Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j, Dz. U. z 2021 r. poz.735 ze zm., "k.p.a.") w związku z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j Dz, U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako "u.o.a.") po rozpoznaniu zażalenia B. J. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] nr [...] oddalające zarzut zobowiązanej nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z [...] nr [...].

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 13 maja 2021 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy obejmujący opłaty abonamentowe. Wskazała w nim, w oparciu o treść art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., na nieistnienie obowiązku. Uzasadniając ten zarzut wskazała, że we wrześniu 2006 r. wyrejestrowała odbiornik radiowo-telewizyjny w związku ze sprzedażą mieszkania i zmianą miejsca zamieszkania. Zaznaczyła przy tym, że żaden przepis prawa nie nakłada na nią obowiązku przechowywania dokumentów dotyczących wyrejestrowania odbiornika. Według niej warunkiem uiszczania opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika RTV. Zatem w dacie sprzedaży mieszkania nie mogła już korzystać ani z radia, ani z telewizora znajdującego się w tym mieszkaniu. Ostatecznie podniosła, że nie doszło do skutecznego nadania jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, wobec braku zawiadomienia jej o tym fakcie.

Postanowieniem z dnia [...] Wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

Na powyższe postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie. Ponownie wskazała na wyrejestrowanie odbiorników we wrześniu 2008 r. w związku ze sprzedażą mieszkania i zmianą miejsca zamieszkania oraz na brak przepisów zobowiązujących ją do bezterminowego przechowywania dokumentów. Podniosła także, iż przedłożony duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego może świadczyć o jego sporządzeniu, a nie o wysłaniu czy dostarczeniu do niej, jak również, że Poczta Polska S.A. nie wykazała skutecznie, że kiedykolwiek poinformowała o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Wierzyciel odwołał się do art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a. wskazując, że z przepisów tych wynika obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej z tytułu posiadania odbiorników. Podniósł, że bezsporny w sprawie jest fakt, iż zobowiązana wykonała ustawowy obowiązek rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...]. Świadczy o tym kserokopia odcinka "U" z książeczki radiofonicznej numer [...] złożonego w placówce pocztowe S. [...] w dniu 29 listopada 2004 r. w celu uzyskania nowej książeczki w związku z wyczerpaniem dowodów wpłat. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) przyporządkowany został zobowiązanej, jako użytkownikowi odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesłane zostało 5 grudnia 2008 r. na adres jakim Poczta Polska S.A. dysponowała w danym okresie. Zaznacza się przy tym, że Pani aktualny adres, tj. [...], [...] wierzyciel potwierdził na mocy posiadanych uprawnień - operator wyznaczony (Poczta Polska S.A.) uzyskał na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz.1324), która weszła w życie z dniem 09 października 2015 r., uprawnienia do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510),Zauważyć również trzeba, że wypełniając obowiązek nałożony rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w zakresie nadania abonentom indywidualnych numerów identyfikacyjnych (w okresie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia) Poczta Polska posłużyła się zautomatyzowanym procesem technologicznym.Przyjęty w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r. przez Pocztę w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich zarejestrowanych użytkowników odbiorników radiofonicznych I telewizyjnych, odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego, indywidualny numer identyfikacyjny nadawany użytkownikowi został zawarty w numerze rachunku bankowego dedykowanego dla opłat abonamentowych (stanowi on osiem ostatnich cyfr numeru rachunku bankowego). Zgodnie z procedurami, w wyniku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych (zastępujących w ewidencjach Poczty Polskiej dotychczasowe numery książeczek radiofonicznych) następowało generowanie (przez wyznaczoną jednostkę Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej) plików z korespondencją "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Dokument był zgodny z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Korespondencja, w postaci danych zawartych w plikach, zgodnie z ustalonym harmonogramem była dystrybuowana w formie elektronicznej do drukowania i konfekcjonowania w wybranych jednostkach Poczty Polskiej na terenie kraju. Ośrodki Wydruku i Konfekcjonowania stanowiły ośrodki drukowania jak i nadania zawiadomień o nadaniu abonentom indywidualnych numerów identyfikacyjnych przesyłką nierejestrowaną, gdyż ww. rozporządzenie nie nakładało na Pocztę Polską wymogu prowadzenia rejestrów przedmiotowych przesyłek. Poczta Polska realizując rozporządzenie nie dokonywała powtórnej rejestracji dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłat abonamentowej, jak również nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy ww. rozporządzenia nie normowały sposobu wysyłki przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej). Poczta Polska S.A. nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie zawiadomienia. Nie wskazał również w ww. rozporządzeniu, iż przedmiotowe zawiadomienie należało wysłać przesyłką rejestrowaną. Podkreślono także, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Abonament RTV jest, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, nałożonej na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru Identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych.

Odnosząc się do informacji, iż zobowiązana wyrejestrowała odbiornik w 2006 r. Wierzyciel wskazał, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania lub braku posiadania odbiorników użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych winien niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić stosownych formalności mających wpływ na zgłoszoną rejestrację. Odwołał się w tym zakresie do § 11 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) oraz z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawię warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Wskazał, że zobowiązana nie dokonała wyrejestrowania odbiornika (Wierzyciel nie posiada takiego dokumentu), zaś o zmianie miejsca zamieszkania Wierzyciel dowiedział się z bazy PESEL na mocy nadanych mu uprawnień.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego , tj. art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. poprzez przyjęcie, że opłaty abonamentowe można naliczyć i dochodzić ich zapłaty, w sytuacji gdy dokonało się wyrejestrowania odbiornika, podczas gdy opłaty abonamentowe według przytoczonych przepisów nalicza się wyłącznie za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, a nie według dowolności;

2. naruszenie prawa materialnego. tj. art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 u.o.a. poprzez przyjęcie przez wierzyciela, ze wystarczającą przesłanką dla istnienia obowiązku poniesienia opłaty abonamentowe za sporny okres jest (wedle twierdzeń wierzyciela) fakt niezgłoszenia zmiany danych, to jest sprzedaży mieszkania i nałożenie obowiązku na dłużnika przechowywania dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika nawet przez 12 lat, w sytuacji, gdy przedawnienie roszczeń z tego tytuły wynosi lat 5;

3. naruszenie prawa materialnego, tj. § 5 rozporządzenia poprzez brak skutecznego zawiadomienia skarżącej i wykazania tego faktu, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz bezzasadne powoływanie się na zapisy w wewnętrzne systemie wierzyciela odnoszące się do rzekomego poinformowania dłużnika o nadaniu indywidualnego numeru i zawiadomienie o tym fakcie za pomocą odtworzonego podpisu osoby upoważnionej (faksymile);

4. naruszenie prawa materialnego, tj. § 4 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że z przepisu tego wynika, iż brak wyrejestrowania odbiornika uprawnia do pobierania opłaty abonamentowej, nawet w przypadku. jeżeli rzeczywiście nie używano odbiornika, podczas gdy obowiązek przewidziany w rozporządzeniu nie jest objęty żadnymi konsekwencjami, a prawodawca nie wskazuje, że jego niewypełnienie uprawnia do żądania zapłaty abonamentu za okres, w którym nie używano odbiornika.

Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego ją postanowienia i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi zobowiązana podtrzymała twierdzenia dotyczące wyrejestrowania odbiornika w związku ze sprzedażą mieszkania i zmianą miejsca zamieszkania, a także dotyczące braku obowiązku przechowywania dokumentów na tę okoliczność. Wskazała, że po 12 latach otrzymała od Wierzyciela pierwszą korespondencję, tj. upomnienie. Podtrzymała także zarzut braku otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jak również to, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wiąże się z używaniem odbiornika. Zakwestionowała także możliwość posługiwania się wydrukiem w systemu Wierzyciela opatrzonym faksymile.

W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie, którym oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku).

Przedstawione w art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 954/16, Lex nr 2494365). Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, Lex nr 2555362, dostępne również w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić należy, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 u.o.a.

Charakter opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjny w swoich wyrokach wydanych: 9 września 2004 r., w sprawie K 2/03 oraz z 16 marca 2010 r., w sprawie K 24/08 stwierdzając, że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r. (K24/08), uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że na imię i nazwisko skarżącej dokonano rejestracji odbiorników RTV, pod adresem jej ówczesnego zameldowania. Jednocześnie skarżąca nie tylko nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika, ale nawet dowodu sprzedaży mieszkania, który potwierdzałby tę okoliczność, jak i to, że zmiana miejsca zamieszkania nastąpiła w 2006 r. Z zaświadczenia zameldowania skarżącej wynika przy tym, że jest ona zameldowana pod obecnym adresem, jednakże dopiero od 20 kwietnia 2007 r., zatem rok po rzekomej sprzedaży mieszkania.

Należy przy tym podkreślić, że sama sprzedaż mieszkania i zmiana miejsca zameldowania nie oznacza, że obowiązek abonamentowy ustał, skoro wiąże się on z posiadaniem odbiornika RTV. Rolą bowiem posiadacza jest zgłoszenie zmiany miejsca zamieszkania, jak i wyrejestrowania takiego odbiornika. Z punktu widzenia organu fakt dokonania rejestracji zrodził obowiązek skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Należy się zgodzić z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (por. wyrok NSA z 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (por. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać także należy, że przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności.

Poruszyć także należy zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wymaga to przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Natomiast doręczenie omawianego zawiadomienia winno być dokonane na adres podany przez abonenta. Zatem skoro Skarżący nie dopełnił wymogu poinformowania o zmianie adresu, to Poczta Polska S.A. zobligowana była do powiadomienia zobowiązanego na adres, który został jej podany i nie można mówić o bezprawności działania wierzyciela w tym zakresie. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2731/17).

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.