Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 21 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2022 r. sygn. akt VI SO/Wa 12/22 w zakresie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie z wniosku M. W. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. sygn. akt VI SO/Wa 12/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie z wniosku M. W. (dalej jako: "skarżąca") o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2 000 złotych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem mimo wielokrotnie kierowanych do niego wezwań do nadesłania akt administracyjnych sprawy, nie zadośćuczynił temu obowiązkowi. Organ nie odpowiadał także na wezwania kierowane przez Sąd do nadesłania akt administracyjnych sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 948/21 ani nie zajął stanowiska wobec złożonego przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że organ administracji do dnia wydania postanowienia nie przesłał do Sądu kompletnych akt administracyjnych sprawy, zatem nie wypełnił obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., choć był kilkakrotnie wzywany do jego właściwego wypełnienia. W konsekwencji, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do nałożenia grzywny.

II

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez zastosowanie środka represyjnego w sytuacji, w której organ nie był w stanie wykonać nałożonego nań obowiązku, a zarazem przedstawił wyjaśnienie tej sytuacji, wykazując tym samym respekt dla zarządzeń Sądu.

III

Odpowiedź na zażalenie złożyła skarżąca wnosząc o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokackiego, według norm przepisanych.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działania są przedmiotem skargi, przekazuje sądowi ten środek prawny wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jeżeli organ nie zastosował się do powyższego obowiązku, sąd, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wymierzenie organowi grzywny na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. musi zostać poprzedzone oceną specyfiki i charakteru okoliczności danej sprawy. Instytucja ta ma dwojakie funkcje. Z jednej strony celem jej wprowadzenia było dyscyplinowanie organów administracji publicznej (funkcja prewencyjna), a z drugiej ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania, co realizuje funkcję represyjną (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 345, i powołane w nim orzeczenia).

W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji skarżąca w dniu 3 lutego 2021 r. złożyła za pośrednictwem organu skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 948/21 w przedmiocie rozpoznania ponagleń na bezczynność organu dotyczących postępowania w sprawie skreślenia z listy adwokatów oraz wydania zaświadczenia.

W sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 948/21 zarządzeniem z dnia 27 września 2021 r. organ został wezwany do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii pism skarżącej, stanowiących ponaglenia na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie, do których organ odwołuje się w treści zaskarżonej uchwały. Wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 5 października 2021 r.

Na podstawie odpowiedzi organu Sąd wystosował wezwanie mające na celu

ustalenie, gdzie i pod jaką sygnaturą sprawy znajdują się akta osobowe skarżącej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi organu dwukrotnie, tj. 24 listopada 2021 r. i 28 grudnia 2021 r.

Wskutek braku odpowiedzi organu, Sąd podjął stosowne czynności celem ustalenia, gdzie znajdują się akta osobowe skarżącej (w tym zwrócił się o udzielenie informacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie). Na skutek poczynionych ustaleń w toku sprawy, Sąd ponownie wezwał organ do nadesłania akt administracyjnych, przy czym wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi organu 25 lipca 2022 r.

Mając na uwadze, że Sąd pierwszej instancji kierował wielokrotnie wezwania do organu o nadesłanie dokumentów stanowiących uzupełnienie akt administracyjnych sprawy oraz to, że pozostawały one bez odpowiedzi organu,tym samym uniemożliwiając nadanie sprawie prawidłowego biegu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.