Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 14 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego A. C. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. C., zwanego dalej skarżącym, jest, wydana z upoważnienia Wojewody Opolskiego, decyzja Zastępcy Dyrektora Wydziału Infrastruktury i Nieruchomości Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego, zwanego dalej organem odwoławczym lub organem drugiej instancji, z dnia 14 lipca 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 12 marca 2020 r., nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę A. K. budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i deszczową oraz niezbędną infrastrukturą w [...] przy ul. [...] w obrębie działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr a.

Skargę poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 30 lipca 2019 r. A. K. złożył wniosek o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla opisanej wyżej inwestycji. Starosta Brzeski decyzją z dnia 18 września 2019 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącego Wojewoda Opolski decyzją z dnia 9 grudnia 2019 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Brzeski winien rzetelnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, jak również po uprzedniej analizie art. 34 ust. 3 pkt 21 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. [obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.]), zwanej dalej P.b., i § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 poz. 1065 ze zm.) dokonać ponownej rzetelnej oceny projektu budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Brzeski decyzją z dnia 12 marca 2020 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ponownie dokonał oceny obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji, w konsekwencji, czego rozszerzył krąg stron występujących w postępowaniu. Projektant inwestycji w dniu 3 lutego 2020 r. przedłożył organowi pierwszej instancji "Aneks do projektu budowlanego budynek mieszkalny wielorodzinny, wraz z niezbędną infrastrukturą przy ul. [...] , dz. nr a", w którym uwzględniono uwagi podniesione w uzasadnieniu decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 9 grudnia 2019 r. W tym m.in. zaprojektowano jeden lokal mieszkalny oznaczony nr 1 (parter) w budynku dla potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz jedno miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawnej.

W dniu 26 marca 2020 r. odwołanie od decyzji Starosty Brzeskiego wniósł A. C. W odwołaniu wskazał, że po uchyleniu pierwotnej decyzji przez Wojewodę Opolskiego, sprawa powinna być rozpatrywana bezstronnie przez innego pracownika. Jak się jednak okazało, sprawę prowadziła dalej ta sama osoba. Zarzucił także błędną ocenę przedłożonej dokumentacji projektowej w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej sąsiedniej działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr b. Ponadto należy dokonać oceny przedłożonego projektu budowlanego z treścią §18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dotyczącym zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych do ilości lokali w projektowanym budynku oraz w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych. Ponadto zwrócił uwagę, że ilość kondygnacji projektowanego budynku jest niezgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określającymi dopuszczalną ilość kondygnacji. W kolejnym zarzucie skarżący wskazał, że wskaźnik intensywności zabudowy określony w projekcie jest wyznaczony w sposób nieprawidłowy i w rzeczywistości przekracza wartość dopuszczalną w planie miejscowym o 130%. Także zbiornik na wodę opadową został niepotrzebnie zaprojektowany bez jakiejkolwiek analizy wymaganej pojemności w odniesieniu do projektowanej inwestycji. Ponadto zaprojektowane miejsce na gromadzenie odpadów stałych jest zbyt małe dla ilości odpadów wytwarzanych przez mieszkańców dwudziestu mieszkań, a odległość od sąsiedniej działki oraz okien budynku jest zbyt mała.

Decyzją z dnia 14 lipca 2020 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił i omówił znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego oraz procesowego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, po pierwsze stwierdził, że udział w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym (po uprzednim uchyleniu przez organ odwoławczy z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji) pracownika, który brał udział w poprzednim postępowaniu nie stanowi naruszenia art. 24 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej K.p.a.

Po drugie organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta Brzeski rozszerzył krąg stron postępowania na właścicieli nieruchomości oznaczonych w ewidencji numerami: c; d; e; f; g; h oraz i. Zarzut niezapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działki oznaczonej nr b również nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jest to odrębna nieruchomość niebędąca w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr b nie są prowadzone jakiekolwiek prace budowlane i tym samym w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji administracyjnej organ nie ocenia przyjętych rozwiązań w projekcie w odniesieniu do działki nr b. Rozwiązanie kwestii dostępu do drogi publicznej w takich sytuacjach należy zawsze do inwestora, który przystępowałby w przyszłości do realizacji inwestycji na tej działce.

Natomiast podnoszona przez skarżącego kwestia niezapewnienia większej ilości miejsc postojowych (niż zaprojektowana) wywodzona z § 18 pkt 1 rozporządzenia wymaga uszczegółowienia o pkt 2 wskazanego przepisu, który stanowi, że liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Miejscowy plan nie określa ilości miejsc postojowych dla projektowanego obiektu i z uwagi na jego moc wiążącą organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może żądać od projektanta spełnienia parametru, który wprost nie jest określony planem, a inwestor z powodu nieokreślenia takiego "wymogu" może swobodnie określić ilość miejsc postojowych. Przepis § 18 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia przywołany w odwołaniu stanowi jedynie wytyczne dla projektanta i ma charakter generalny.

Ponadto organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż projektowana ilość czterech kondygnacji jest zgodna z wymogiem określonym w § 40 ust. 3 pkt 1a planu miejscowego, który stanowi, że wysokość do trzech kondygnacji nadziemnych z możliwością wykorzystania poddasza dla celów użytkowych. Ponadto w § 42 ust. 3 pkt 1a planu Rada Miasta [...] wskazała wysokość zabudowy dla innego obszaru oznaczonego symbolem [...] w brzmieniu "wysokość - do trzech kondygnacji nadziemnych w tym poddasze dla celów użytkowych". W świetle powyższego - w ocenie organu odwoławczego interpretacja przepisu § 40 ust. 3 pkt 1 a planu przez organ pierwszej instancji w odniesieniu do projektowanej inwestycji jest prawidłowa, bowiem gdyby intencją uchwałodawcy było uregulowanie omawianej kwestii zgodnie z twierdzeniem A. C. zapis dotyczący parametru wysokości budynku byłby tożsamy z brzmieniem § 42 ust. 3 pkt 1 a planu (dla obszaru [...] ).

Gdy chodzi o wskaźnik intensywności zabudowy organ odwoławczy stwierdził, że w § 40 ust. 2 pkt 4 planu określono wartość wskaźnika intensywności zabudowy terenu In - do 65%. Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 5 miejscowego planu, przez wskaźnik intensywności zabudowy terenu należy rozumieć wartość stosunku powierzchni ogólnej rzutu przyziemia liczonej w obrysie zewnętrznym murów obiektów zlokalizowanych na działce lub terenie do powierzchni działki lub terenu. Wobec powyższego każdy projektant obiektu zobowiązany jest do stosowania się do wynikającej z planu metody wyliczenia przedmiotowego wskaźnika. Przytoczona przez skarżącego definicja encyklopedyczna nie może być uwzględniona w niniejszej sprawie. Przyjęta w miejscowym planie metoda obliczania przedmiotowego wskaźnika jest wiążąca dla organu administracji architektoniczno-budowlanej podczas dokonywania oceny zgodności projektu budowlanego z planem, do czego organ jest zobowiązany art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.

W odniesieniu do zarzutu opisanego w pkt C 4 odwołania, dotyczącego zaprojektowanego podziemnego zbiornika na wodę opadową bez dokonania analizy konieczności jego zaprojektowania w ogóle, jak i braku analizy w celu określenia niezbędnej pojemności, stwierdzić należy, iż działka nr a nie posiada przyłącza do sieci kanalizacji deszczowej umożliwiającej odprowadzenie wód opadowych. W takim przypadku zgodnie z § 28 pkt 2 rozporządzenia dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. Funkcja wymienionych urządzeń nie jest tożsama z gromadzeniem ścieków. Podnoszona przez skarżącego kwestia wydzielania fetoru przez wodę zgromadzoną w zaprojektowanym bezodpływowym zbiorniku na wodę opadową oraz wymogu zlokalizowania jego wentylacji w odległości nie mniejszej niż 15 m od okien nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy rozporządzenia nie nakładają rygorów minimalnych odległości, dokonywania analiz celem określenia minimalnej pojemności zbiornika oraz nie wskazują odległości wentylacji od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Regulacji w tym zakresie nie zawiera również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W zakresie zarzutu dotyczącego zaprojektowania miejsca na gromadzenie odpadów stałych o zbyt małej powierzchni w stosunku do spodziewanej ilości odpadów stałych wytwarzanych przez lokatorów dwudziestu mieszkań oraz w zbyt małej odległości od sąsiednich działek i okien budynków, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z § 22 i § 23 rozporządzenia, miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych mogą przyjąć kształt zadaszonej osłony lub pomieszczenia ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi, mogą również być zlokalizowane w wyodrębnionym pomieszczeniu w budynku. Dodatkowo plac, na którym będą pojemniki powinien być utwardzony, a dojście do nich powinno być utwardzone w celu umożliwienia ich przemieszczania. Ponadto miejsce do gromadzenia odpadów stałych powinno być dostępne dla osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego analiza projektu budowlanego prowadzi do wniosku, że wszystkie opisane wyżej parametry zostały zachowane. W odniesieniu do kwestii odległości miejsca czasowego gromadzenia odpadów stałych organ odwoławczy stwierdził, iż minimalna odległość miejsca gromadzenia odpadów stałych, wymagana regulacją § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, wynosząca 3 m od granicy działki budowlanej i 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi zostały spełnione. Ilość pojemników na odpady oraz ich pojemność nie jest regulowana wymienionym wyżej rozporządzeniem, tym samym organ administracji nie może narzucać inwestorów innych wymogów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A. C. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wstrzymania jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu powtórzył argumentację odwołania. Wskazał, że lokalizacja jedynie 6 miejsc parkingowych (w tym jednego dla osób niepełnosprawnych) na 20 planowanych mieszkań narusza § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Faktem jest, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie odnosi się do miejsc postojowych. Na tej podstawie nie można jednak stwierdzić, że planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego. "Wynika z tego jedynie, że uchwala w sprawie miejscowego planu jest wadliwa i zapomniano w niej tę bardzo istotną kwestię". Podkreślił również, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji zgłaszał szereg uwag, które nie zostały uwzględnione, a w szczególności te odnoszące się do wskaźnika miejsc postojowych w innych częściach miast, dla których został on określony w planie jako nie niższy niż 1.

Zwrócił również uwagę na dojazd do działki, na której zaprojektowano budynek mieszkalny. Działka ta nie stanowi drogi publicznej, a jedynie działkę dojazdową, wyznaczoną geodezyjnie, a projekt organizacji ruchu sprawi, że ewentualni przyszli mieszkańcy tego budynku musieliby parkować swoje samochody - w tym i osoby niepełnosprawne - w centrum [...], kilkaset metrów od swoich mieszkań.

W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji nie wykonał zaleceń sformułowanych w poprzedniej kasacyjnej decyzji Wojewody Opolskiego. Organ ten winien był przeanalizować kwestie dotyczące uniemożliwienia skarżącemu, w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji, dostępu do drogi publicznej dla działki oznaczonej w operacie gruntów i budynków numerem b.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 12 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2020 r. (data wpływu do Sądu 18 grudnia 2020 r.) uczestnicy postępowania: J. K., G. K., S. K., M. i K. K. współużytkownicy wieczyści nieruchomości oznaczonej jako działka nr d, sąsiadującej z działką nr e, wyrazili wątpliwość co do tego, czy nie zostały naruszone przepisy dotyczące odległości balkonów budowanego budynku od granicy działki.

Pismem procesowym z dnia 16 stycznia 2021 r. (data wpływu do Sądu 18 stycznia 2021 r.) J. M. i S. M. zgłosili swój udział w sprawie po stronie skarżącego jako strona postępowania dotychczas w nim pominięta i pozbawiona możliwości obrony swych praw. W uzasadnieniu wyjaśnili, że o toczącym się postępowaniu w Sądzie, jak i wcześniejszym postępowaniu administracyjnym dowiedzieli się przypadkowo w dniu 16 stycznia 2021r. (sobota) od innej osoby (J. Ż.). Wykazując interes prawny w sprawie, wyjaśnili, że są właścicielami zabudowanej działki nr e położonej w [...] przy ul. [...], księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...]. Ich nieruchomość (zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym) graniczy bezpośrednio z działką nr a, której dotyczy zaskarżona decyzja. W przedmiotowej sprawie istnieje zatem związek pomiędzy ich sytuacją, jako właścicieli przyległej działki gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym, a normami prawa materialnego kształtującymi sprawę administracyjną. Charakter i rodzaj podniesionych zarzutów, dotyczący m.in. braku określenia dla projektowanej inwestycji miejsc parkingowych dla właścicieli kilkudziesięciu lokali mieszkalnych oznacza wprost, że osoby te nie będą miały gdzie parkować swoich samochodów. Dalej stwierdzili, że z powodu zaniechań najpierw projektanta, a potem organów zatwierdzających projekt budowlany, który nie uwzględnia przepisów prawa powszechnie obowiązującego właściciele lokali mieszkalnych będą parkowali samochody (kilkanaście czy kilkadziesiąt) wprost obok ich posesji, na drodze nieprzystosowanej do takiego parkowania. Wskazali również, że budowa obok tak dużego budynku wielorodzinnego w sposób istotny zmieni na niekorzyść- poziom ochrony przeciwpożarowej, albowiem ograniczony zostanie dojazd pojazdów ratowniczych z jednej strony oraz zwiększony pobór wody na cele ochrony przeciwpożarowej bezpośrednio z sieci miejskiej. Poza tym fakt, że w planie zagospodarowania przestrzennego tego terenu nie określono liczby miejsc postojowych- nie może powodować, że przestają tutaj obowiązywać normy ustawowe o charakterze gwarancyjnym. Każda inna interpretacja przepisów byłaby contra legem. Wyjaśniono, że nie zmienia tego fakt, iż plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie odnosi się do miejsc postojowych, chociaż powinien. Ale to tylko potwierdza, że plan jest niepełny (czy wadliwy w tej części), a na wadliwych dokumentach trudno budować prawidłowe decyzje administracyjne.

Pismem procesowym z dnia 9 lutego 2021 r. (data wpływu do Sądu 10 lutego 2021 r.) A. K. wniósł o "wyłączenie J. M. i S. M. z postępowania", gdyż nabyli oni działkę nr i w dniu 26 maja 2020 r. w wyniku podziału działki nr e przez A. C., będącego jej właścicielem. Zwrócił uwagę, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę złożył do organu pierwszej instancji w dniu 30 lipca 2019 r., a decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 12 marca 2020 r. Wobec tego w okresie od dnia 30 lipca 2019 r. do dnia 12 marca 2020 r. J. M. i S. M. nie byli stronami w postępowaniach administracyjnych. W odrębnym piśmie procesowym również z dnia 9 lutego 2021 r. A. K. odniósł się do zarzutów sformułowanych przez J. i S. M.

Pismem z dnia 16 lutego 2021 r. Sąd wezwał J. M. i S. M. do przedstawienia oryginału lub urzędowo uwierzytelnionej kopii dokumentu potwierdzającego ich tytuł prawny do nieruchomości położonej w [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr j oraz potwierdzającego datę nabycia tego tytułu prawnego. W wykonaniu wezwania Sądu wraz z pismem z dnia 21 lutego 2021 r. (data wpływu do Sądu 26 lutego 2021 r.) J. M. i S. M. przedstawili Sądowi wypis z aktu notarialnego z dnia 13 marca 2020 r. (nr Rep.[...]), z którego wynika, że przedmiotową nieruchomość nabyli od A. C. w dniu 13 marca 2020 r.

Postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dopuścił J. M. i S. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2021 r. (data wpływu do Sądu 10 maja 2021 r.) A. K. podjął polemikę z twierdzeniami przedstawionymi przez uczestników postępowania J. M. i S. M. Stwierdził, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, sprawdzony i zatwierdzony przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Odnosząc się do zarzutu pogorszenia ochrony przeciwpożarowej wskazał, że w przypadku, w którym zachodzi konieczność doprowadzenia drogi pożarowej do nieruchomości, należy ją zorganizować na terenie, co do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nim na takie cele. Inwestycja prowadzona na działce nr a w żaden sposób nie ingeruje w układ drogowy poza granicami tej działki. Zaznaczył, że jeśli zachodziła konieczność doprowadzenia drogi pożarowej do działki nr e, należącej do uczestników postępowania, nie wystąpiono do niego o zgodę na zorganizowanie takiej drogi na działce nr a. W związku z powyższym uznał, że poziom ochrony przeciwpożarowej działki sąsiedniej nie uległ zmianie w związku z prowadzoną przez niego inwestycją. W tym kontekście A. K. za bezzasadny uznał zarzut, że w projekcie nie przedstawiono zakresu ochrony przeciwpożarowej. Wyjaśnił również, że nie jest prawdą "jakoby obowiązujący dla terenu, do którego należy działka nr a, Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego pomijał kwestie wymaganej liczby miejsc postojowych dla planowanej inwestycji. Takie wymogi zostały w nim określone dla poszczególnych terenów. Dla przedmiotowego terenu Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nie wymaga lokalizowania miejsc postojowych dla przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym, zaplanowanie miejsc postojowych, które zostały ujęte w przedmiotowym projekcie budowlanym, uznaje się za rozwiązanie lepsze od wymaganego zapisami Planu".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Sposób rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny regulują dwa przepisy: art. 134 oraz art. 135 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co istotne, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do decyzji sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, jednak z innych powodów niż te, które przedstawił skarżący.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Opolski dopuścił się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ ten na etapie postępowania odwoławczego nie ustalił bowiem prawidłowo kręgu podmiotów posiadających status strony, a w konsekwencji nie zapewnił im udziału w toczącym się postępowaniu. Przewidziana w art. 15 K.p.a. zasada ogólna dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza prawo strony a obowiązek organu (organów) do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej decyzją administracyjną przy pełnym poszanowaniu wszelkich reguł procesowych. Wstępnym etapem merytorycznego rozpoznania sprawy indywidualnej jest ustalenie jej stanu faktycznego i prawnego. Dokonanie tych ustaleń jest obowiązkiem organów obu instancji, przy czym stan faktyczny i stan prawny sprawy może ulegać zmianie w toku postępowania. Zmiany te musi uwzględnić także organ drugiej instancji w toku postępowania odwoławczego do momentu wydania decyzji. Jednym z istotnych elementów stanu faktycznego jest krąg stron w sprawie, w szczególności, gdy - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - mamy do czynienia ze współuczestnictwem materialnym. Wielość stron w jednej sprawie administracyjnej - sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - wynika z interesu prawnego wywodzonego z prawa rzeczowego do nieruchomości pozostających w obszarze oddziaływania obiektu, ono zaś może być przedmiotem swobodnego obrotu gospodarczego. Konsekwencją obrotu tym prawem w toku postępowania są przekształcenia podmiotowe, a więc zmiana kręgu stron w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie pismem procesowym z dnia 16 stycznia 2021 r. (data wpływu do Sądu 18 stycznia 2021 r.) J. M. i S. M. zgłosili swój udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu po stronie skarżącego jako strona postępowania dotychczas w nim pominięta i pozbawiona możliwości obrony swych praw. W uzasadnieniu wyjaśnili, że o toczącym się postępowaniu w Sądzie, jak i wcześniejszym postępowaniu administracyjnym dowiedzieli się przypadkowo w dniu 16 stycznia 2021r. (sobota) od innej osoby (J. Ż.). Wykazując interes prawny w sprawie, wyjaśnili, że są właścicielami zabudowanej działki nr e położonej w [...], która graniczy bezpośrednio z działką nr a, której dotyczy zaskarżona decyzja. Na wezwanie Sądu J. M. i S. M. przedstawili wypis z aktu notarialnego z dnia 13 marca 2020 r. (nr Rep.[...] ), z którego wynika, że przedmiotową nieruchomość nabyli w tym dniu od A. C. Postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dopuścił ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

Sąd podkreśla, że J. M. i S. M. uzyskali interes prawny i status strony w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę A. K. budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: wodno-kanalizacyjną, elektryczną i deszczową oraz niezbędną infrastrukturą w [...] w obrębie działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr a od dnia 13 marca 2020 r., a więc powinni mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym środkiem zaskarżenia wniesionym w dniu 26 marca 2020 r. przez A C. Organ odwoławczy nie zapewnił J. M. i S. M. czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną. W tej sytuacji zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że okoliczność ta została ujawniona dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem sąd administracyjny wyrokując w sprawie uwzględnia wszelkie zaszłości, które pozwalają na wznowienie postępowania administracyjnego bez względu na to kiedy się ujawniły. Z naruszeniem prawa mamy do czynienia zawsze, gdy proces konkretyzacji normy materialnej okazał się wadliwy. Sytuacja taka zachodzi więc każdorazowo, gdy zajdzie którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a K.p.a. lub art. 145b K.p.a.

W tych okolicznościach faktycznych Sąd, uwzględniając skargę, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy prawidłowo określi krąg stron, zapewni im czynny udział w toku postępowania i uwzględniając istniejący stan faktyczny oraz prawny sprawy wyda stosowną decyzję w oparciu o art. 138 K.p.a.