Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dna [...] r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 22 lutego 2018r. (nr PINB [...]) nakazującą inwestorom M. i A. P. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gastronomicznego o wymiarach 2,17 m x 3,80 m, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzili oględziny dot. rozbudowy przedmiotowego budynku. W trakcie oględzin ustalono, że na działce nr [...] położonej w [...] [...] znajduje się parterowy i murowany budynek o wymiarach 8,89 m x 7,59 m i wysokości od 3,60 m do 2,76 m. Posiada dach jednospadowy pokryty blachą trapezową. Budynek ten został dobudowany do parterowego murowanego budynku o wymiarach 7,17 m x 4,78 m. Wewnątrz istnieje przejście pomiędzy budynkami. Zlokalizowany jest w odległości 4,20 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] oraz w odległości 3,39 m od zabudowy mieszkalnej na działce o nr [...]. Ponadto zlokalizowany jest w odległości 4,97 m i 6,41 m od krawędzi drogi oraz w granicy z działką o nr [...]. Od strony elewacji frontowej (północno-zachodniej) znajduje się zadaszenie konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,43 m x 7,32 m pokryte eternitem falistym wsparte na słupach murowanych o wymiarach 27 cm x 27 cm oraz słupach drewnianych o wym. 7 cm x 7 cm. Ustalono, że na dzień oględzin wykonywane są roboty wykończeniowe pomieszczeń wewnątrz obiektu. Ponadto ustalono, że w narożu północno- zachodnim budynku wymurowano dwie ściany o długości 2,17 m x 3,80 m, przez co powstało pomieszczenie o wymiarach 1,81 m x 3,50 m. Wykonano też docieplenie budynku, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową. W elewacji północnej znajdują się trzy otwory okienne o wym. 0,87 m x 1,17 m, 0,85 mx 1,17 m i 1,65 m x 1,61 m oraz drzwi o wym. 0,91 m x 2,05 m, w elewacji zachodniej znajdują się dwa okna o wym. 1,14 m x 1,16 m.

W toku postępowania inwestor A. P. oświadczył, że budynek powstał częściowo w roku 1990 oraz w latach 1994-1995 z przeznaczeniem handlowym, a później gastronomicznym. Oświadczył również, że nie posiada dokumentów związanych z budową budynku, a w 2017 roku wykonano docieplenie budynku i wymianę stolarki okiennej. Z porównania załącznika do operatu szacunkowego działki nr [...] położonej przy ul. [...] w [...] z dnia [...] marca 2013 r. z fotografią sporządzoną w dniu oględzin wynika, że w miejscu zadaszonego podcienia obecnie wykonane zostały dwie ściany. Fakt rozbudowy potwierdza również aktualna mapa sytuacyjno-wysokościowa, na której uwidoczniony jest budynek składający się z dwóch części, to jest 6,72 m x 7,59 m + 3,79 m x 2,17 m (bryła główna) z niewielką rozbudową, która obecnie nie istnieje. Po wykonanej rozbudowie budynek obecnie posiada jedną bryłę o wym. 7,59 m x 8,89 m. W zasobach archiwum Starostwa Powiatowego [...] Wydz. Architektury i Budownictwa z lat 1985-1999 brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gastronomiczno-handlowego, brak również pozwolenia na rozbudowę tego budynku w latach 2010-2017.

Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji bezspornie ustalił, że rozbudowa przedmiotowego budynku miała miejsce po dniu [...] marca 2013 r., to jest po dacie sporządzeniu wskazanego wyżej operatu szacunkowego z dnia [...] marca 2013 r., bez pozwolenia na budowę. Z wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...], poz. [...]) wynika, że działka o nr [...] w [...], położona jest na terenach oznaczonych symbolem [...], z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną, z dopuszczeniem realizacji towarzyszących nieuciążliwych usług podstawowych, jako funkcji uzupełniającej, wbudowanej w budynki mieszkalne lub gospodarcze pod warunkiem, że nie spowoduje to kolizji z istniejącym i projektowanym zagospodarowaniem działek sąsiednich.

W takich warunkach postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gastronomicznego i zobowiązał ich do przedłożenia w terminie do dnia [...] grudnia 2017 r.:

. zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

. 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi,

. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością – działką nr [...] na cele budowlane.

Z uwagi na fakt, że inwestorzy nie przedłożyli tych dokumentów, decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał im rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gastronomicznego.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w uwagi na niewywiązanie się inwestorów z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. W świetle tych przepisów niespełnienie przez inwestorów nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie, co ma miejsce w niniejszym przypadku, oznacza dla organu nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części obiektu. W sytuacji, gdy M. i A. m. . P. nie przedłożyli dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowej inwestycji, organ I instancji nie miał możliwości prowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego. Zdaniem organu drugiej instancji, zastosowanie w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego – jest prawidłowe. Wydanie postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest bowiem obligatoryjnym etapem postępowania legalizacyjnego. Samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do chwili jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu w wyniku wydania pozwolenia na użytkowanie.

W ocenie organu odwoławczego podnoszony przez A. P. w odwołaniu zarzut, że jest to budynek gospodarczy – nie znajduje uzasadnienia. Do protokołu oględzin z dnia [...] lutego 2017 r. oświadczył on, że budynek przeznaczony był na cele handlowe, później jako gastronomiczny, jednocześnie protokół oględzin został podpisany przez inwestora.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie skarżący A. P. zakwestionował zasadność wydania przez organy decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku gastronomicznego. Wyjaśnił, że treść decyzji organu odwoławczego nie została oparta na faktach, a ponadto obarczona jest błędami merytorycznymi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była legalność decyzji, mocą której m.in. na skarżącego jako inwestora nałożono obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gastronomicznego o wymiarach 2,17 m x 3,80 m, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w [...]

Z jednoznacznych i nie budzących w niniejszej sprawie wątpliwości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ nadzoru budowlanego wynika bezsprzecznie, że sporny budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2017 r. organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że na działce nr [...] położonej w [...], posadowiony jest budynek parterowy i murowany. Jest to budynek o wymiarach 8,89 m x 7,59 m i wysokości od 3,60 m do 2,76 m. Został dobudowany do parterowego i murowanego budynku o wymiarach 7,17 m x 4,78 m. Oba budynki są obecnie połączone przejściem. Nowy budynek posiada już wykończone pomieszczenia.

Przy tego rodzaju niewadliwych ustaleniach faktycznych obiekt ten zasadnie został uznany za rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę po dniu [...] marca 2013 r., co skutkowało wszczęciem postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm., dalej jako "Prawo budowlane"), w myśl którego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Sankcja rozbiórki obiektu budowlanego nie jest nakładana bezwzględnie, gdyż właściwy organ ma obowiązek zbadania, czy względy techniczno-budowlane oraz względy ładu przestrzennego nie sprzeciwiają się dalszemu funkcjonowaniu danego obiektu budowlanego. W tym też kierunku organ prowadzi postępowanie legalizacyjne. Celem postępowania legalizacyjnego jest bowiem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rozbiórka może nastąpić dopiero wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie.

Według art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie natomiast art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Niewadliwie organ w niniejszej sprawie ustalił, że z wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w [...], uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...], poz. [...]) wynika, że działka nr [...] w [...], położona jest na terenach oznaczonych symbolem L. , z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem realizacji towarzyszących nieuciążliwych usług podstawowych, jako funkcji uzupełniającej, wbudowanej w budynki mieszkalne lub gospodarcze, pod warunkiem, że nie spowoduje to kolizji z istniejącym i projektowanym zagospodarowaniem działek sąsiednich. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, organ pierwszej instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gastronomicznego i zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do [...] grudnia 2017 r. określonych dokumentów: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością – działką nr [...], na cele budowlane. Zmierzało to do realizacji procesu legalizacyjnego.

Tymczasem w wyznaczonym przez organ terminie inwestorzy nie przedłożyli żadnej wymaganej dokumentacji. W takiej zaś sytuacji – na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego – zasadnym było orzeczenie wobec inwestorów, w tym skarżącego, nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Wymaga zwrócenia uwagi, że wymienione przepisy w wypadku ziszczenia się opisanego w nich stanu faktycznego zobowiązują organ do wydania orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego. Innymi słowy, decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że organ nie ma możliwości odstąpienia od wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Wymaga również podkreślenia to, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem inwestora. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku przepisów art. 48 i 49b Prawa budowlanego chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów procesowych dot. przeprowadzonego postępowania, bez wskazania, o które z nich chodzi, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Materiał dowodowy zgromadzony został zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a jednocześnie został oceniony zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Zaskarżona decyzja w zakresie jej uzasadnienia spełnia przy tym wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono bowiem fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, które organ uznał za udowodnione, wskazując jednocześnie, w oparciu o które dowody te ustalenia zostały dokonane. Natomiast w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji wskazano i należycie wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. Strona skarżąca podnosząc zarzut, że organy nadzoru budowlanego zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co skutkować miało dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie, nie wskazała, które z wyżej przedstawionych ustaleń faktycznych kwestionuje oraz jakie inne okoliczności faktyczne pominięte przez organy w niniejszej sprawie występowały, a które miałyby mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji podniesione w ogólnikowy sposób zarzuty skargowe nie mogły zostać uwzględnione.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.