Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2578/15 o odrzuceniu zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2578/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2015 r., znak [...] w przedmiocie naruszenia praw pacjenta postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2578/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie W. K. na postanowienie tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2015 r., znak [...] w przedmiocie naruszenia praw pacjenta.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł W. K. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 9 maja 2016 r. W. K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2016 r.

Odrzucając wniesione zażalenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na treść art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z którego wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienia tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wskazane w tym przepisie. Natomiast w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 cyt. ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Sąd podniósł, iż 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), którą zmieniono m.in. treść art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego zasady rozpoznawania sprzeciwu od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Zgodnie z art. 260 cyt. ustawy w obecnie obowiązującym brzmieniu, rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W myśl art. 260 § 2 ustawy, sąd orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Sąd wskazał, że przepis art. 26 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowił, iż: "W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie".

Z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. wynika, że art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w nowym brzmieniu ma zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po tej dacie.

Sąd stwierdził zatem, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w jego aktualnym brzmieniu, który nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie sądu wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia lub zarządzenia referendarza sądowego. Również art. 194 § 1, jak i żaden inny przepis ustawy, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia sądu.

Z uwagi na powyższe Sąd odrzucił zażalenie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 cyt. ustawy. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 ustawy). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 ustawy). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uwzględniając termin wniesienia skargi przez W. K., wskazać należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), regulujące postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy było więc niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym odrzucenia przez Sąd I instancji zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2016 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.