Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 882/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 882/16, odmówił skarżącemu – K. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] kwietnia 2017 r.), wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części zgodnie z art. 176 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sformułowanie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany zgodnie z art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sformułowanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

Wyznaczony do uzupełnia braków formalnych skargi kasacyjnej termin upłynął bezskutecznie z dniem [...] maja 2017 r.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, składając jednocześnie pismo zawierające uzupełnienie tych braków. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. sporządził pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej zgodnie z otrzymanym wezwaniem i przekazał je wraz z inną korespondencją do sekretariatu celem wysłania w tym samym dniu. W dniu [...] maja 2017 r., po weekendzie, pracownica sekretariatu zauważyła na podłodze kopertę zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, która zawierała przedmiotowe pismo w sprawie uzupełniające braki formalne skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika, uchybienie terminowi nastąpiło bez jakiejkolwiek winy skarżącego czy jego pełnomocnika, a było dziełem jedynie przypadku gdyż prawdopodobnie list wysunął się i spadł niezauważony na ziemię.

Odmawiając przewrócenia terminu w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji stwierdził, że powołane okoliczności nie wskazują, aby uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy pełnomocnika. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przyczyną niewysłania przesyłki było niedbalstwo pracownika, który nie dostrzegł leżącej na podłodze koperty i nie wysłał jej razem z pozostałą powierzoną mu korespondencją. Pełnomocnik nie wykazał, aby nie miał faktycznej możliwości kontroli nad wykonaniem polecenia wydanego pracownikowi, któremu zlecił dokonanie czynności technicznej, jaką było wysłanie pisma zawierającego wskazaną skargę. W tej sytuacji Sąd I instancji przyjął, że odpowiada on za niedbalstwo wykazane przez pracownika przy wysyłaniu korespondencji. Sąd I instancji wskazał, że ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, iż uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło z wina pełnomocnika gdyż ponosi on odpowiedzialność za niedbalstwo pracownika przy wysłaniu korespondencji, w sytuacji gdy zdarzenia losowe (wyślizgnięcie się koperty), które przydarzyło się nie pełnomocnikowi a pracownikowi kancelarii odpowiedzialnemu za wysyłkę korespondencji stanowi o niedbalstwie w jakimkolwiek stopniu pełnomocnika.

2. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez powołanie w treści uzasadnienia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu art. 178 p.p.s.a., jak również wskazaniu w treści uzasadnienia, iż Sąd orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy z sentencji postanowienia wprost wynika, iż przedmiotem rozstrzygnięcia skargi jest jedynie odmowa przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Ponadto podniósł, że lektura uzasadnienia mogłaby prowadzić do wniosku, że podjęto decyzję w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie lecz z innych przyczyn niż w nim wskazane.

Zgodnie z treścią art. 75 p.p.s.a., pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach. W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "odpis" określa dokument wiernie oddający oryginał, stanowiący jego odwzorowanie (kopię) lub dokładne odzwierciedlenie jego treści (zob. postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CK 369/05, LEX nr 178249).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się odpis postanowienia z dnia 8 czerwca 2017 r., I SA/Gd 882/16 opatrzony pieczęcią "za zgodność z oryginałem" oraz podpisem własnoręcznym osoby poświadczającej, częściowo o innej treści uzasadnienia niż oryginał wydanego postanowienia, znajdującego się w aktach sądowych (k. 72-74v. akt sądowych).

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że treść zarzutów zawartych w zażaleniu rodzi uzasadnione wątpliwości, co do treści odpisu postanowienia doręczonego pełnomocnikowi skarżącego. Taka sytuacja mogła wprowadzić w błąd fachowego pełnomocnika co do faktycznej i prawnej podstawy rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiotowej sprawie.

Nie ulega wątpliwości, że strona nie może zostać pozbawiona możności obrony swoich praw i powinna dysponować odpisem postanowienia o treści zgodnej z treścią wydanego w sprawie orzeczenia, zarówno co do treści rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który wskazał, że za skuteczne, otwierające termin do wniesienia środka zaskarżenia należy uznać doręczenie tylko takiego odpisu wyroku z uzasadnieniem, który nie zawiera błędów wprowadzających strony w błąd odnośnie do rzeczywistej treści rozstrzygnięcia (postanowienie SN z dnia 7 października 2003 r., sygn. akt IV CZ 107/03, LEX nr 529775). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że doręczenie odpisu postanowienia, którego treść uzasadnienia częściowo odbiega od treści umieszczonej na oryginale postanowienia uniemożliwia pełnomocnikowi strony zajęcie trafnego stanowiska i dokonania odpowiedniego wyboru co do dalszego postępowania.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.