Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 czerwca 2022r., nr IF-VII.7840.6.11.2022.RW-1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2022r., nr IF-YII.7840.6.11.2022.RW-1 Wojewoda Lubelski po rozpatrzeniu wniosku J. , reprezentowanego przez adwokata S. T. z dnia 5 maja 2022r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Chełmskiego z 29 marca 2022r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z 8 grudnia 2019r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. P. pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny jednorodzinny (wraz z instalacjami i infrastrukturą) na działce nr ew. [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] J., w jednostce ewidencyjnej [...] C. - na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. - odmówił przywrócenia terminu.

Organ wskazał, że zaskarżoną decyzję skarżący odebrał osobiście w dniu 11 kwietnia 2022r., a więc stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. od tego dnia miał prawo wnieść odwołanie w terminie czternastu dni (czyli do 25 kwietnia 2022r.). Tymczasem odwołanie zostało wniesione dopiero 6 maja 2022r., a więc po tym terminie.

Uzasadniając złożony wraz z tym odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu z 5 maja 2022r. (data nadania - 6 maja 2022r.), reprezentujący skarżącego adwokat S. T. wyjaśnił, że skarżący w okresie od 14 do 30 kwietnia 2022r. był chory i nie miał nie tylko możliwości osobistego wniesienia odwołania, ale również dostarczenia mu zaskarżonej decyzji. Na potwierdzenie tej okoliczności pełnomocnik załączył zaświadczenie lekarskie z 15 kwietnia 2022r. informujące że J. S. chorował w dniach "od 14 maja 2022r. do 30 kwietnia 2022r.". Adwokat wyjaśnił, że pozostawał w przekonaniu, że postępowanie wznowieniowe (przed I instancją) jest w trakcie i dlatego zgłosił się do tego postępowania w dniu 26 kwietnia 2022r., a więc już po terminie do wniesienia odwołania; powołał się na przepis art. 58 §1 k.p.a. i art. 15zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 202 r., poz. 2059 z późn. zm.).

Wojewoda Lubelski wskazał, że w świetle art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu jest możliwe, jeśli zostanie uprawdopodobniony przez stronę brak winy w uchybieniu terminu, przy czym za winę rozumianą obiektywnie, uznaje się nawet lekkie niedbalstwo. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie okoliczności i zdarzenia występujące bez woli strony, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.

Zdaniem Wojewody, skarżący nie wykazał należycie, że uchybienie terminu miało miejsce bez tak rozumianej winy. Skarżący w dniu 13 kwietnia 2022r., a więc jeszcze w czasie biegu terminu do wyniesienia odwołania (liczonego od doręczenia decyzji 11 kwietnia 2022r.) ustanowił pełnomocnika (adwokata S. T.) do prowadzenia sprawy administracyjnej wynikającej z decyzji Starosty Chełmskiego z dnia 29 marca 2022r. Organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione twierdzenia pełnomocnika, że rzekomo nie miał możliwości zapoznać się z ww. decyzją, natomiast w związku z udzielonym pełnomocnictwem nie było konieczności osobistego wniesienia odwołania przez skarżącego J. S.. Okoliczności wskazane przez pełnomocnika we wniosku z 5 maja 2022r. nie świadczą o niemożliwości dochowania przez niego terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie sposób uznać, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy czy jego pełnomocnika.

Dodatkowo Wojewoda Lubelski podniósł, że w sprawie nie mają zastosowania powołane przez pełnomocnika przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy covidowej, nakładającej na organ obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. S., reprezentowany adwokata S. T. domagał się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając jego wydanie z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ w okresie do wniesienia odwołania tj. od 14 do 30 kwietnia 2022r. był chory. Pełnomocnictwem datowanym na dzień 13 kwietnia 2022r. skarżący udzielił mu pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy i adwokat przedłożył pełnomocnictwo Staroście przy piśmie z dnia 26 kwietnia 2022r. w przekonaniu, że postępowanie pierwszoinstancyjne się toczy. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu i odwołanie w piśmie z 5 maja 2022r., co wynikało z tego, że dopiero po ustaniu choroby skarżącego, decyzja Starosty została dostarczona pełnomocnikowi. Wojewoda Lubelski przyjął, że skoro skarżący w dniu 13 kwietnia 2022r. udzielił pełnomocnictwa, a decyzję odebrał w dniu 11 kwietnia 2022r., to ponosi winę za uchybienie terminowi odwołania. Stanowisko takie – zdaniem pełnomocnika - nie jest słuszne, ponieważ data dokumentu pełnomocnictwa nie przesądza o jego doręczeniu pełnomocnikowi. W rzeczywistości pełnomocnictwo zostało doręczone pełnomocnikowi później, o czym świadczy zarówno data przesłania pełnomocnictwa Staroście, jak i będące w aktach sprawy potwierdzenie przelewu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, dokonanego w dniu 26 kwietnia 2022r. Gdyby wraz z pełnomocnictwem, a przed upływem terminu odwołania pełnomocnik posiadał wiedzę o wydaniu i doręczeniu decyzji, to nic nie stało na przeszkodzie w terminowym wniesieniu odwołania. Powyższe świadczy także o istotnym wpływie choroby na zdolność J. S. do prowadzenia swoich spraw, która musiała być wykluczona, skoro nie powiadomił pełnomocnika o odbiorze decyzji i nie przesłał mu jej choćby w formie skanu pocztą elektroniczną, jeżeli miał utrudnione poruszanie się i decyzję przekazał pełnomocnikowi dopiero po ustaniu choroby. Choroba nagła czy stan zdrowia psychicznego są przyczynami uzasadniającymi przywrócenie terminu. Pełnomocnik dodał, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania skarżący zamieszkiwał sam, ponieważ jego małżonka przebywała w N. u córki. Zachowanie skarżącego, który nie miał się kim wyręczyć w prowadzeniu sprawy, czy kontaktach z pełnomocnikiem wskazuje na uprawdopodobnienie, że nie uchybił terminowi ze swojej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r., poz. 2102 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu wyłącznie w zakresie jego zgodności z prawem. Podobnie stanowi art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."): "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie".

Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 58 § 1 k.p.a., którego organ nie naruszył. Zgodnie z tym przepisem – w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Nie budzi wątpliwości w sprawie to, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji Starosty Chełmskiego z 29 marca 2022r. po terminie, który upłynął 25 kwietnia 2022r. – doręczenie decyzji nastąpiło osobiście skarżącemu 11 kwietnia 2022r., a więc 14-dniowy termin rozpoczynał bieg od kolejnego dnia (stosownie do art. 57 § 1 k.p.a.). Odwołanie zostało natomiast wniesione (nadane) 6 maja 2022r., a więc po terminie.

Zasadnie stwierdził Wojewoda Lubelski, że wniosek o przywrócenie tego terminu (wniesiony wraz z odwołaniem) nie zasługiwał na uwzględnienie.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto przywrócenie terminu leży przy tym w interesie wnioskodawcy, dlatego to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające brak winy, a więc okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Należy przy tym podkreślić, że w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest nie tylko brak winy strony, ale również brak winy tego pełnomocnika (por. postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2013r., I OZ 1198/13 i z dnia 18 lutego 2014r., I OZ 74/14).

W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by uchybienie terminu do wniesienia odwołania wynikało z tak rozumianej winy odnoszonej – jak trafnie wskazał Wojewoda Lubelski – do pełnomocnika, który reprezentował skarżącego już od 13 kwietnia 2022r. W aktach znajduje się pełnomocnictwo z datą 13 kwietnia 2022r. (k.83 akt I instancji) udzielone przez skarżącego J. S. adwokatowi S. T.. Należy podkreślić, że pełnomocnictwo zostało udzielone wyraźnie do "prowadzenia sprawy administracyjnej wynikającej z decyzji Starosty Chełmskiego z dnia 29 marca 2022r. w sprawie Nr AB.6740.1.660.2017" i obejmowało "umocowanie do dokonywania wszelkich czynności procesowych przed organami administracyjnymi wszystkich stopni, a także przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji". Z tak sformułowanego pełnomocnictwa wynika jednoznacznie, że pełnomocnik musiał wiedzieć już z chwilą udzielenia mu tego pełnomocnictwa, że decyzja organu I instancji została już wydana (29 marca 2022r.), a więc jego tłumaczenie, że był przekonany, że postępowanie przed organem I instancji jeszcze się toczy, jest niezrozumiałe.

W ocenie Sądu nie zostało nawet uwiarygodnione to, że pełnomocnictwo zostało doręczone pełnomocnikowi "później", niż data na pełnomocnictwie (13 kwietnia 2022r.). Pełnomocnik nie wskazał wprost, kiedy miało to miejsce, ale z jego wyjaśnień wynika, że chodzi o dzień 26 kwietnia 2022r., w którym uiścił opłatę skarbową od pełnomocnictwa i złożył pełnomocnictwo do akt organu I instancji. Wyjaśnienia te budzą wątpliwości. Należy bowiem zauważyć, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez skarżącego na papierze firmowym "[...] co sugeruje, że skarżący sporządził je w siedzibie tej kancelarii i że miało to miejsce właśnie w dniu 13 kwietnia 2022r., wskazanym na tym pełnomocnictwie, a nie później. Okoliczność ta podważa także wiarygodność wyjaśnień pełnomocnika co do tego, że skarżący z powodu choroby nie mógł się z nim skontaktować i doręczyć mu pełnomocnictwa oraz kwestionowanej decyzji. Poza tym należy zauważyć, że zgodnie z zaświadczeniem lekarskim skarżący miał być chory do 30 kwietnia 2022r., tymczasem pełnomocnik wskazuje, że pełnomocnictwo zostało mu doręczone w dniu 26 kwietnia 2022r. Wynika z tego, że pomimo choroby skarżący był w stanie doręczyć pełnomocnictwo pełnomocnikowi. Nawet gdyby przyjąć, że faktycznie pełnomocnictwo zostało udzielone pełnomocnikowi w dniu 26 kwietnia 2022r., to - mając na uwadze, że pełnomocnictwo wprost dotyczyło sprawy, w której organ I instancji wydał decyzję z 29 marca 2022r. - w świetle art. 58 § 2 k.p.a. pełnomocnik miał 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od tej decyzji - wniosek złożył jednak dopiero 6 maja 2022r., a więc po tym terminie, co stanowiło wystarczającą przeszkodę do jego uwzględnienia. Argumentacja pełnomocnika, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero po ustaniu choroby skarżącego jest więc niewiarygodna.

W przedstawionych okolicznościach zasadnie uznał Wojewoda Lubelski, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił wiarygodnie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.

Słusznie Wojewoda uznał także, że nie został wykazany także brak winy skarżącego. Skoro sam pełnomocnik podnosi, że doręczenie mu pełnomocnictwa miało miejsce w dniu 26 kwietnia 2022r., a więc w okresie, gdy zgodnie z zaświadczeniem lekarskim skarżący był jeszcze chory, to znaczy, że skarżący pomimo choroby był w stanie skontaktować się z pełnomocnikiem, mógł więc także sam wnieść odwołanie.

Poza tym Sąd stwierdza że złożone zaświadczenie lekarskie budzi istotne wątpliwości co do wiarygodności – nie jest jasne, kiedy zostało wystawione (15 czy 16 kwietnia 2022r., data jest poprawiona), poza tym dotyczy okresu od 14 maja 2022r. do 30 kwietnia 2022r., co jest oczywiście niemożliwe.

W świetle powyższego Wojewoda Lubelski nie miał podstaw, by uwzględnić wniosek o przywrócenie terminu.

Z tych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.