.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawca 3 lutego 2021 r. złożyła za pośrednictwem organu skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej

z 8 grudnia 2020 r., sygn akt VI SA/Wa 948/21 w przedmiocie rozpoznania ponagleń na bezczynność organu dotyczących postępowania w sprawie skreślenia z listy adwokatów oraz wydania zaświadczenia.

W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 948/21 zarządzeniem z 27 września 2021 r. organ został wezwany do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii pism skarżącej, stanowiących ponaglenia na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], do których organ odwołuje się w treści zaskarżonej uchwały. Powyższe wezwanie zostało doręczone organowi 5 października 2021 r.

Na podstawie odpowiedzi organu Sąd wystosował wezwanie mające na celu ustalenie, gdzie i pod jaką sygnaturą sprawy znajdują się akta osobowe skarżącej. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi organu dwukrotnie,

tj. 24 listopada 2021 r. i 28 grudnia 2021 r. Wskutek braku odpowiedzi organu, Sąd podjął stosowne czynności celem ustalenia, gdzie znajdują sie akta osobowe skarżącej (w tym zwrócił się o udzielenie informacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]). Mając na uwadze ustalenia poczynione w toku sprawy, Sąd ponownie wewał organ do nadesłania akt administracyjnych, przy czym wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi organu 25 lipca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie obioru – k. 75 akt sądowych).

Do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie nadesłał brakujących dokumentów, co uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a..

W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2 cyt. przepisu).

Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Organ administracyjny uchybi swoim obowiązkom zarówno w przypadku, gdy nie podejmie w terminie czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak i wtedy, gdy ograniczy się jedynie do wykonania niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08).

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga zatem, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek skarżącego, w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia

o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje jednak sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia

(por. postanowienie NSA z 17 maja 2022 r., sygn akt III OZ 309/22; postanowienie NSA z 27 m aja 2014 r., sygn akt II GZ 231/14; postanowienie NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn akt I OZ 1230/13).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ uchybił obowiązkowi wynikającemu

z art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem mimo wielokrotnie kierowanych do niego wezwań do nadesłania akt administracyjnych sprawy, nie zadośćuczynił temu obowiązkowi.

W tym miejscu zasadne jest także podkreślenie, że organ nie odpowiadał także na wezwania kierowane przez Sąd do nadesłania akt administracyjnych sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 948/21 ani nie zajął stanowiska wobec złożonego przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Sąd stanął na stanowisku, mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ administracji do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przesłał do Sądu kompletnych akt administracyjnych sprawy, zatem nie wypełnił obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., choć był kilkakrotnie wzywany do jego właściwego wypełnienia. W konsekwencji, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do nałożenia grzywny.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość, Sąd bierze pod uwagę takie okoliczności,

jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości

w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r.,

sygn. akt I OZ 1259/13).

Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r. przeciętne wynagrodzenie

w gospodarce narodowej w 2021 r. wyniosło 5662,53 złotych.

Podkreślić należy, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych sprawy, jeżeli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie, organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. Taka sytuacja nie może być akceptowana, bowiem prowadzi do pozbawienia strony wynikającego z ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78 poz. 483, dalej: “Konstytucja") prawa do sądu. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 Konstytucji władzę sądowniczą sprawują sądy i trybunały. W myśl zaś art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. O prawie do sądu nie może zatem decydować organ nie przekazując akt sprawy sądowi, do czego był zobowiązany na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a.

Reasumując, mając na uwadze stan sprawy, zwłaszcza nieprzekazanie kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych do Sądu, a także komunikat Prezesa GUS z 9 lutego 2022 r. określający kwotę przeciętnego wynagrodzenie

w gospodarce narodowej w 2021 r., Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę

w wysokości 2.000 złotych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowił jak

w pkt I postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w łącznej kwocie 597 zł zawarte w punkcie II postanowienia wynika z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), przy czym kwota ta objemuje koszty zastępstwa procesowego wraz

z opłatą skarbową od pełnomocnictwa oraz kwotę wpisu sądowego.