Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. M. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Aleksandry Wrzesińskiej -Nowackiej w sprawie ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 354/11 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 10 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika zobowiązania podatkowego postanawia: oddalić wniosek.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 23 listopada 2017 r. skarżący A. M.złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Aleksandry Wrzesińskiej-Nowackiej, w piśmie z dnia 6 grudnia 2017 r. uzasadniając wniosek tym, że sędzia ta uczestniczyła w rozpoznawaniu spraw dotyczących opodatkowania przychodów uzyskanych ze sprzedaży przez pracowników akcji Banku [...] S.A., czego następstwem było wydania niesprawiedliwego, krzywdzącego wyroku.

Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka złożyła pisemne oświadczenie, że w stosunku do sprawy, ani do stron nie zachodzą po jej stronie okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek jest niezasadny.

Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa, służy zagwarantowaniu rozpoznania sprawy przez sąd w składzie utworzonym przez sędziów, którzy, nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mają związków z rozpoznawaną sprawą. Istota wyłączenia sędziego sprowadza się więc do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego też na podstawie art. 18 § 1 P.p.s.a. z mocy samej ustawy sędzia wyłączony jest w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Ponadto na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Zgodnie z art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego może też nastąpić na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W rozpoznawanej obecnie sprawie brak podstaw do wyłączenia sędziego Aleksandry Wrzesińskiej-Nowackiej na podstawie którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyłączenia z mocy ustawy. Podstawy takiej nie stanowią również okoliczności podniesione przez skarżącego, jako że wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinno odwoływać się do przesłanek zobiektywizowanych, tak, aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony co do negatywnego do niej nastawienia sędziego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2015 r., II OZ 40/15). Dlatego też w żadnym razie przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić jego uczestnictwo w rozpoznawaniu innych spraw, nawet podobnych przedmiotowo, które zakończyły się wydaniem wyroków nie odpowiadających oczekiwaniom skarżącego. Istotą postępowania sądowego jest rozstrzyganie zawisłego przed sądem sporu, z nieuniknioną konsekwencją w postaci uznania racji tylko jednej z tych stron przy jednoczesnym zanegowaniu stanowiska jej przeciwnika procesowego. Wyrażenie określonego poglądu prawnego nie może też być poczytane jako powstanie szczególnego stosunku osobistego, mogącego stanowić podstawę do poddawania w wątpliwość bezstronności sędziego przy orzekaniu w innych sprawach, także podobnych pod względem merytorycznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa także, że mnożenie bezpodstawnych i opartych na tożsamej argumentacji wniosków o wyłączenie sędziów może być poczytane za nadużycie podmiotowego prawa strony postępowania sądowoadministracyjnego, powodujące przewlekłości tego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. wniosek skarżącego oddalił.