Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur, Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 560/22 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 czerwca 2022 r., nr IF-VII.7840.6.11.2022.RW-1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 8 grudnia 2022 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 560/22 oddalił skargę J. S. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 15 czerwca 2022r., nr IF-VII.7840.6.11.2022.RW-1 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. S. zarzucając na podstawie art.176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art.145 § 1 pkt 1c p.p.s.a, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podczas gdy doszło do naruszenia art.58 § 1 k.p.a. przez uznanie, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie zostało wykazane ze choroba skarżącego uniemożliwiła mu złożenie odwołania, ponieważ ustanowił on pełnomocnika w sprawę w dniu 13 kwietnia 2022r.;

2. art.7 i art.77 § 1 k.p.a przez odmówienie wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego i jego pełnomocnika w zakresie braku możliwości przekazania treści decyzji z 29 marca 2022r. przed 1 maja 20122r., podczas gdy Wojewoda Lubelski ani Sąd pierwszej instancji nie wzywali skarżącego i jego pełnomocnika do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie zdarzeń stanowiących podstawę do przywrócenia terminu oceniając złożone przez nich oświadczenia jako niewiarygodne, a strona w żaden inny, niż poprzez oświadczenie co do zaistniałych zdarzeń , nie może wykazać, że doszło do uchybienia terminu z uwagi na chorobę skarżącego , który nie miał możliwości przekazania odwołania pełnomocnikowi przed 1 maja 2022r. , jak również złożenia go osobiście w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia;;

3. art.7 i art.77 § 1 k.p.a. przez kwestionowanie zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego podczas, gdy zostało ono wydane przez lekarza i podpisane własnoręcznie wraz z pieczęcią, a wiadomym jest, że wpisanie w zwolnieniu 05 zamiast 04 przy miesiącu jest oczywistą omyłką i nie może stanowić podstawy do poddawania w wątpliwość prawdziwości przedłożonego zwolnienia , a jeśli Sąd ma wątpliwości do jego prawdziwości to powinien uchylić zaskarżone postanowienie i zobowiązać organ do przeprowadzenia stosownego dowodu – uzyskania od osoby podpisanej pod zaświadczeniem oświadczenia co do okoliczności jego wydania i zaistniałych w nim pomyłek.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art.188 p.p.s.a. i rozpoznanie skargi przez przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia odwołania od zaskarżonego postanowienia Wojewody Lubelskiego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie Lubelskiemu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego za wszystkie instancje, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.",p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).

Skarga kasacyjna opiera się na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. oraz naruszeniu art.7 i art.77 §

1 k.p.a. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii oceny, czy skarżący nie dochował bez swojej winy terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Chełmskiego z 29 marca 2022r. Zdaniem skarżącego okolicznością mającą świadczyć o braku winy w niedochowaniu tego terminu była jego choroba trwająca od 14 do 30 kwietnia 2022r., co wynika z przedłożonego do akt administracyjnych zaświadczenia lekarskiego. Skarżący kasacyjnie wskazał, że osobiście odebrał decyzję organu I instancji - Starosty Chełmskiego z 29 marca 2022r. w dniu 11 kwietnia 2022r. zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 25 kwietnia 2022r. Skarżący w dniu 13 kwietnia 2022r. udzielił pisemnego pełnomocnictwa adwokatowi, ale w rzeczywistości jak podnosi to przed Sądem pierwszej instancji i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnictwo to zostało doręczone adwokatowi w dniu 26 kwietnia 2022r., który pismem z dnia 5 maja 2022r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i samo odwołanie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności wskazane przez skarżącego kasacyjnie nie mogą być uznane za świadczące o braku winy w uchybieniu terminu.

Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w dopuszczeniu do uchybienia terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i oceniać brak winy zainteresowanego według obiektywnych, nie zaś subiektywnych mierników staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy, aby nie wprowadzać do stosunków procesowych elementu niepewności (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 257 - 258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., II GZ 549/13; 3 października 2013 r., I FZ 410/13; 1 października 2013 r., II OZ 833/13; 25 września 2013 r., I OZ 828/13, CBOSA).

Ustawodawca przewidział równocześnie, że w pewnych wyjątkowych przypadkach uchybienie przez stronę terminu nie powinno rodzić dla niej negatywnych skutków. Stąd też w art. 58 § 1 k.p.a. wprowadzono możliwość przywrócenia terminu, jeżeli jego uchybienie nastąpiło bez winy strony. Z wykładni językowej tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia podania o przywrócenie terminu jest brak jakiejkolwiek winy strony (odpowiednio: reprezentującego ją pełnomocnika – por. np. postanowienie NSA z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 388/17, CBOSA). Na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. każdy stopień winy, nie wyłączając lekkiego niedbalstwa, uzasadnia wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Dla przywrócenia terminu niezbędne jest wykazanie, że uchybienie terminu zostało spowodowane przyczynami niezawinionymi przez stronę, a nadto przeszkód w dochowaniu terminu nie można by było usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. np. wyrok NSA z 13 września 2023 r., sygn. akt II OSK 3006/20, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania - nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 kwietnia 2022r. tj. w terminie otwartym do wniesienia odwołania skarżący udzielił adwokatowi pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy administracyjnej wynikającej z decyzji Starosty Chełmskiego z dnia 29 marca 2022r. w sprawie nr AB.6740.1.660.2017, które obejmowało umocowanie do dokonywania wszelkich czynności procesowych przed organami administracyjnymi wszystkich stopni, a także przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji . Już z samej treści tego pełnomocnictwa wynika, że umocowany adwokat wiedział o dacie wydania decyzji, w jakiej sprawie ją wydano, organie który ją wydał. Nie było wobec tego żadnych przeszkód, aby profesjonalny pełnomocnik zachowując należytą staranność zapoznał się z jej treścią i wniósł w ustawowym terminie odwołanie. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnik skarżącego nawet nie uwiarygodnił, że dokument pełnomocnictwa został mu doręczony, jak twierdzi pełnomocnik później, tj. 26 kwietnia 2022r. kiedy to uiścił opłatę skarbową od tego dokumentu i złożył go do akt organu I instancji. Powyższe okoliczności świadczą jedynie o dacie złożenia pełnomocnictwa do organu I instancji i dacie uiszczonej opłaty skarbowej, natomiast w żaden sposób nie o dacie doręczenia adwokatowi stosownego pełnomocnictwa. Ponadto nawet jeśli przyjąć, że dokument pełnomocnictwa został mu doręczony przez skarżącego 26 kwietnia 2022r. a więc w okresie choroby skarżącego, to oznacza to, że choroba ta nie była okolicznością nie do przezwyciężenia w podjęciu działań służących zachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Słusznie zatem w sprawie przyjęto, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu ponieważ, nie zostało uprawdopodobnione, że mimo całej swej staranności skarżący nie mógł dokonać czynności w terminie, a więc że zachodziła obiektywna, niezależna od niego przeszkoda. Tak jak wyżej akcentowano, przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ustawodawca nie uzależnia bowiem uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Od zawodowego pełnomocnika, między innymi w osobie adwokata, należy przy tym wymagać dalej idących aktów staranności niż od innych osób.

Podsumowując, skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu (art. 58 § 1 k.p.a.), natomiast Wojewoda Lubelski rozpoznając podanie o przywrócenie terminu nie naruszył zasad postępowania wyjaśniającego, określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wadliwe wpisanie daty w zaświadczeniu lekarskim, co podnosi się w skardze kasacyjnej, jak wynika z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji nie stanowiło podstawy do oddalenia skargi. Konsekwentnie, nie można było WSA w Lublinie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia.

Dodatkowo wyjaśnić należy, odnosząc się do wniosków zawartych w skardze kasacyjnej, że w/w ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w obecnie obowiązującym brzmieniu nie przewiduje możliwości orzekania przez sąd administracyjny w sposób wskazany w tych wnioskach (por. art.145 -151a p.p.s.a.), ani też nie zawiera regulacji pozwalającej na zwrot kosztów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.