Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 20 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 409/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r. nr 2401-IEE.711.114.2022.2/LF UNP: 2401-22-033713 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić skargę kasacyjną.

1.1. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 409/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. L. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

1.2. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 11 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wtrzymania postępowania egzekucyjnego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, od zaskarżonego postanowienia, skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci prawa do wniesienia zażalenia. Dopiero wówczas skarżący miałaby prawo zakwestionować wydane postanowienie organu drugiej instancji w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie został zatem spełniony wskazany warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkowało niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania.

1.3. Skarżący na powyższe postanowienie wniósł skargę kasacyjną zarzucając naruszenie art. 58 5 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") w zw. z art. 52 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 23 § 1, 2 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505), art. 17 § 1b u.p.e.a. i art. 127 § 3 k.p.a oraz art. 18 u.p.e.a. i art. 144 k.p.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi ze względu na przyjęcie je niedopuszczalności z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia, gdy tymczasem na podstawie ww. przepisów skarżący był uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżone postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

2.1. Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

2.2. Istota problemu przedstawionego w złożonej skardze kasacyjnej sprowadza się do ustalenia czy zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę skarżącego z powodu braku wyczerpania przez niego środków zaskarżenia, w sytuacji gdy, jak uważa skarżący, był uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia.

2.3. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia 11 lutego 2022 r. na podstawie art. 61a § 1 u.p.e.a. odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 marca 2021 r.

W pouczeniu wskazano, że strona niezadowolona z postanowienia może wnieść zażalenie do Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości i wniósł skargę bezpośrednio do WSA w Gliwicach z pominięciem wniesienia zażalenia. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ uznał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia.

2.4. Artykuł 52 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie taki, jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie. Na podstawie § 3 tego artykułu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) albo konsul. W przypadku gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, to na podstawie art. 169 § 1 o.p. organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Na podstawie § 4 tego artykułu organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione powyżej okoliczności sprawy w powiązaniu z przywołanymi przepisami wskazują, że zaskarżone postanowienie WSA w Gliwicach jest zasadne. Skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i sposobie wniesienia zażalenia, nie wniósł tego zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wnosząc od razu skargę do WSA w Gliwicach.

2.5. Mając na względzie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ art. 203 i 204 p.p.s.a. nie ma zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07).