Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska,, Sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I – w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi: A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2024 r., nr SKO 4810.59.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia: oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi A. M. (dalej jako: Podatnik, Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej jako Organ, SKO) z 9 stycznia 2024 r. nr SKO 4810.59.2023, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. WZN-DE.3160.2.969.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości. W treści postanowienia SKO wskazano na datę doręczenia postanowienia Prezydenta - 16 listopada 2023 r., co ma wynikać ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a więc termin na wniesienie zażalenia upłynął z końcem 23 listopada 2023 r. Przesyłka listowa zawierająca m.in. zażalenie na postanowienie Prezydenta nr WZN-DE.3160.2.969.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ została nadana w dniu 24.11.2023 r. i nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze z 24 marca 2024 r. odnoszącej się m.in. do ww. postanowienia SKO z dnia 9.01.2024 r. Podatnik złożył wnioski o:

– przywrócenie terminu do złożenia zażalenia,

– stwierdzenie nieprawidłowości zaskarżonego postanowień i wystawionych tytułów egzekucyjnych w aspekcie merytorycznym jak i formalnym,

– stwierdzenie przedawnienia roszczeń,

– uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot sprawy do organu niższego rzędu celem dokładnego zbadania sprawy i skonfrontowania dokumentacji posiadanej przez strony – obciążeń i dowodów wpłat.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nadużył przepisów wysyłając jednocześnie w jednym terminie i kopercie 34 osobnych postanowień z 7 dniowym terminem zaskarżenia. Skoro tak to zostało wysłane, to obywatel powinien mieć sumarycznie 238 dni na złożenie zażaleń – tak byłoby uczciwie i zgodnie z duchem prawa. W postanowieniach nie zawarto dochodzonych kwot.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko z zaskarżonego postanowienia.

Pismem procesowym z 6 marca 2025 r. pełnomocnik z urzędu Skarżącego powołał ponownie okoliczność odebrania przez Niego w jednej kopercie wielu postanowień. Tym samym uznać należało, że wystąpiły wyjątkowe okoliczności uzasadniające brak winy Skarżącego niedochowaniu terminu. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy i oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Niniejszą sprawę Sąd procedował w oparciu o przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w trybie uproszczonym Sąd może rozpoznać skargę na postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 120 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Mając na uwadze wielość wniosków zawartych w skardze należy ponownie wskazać na przepis art. 134 § p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga "w granicach sprawy". Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o którym mowa we wspomnianym przepisie oznacza, iż sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest kwestionowany konkretny akt lub czynność. Określenie podstaw zaskarżenia ma zasadnicze znaczenie dla wyznaczenia zakresu kontroli sądu, gdyż stawiają one granica maksymalnego zakresu kontroli, poza który sąd wyjść nie może. W realiach przedmiotowej sprawy wniesiona skarga odnosi się do postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego – zażalenia na postanowienie Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. WZN-DE.3160.2.969.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134, w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – w skrócie jako k.p.a, w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w skrócie jako u.p.e.a. Wyjaśnić więc należy ww. podstawy prawne:

– art. 18 u.p.e.a. - stanowi kompetencję do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym tych przepisów k.p.a., których materia nie znalazła odpowiedniego odzwierciedlenia w przepisach k.p.a. – m.in. w zakresie procedowania, postępowania przy wydawaniu rozstrzygnięć na gruncie u.p.e.a. (postanowienia decyzje);

– art. 144 k.p.a. - wskazuje z kolei, że w zakresie w jakim procedura związana z zażaleniami nie jest kompletna, należy stosować przepisy dotyczące odwołań,

– art. 134 k.p.a. – to główna podstawa wydania zaskarżonego postanowienia, przewidująca w przypadku wniesienia zażalenia po upływie przewidzianego w przepisach terminu (7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a.) na jego wniesienie, stwierdzenie tego faktu właśnie poprzez wydanie odpowiedniego postanowienia.

Redakcja art. 134 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy do rozpoznania zażalenia – organ II instancji (a w niniejszej sprawie SKO), zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Poza jakąkolwiek oceną organu odwoławczego pozostają zaś okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, a jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli zażalenia jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wydanego w pierwszej instancji. W istocie, charakter zaskarżonego postanowienia, które wydawane jest na podstawie art. 134 k.p.a., w ogóle wyklucza możliwość brania pod uwagę zarówno przez organ, jak i Sąd (przy kontroli jego legalności) jakichkolwiek przesłanek, z powodu których termin do wniesienia zażalenia nie został zachowany. Stosując normę z art. 134 k.p.a. organ nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Jak już wcześniej wspominano przedmiotem kontroli Sądu w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. jest wyłącznie zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., które - co istotne - nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że zażalenie nie może zostać rozpatrzone. Stąd Sąd nie mógł odnieść się do wniosków wykraczających poza materię objętą zaskarżonym postanowieniem zmierzających do zakwestionowania toczącej się wobec Podatnika egzekucji administracyjnej, czy kwestii instytucji przedawnienia.

Na tle zaś okoliczności rozpatrywanej sprawy nie ma, zdaniem Sądu wątpliwości, ale i nie neguje tego faktu Skarżący, że uchybił On terminowi do wniesienia zażalenia. Z akt wynika, że postanowienie Prezydenta Wrocławia z 25 października 2023 r. WZN-DE.3160.2.969.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ zostało skutecznie doręczone Skarżącemu w dniu 16.11.2023 r., co jednoznacznie wynika z potwierdzenia odbioru (zwrotki). Postanowienie z 25 października 2023 r. zawierało prawidłowe pouczenie o prawie, terminie oraz sposobie wniesienia zażalenia do organu odwoławczego. W sprawie siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z końcem 23 listopada 2023 r. Skarżący zażalenie sporządził 23 listopada 2023 r., jednakże wniósł – nadał w urzędzie pocztowym w dniu 24.11.2023 r., a więc już po upływie wskazanego terminu do wniesienia zażalenia. SKO prawidłowo zatem oceniło stan faktyczny, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdziło, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia, co czyni wniesiony środek odwoławczy bezskuteczny. Organ prawidłowo ustalił datę doręczenia Skarżącemu postanowienia Prezydenta Wrocławia oraz datę wniesienia zażalenia. Skoro zażalenie zostało wniesione po terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a., to obowiązkiem SKO było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Tym samym przedstawione okoliczności przesądzają o tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd nie orzekł w niniejszym wyroku z uwagi na przyznanie Skarżącemu prawa pomocy, w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. O kosztach pomocy prawnej z urzędu orzeknie referendarz sądowy.