Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę

Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak [...], na podstawie art. 104 § i oraz art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy Jacka Smardzewskiego, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Wyjaśniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek Komendanta [...] Policji z dnia 29 lutego 2016 r., J. S. poinformował, że jest zameldowany przy ul. K.[ w J., jednak nie przebywa ani nie zamieszkuje pod tym adresem. Oświadczył, że mieszka na stałe w Wiktorowie przy ul. P. [...]

W związku z tą informacją, mając na uwadze art. 19 k.p.a. Starosta [...] uznał, że właściwym organem do załatwienia przedmiotowej sprawy jest Starosta [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 19, 20 i 21 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową ustala się według przepisów o zakresie działania organu. Natomiast właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania strony. W sytuacji, gdy organ w toku postępowania stał się niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy, powinien przekazać sprawę organowi właściwemu. Naruszenie przepisów o właściwości przez organ prowadzący postępowanie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2016 r. wniósł J. S.

Skarżący podniósł, że Starosta [...] zaraz po wydaniu decyzji, przed otrzymaniem odwołania przekazał akta sprawy Staroście Powiatu [...], a następnie po otrzymaniu odwołania przekazał je również do Starosty Powiatu [...] w ślad za przekazanymi aktami, zamiast zgodnie z art. 133 k.p.a. przekazać odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.

Zarzucił Staroście [...] braki dokonania "samokontroli", do czego organ był zobowiązany zgodnie z art. 132 k.p.a. Podkreślił, że organ jest obowiązany rozważyć wnikliwie odwołanie i jeśli uzna, że zasługuje ono w całości na uwzględnienie, uchylić lub zmienić swoją decyzję odpowiednio do odwołania. Rozpatrzenie środka zaskarżenia przez organ wyższego stopnia, następuje tylko w razie nieuwzględnienia odwołania w całości przez organ I instancji.

Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 21 k.p.a., ponieważ sprawa powinna zostać załatwiona przez organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, czyli właściwym dla niniejszej sprawy jest Starosta Powiatowy w L., będący organem, który otrzymał wniosek Komendanta [...] Policji.

Ponadto skarżący wskazał na naruszenie:

- art. 138 k.p.a., poprzez brak uchylenia decyzji Starosty [...] i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Starosty [...] w sytuacji gdy organ ten nie dokonał "samokontroli";

- art. 10 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, oraz brak umożliwienia wnioskodawcy wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

- art. 7, 34 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezałatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8 k.p.a., poprzez niezgodne z zasadą praworządności rozpatrzenie sprawy, co obniża zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, umarzającą postępowanie w sprawie skierowania J. S. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę umorzenia postępowania stanowił art. 105 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.

Należy mieć na uwadze, iż jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne jeżeli przekroczył limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów prawa drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy wydanie ww. decyzji może nastąpić na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.

W niniejszej sprawie postawą wszczęcia postępowania był wniosek Komendanta [...] Policji z dnia 29 lutego 2016 r., zawierający informację, że skarżący przekroczył liczbę dopuszczalnych 24 punków karnych. We wniosku tym zostało wskazane miejsce zamieszkania skarżącego – J., ul. K. [...].

Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, przy czym sposób ustalania właściwości miejscowej został określony w art. 21 § 1 k.p.a.:

1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości;

2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony;

3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

Skoro zatem jako stałe miejsce zamieszkania skarżący wskazał – W., ul. P. [...], to Starosta [...], który wszczął postępowanie, prawidłowo umorzył wszczęte postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne.

Podkreślić należy, że obowiązek przestrzegania przez organy z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej dotyczy każdego stadium postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Oznacza, to że jeśli organ w toku postępowania stał się niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy, to powinien przekazać sprawę organowi właściwemu.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ na podstawie informacji, którymi organ dysponował w momencie wszczęcia postępowania był on właściwy miejscowo do prowadzenia postępowania, ale już po uzyskaniu informacji od skarżącego, iż nie zamieszkuje w miejscu zameldowania (J., ul. K. [...]), lecz mieszka w W. przy ul. P. [...], przestał być organem właściwym, ponieważ W. znajduje się w obrębie właściwości miejscowej Starostwa [...].

Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że pozostają one bez żadnego związku z zaskarżoną decyzją. Zaskarżona decyzja ma charakter formalny, nie rozstrzyga o istocie sprawy. Jej procesowy charakter wyklucza zastosowanie art. 132 k.p.a.

Podsumowując, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy nie naruszył zasad postępowania administracyjnego i zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.