Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

z dnia 10 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "M." Sp. z o.o. w likwidacji z/s w [.] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w likwidacji z/s w [.] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [.] z dnia [.] maja 2015 r. nr [.] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Występując ze skargą na opisane w sentencji postanowienie spółka "A." Sp. z o.o. w likwidacji z/s [...] wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. referendarz sądowym odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu od orzeczenia tego wniesiono sprzeciw.

Z przedstawionych przez Spółkę informacji wynika, że została ona postawiona w stan likwidacji z powodu trudnej sytuacji materialnej spowodowanej toczącymi się w urzędach celnych postępowaniami i z tego względu nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie wpisu. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 1 mln zł, zaś według bilansu za ostatni rok obrotowy wartość jej środków trwałych wyniosła 50 837 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka osiągnęła stratę w wysokości 577 250 zł (na dzień otwarcia likwidacji, tj. 10 grudnia 2014 r. wysokość aktywów Spółki wynosiła 751 829 zł i w takiej samej kwocie odpowiadały im pasywa). Stan konta bankowego na dzień 29 maja 2015 r. wynosił 692 zł. Spółka prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami hazardowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej zwana "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może odbyć się bez analizy związanych z danym postępowaniem kosztów, które powinny ponieść strony w zakresie wynikającym z art. 199 Ppsa. W zawisłej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł, a dalsze możliwe koszty to opłata kancelaryjna od wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę w kwocie 100 zł (w przypadku wyroku uwzględniającego skargę uzasadnienie sporządzane jest z urzędu) oraz wpis od skargi kasacyjnej wynoszący również 100 zł i ewentualnie wpisy od zażaleń na niektóre postanowienia wynoszące także zasadniczo po 100 zł.

Spółka ubiega się o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa może być ono przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W przekonaniu Sądu sytuacja majątkowa Spółki oceniana w szczególności przez pryzmat należnych, ale też możliwych do powstania kosztów postępowania, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Już sam stan rachunku bankowego oraz aktywów świadczy o posiadaniu dostatecznych środków na uiszczenie wpisu. Natomiast sam fakt podjęcia uchwały o likwidacji nie oznacza, że stała się ona niewypłacalna, ponieważ w takiej sytuacji zachodziłyby podstawy do wystąpienia z żądaniem do sądu upadłościowego o ogłoszenie upadłości (por. art. 270 i n. Kodeksu spółek handlowych oraz art. 1 i 10 Prawa upadłościowego i naprawczego; M. Rodzynkiewicz, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do art. 274). Toczące się postępowanie likwidacyjne nie jest zatem dowodem braku środków, a tym bardziej stanu niewypłacalności. Powinno ono natomiast zmierzać do zakończenia interesów bieżących spółki, ściągnięcia wierzytelności, wypełnienia zobowiązań i upłynnienia majątku (art. 282 Ksh); pozostały majątek winien być podzielony pomiędzy wspólników (art. 286 Ksh). Postępowanie to dowodzi zatem, że likwidowany podmiot posiada jeszcze zdolności płatnicze.

Prawo pomocy jest instytucją mającą służyć podmiotom bez dochodu lub – pomimo wykorzystania wszystkich swoich możliwości i zasobów osiągającym bardzo niskie dochody, dla których konieczność poniesienia kosztów sądowych stanowiłaby barierę nie do przezwyciężenia, a przez to ograniczenie prawa do sądu. Osoba prawna nie może jednak tylko powoływać się na to, że w danym momencie nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych, ale musi wykazać, że nie ma ich pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań dla zdobycia odpowiednich funduszy (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r. sygn. II FZ 195/12). Tym bardziej podmiot gospodarczy, także zmierzający do zakończenia działalności poprzez procedurę likwidacji, winien zabezpieczyć odpowiednie środki na pokrycie kosztów postępowań, które mogą wiązać się z przedmiotem tej działalności, jak przypadku Spółki dotyczących kosztów badania sprawdzającego wykorzystywanego w prowadzonej działalności automatu do gier o niskich wygranych (por. art. 23b ust. 1 i 4 ustawy o grach hazardowych). Sąd miał na względzie ponadto okoliczność, że w tym, jak i w innych postępowaniach, pomimo prowadzenia postępowania likwidacyjnego Spółka jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, którego wynagrodzenie z pewnością przewyższać będzie należne koszty sądowe, a w myśl powołanych przepisów Ksh także i ono powinno być zaspokojone przed jego zakończeniem. Także więc i to ustalenie przemawia za przyjęciem, że wnioskodawca dysponuje zdolnością do regulowania swoich zobowiązań, a przez to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.