Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1395/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] przedmiocie stwierdzenia utraty prawa do uposażenia postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Stołecznego Policji, którą ten organ utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji o stwierdzeniu utraty prawa do uposażenia za okresy zwolnień lekarskich w związku z nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnień lekarskich. W skardze skarżący zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 61 § 2 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając wniosek, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący wyjaśnił, że w kontrolowanej sprawie Komendant Stołeczny Policji przedłożył interes społeczny ponad jego interes jakim jest niewątpliwie pokrzywdzenie jego majątku. Zauważył, że uposażenia policjantów wypłacane są ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa na rok budżetowy. Obowiązek zwrotu uposażenia wynikający z rozkazu personalnego powstał po rozpoczęciu roku budżetowego, a zatem żadne założenia budżetowe nie mogły zakładać, że taki wpływ do budżetu zostanie odnotowany. Dlatego zdaniem skarżącego nie można w żaden sposób mówić o naruszeniu interesu społecznego czy uszczerbku jakiego mogłaby doznać gospodarka. Skarżący zauważył również, że Komendant nie wziął pod uwagę okoliczności, że brak natychmiastowego zwrotu kwoty utraconego uposażenia spowoduje, że skarżący popadnie w zwłokę, a tym samym od kwoty podlegającej zwrotowi będą naliczane odsetki ustawowe. Skarżący uważa, że niewątpliwie nałożony rygor natychmiastowej wykonalności doprowadził go do pokrzywdzenia oraz pozbawił środków do życia, gdyż nie chcąc powiększyć swojego zadłużenia będzie musiał je niezwłocznie spłacić. Podkreślił również, że utrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę w jego majątku oraz trudne do odwrócenia skutki. Przyznał, że na skutek zwolnienia z zajmowanego stanowiska z dniem [...] maja 2015 r., przeszedł na zaopatrzenie emerytalne. Zauważył jednak, że zaopatrzenie emerytalne jest niższe aniżeli uposażenie jakie przed zwolnieniem ze służby otrzymywał. Zatem konieczność zwrotu kwoty uposażenia za tak długi okres wiązałby się dla niego z ogromnym uszczerbkiem finansowym, a także konicznością wzięcia stosownej pożyczki lub kredytu. Niespłacenie w terminie zobowiązania spowoduje z kolei powstanie po jego stronie zwłoki i konieczności zapłaty odsetek ustawowych, co jeszcze pogorszy jego sytuację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, rozumianych jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, czy też trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Należy bowiem wyjaśnić, że utrata prawa do uposażenia (także na skutek ustalenia nieprawidłowego wykonywania zwolnień lekarskich) nie stanowi podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie zajmuje jednolite stanowisko (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I OZ 919/12, postanowienie WSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1897/12). Skarżący ma możliwość uchronienia się od tych skutków podejmując inną pracę lub działalność (w rozpoznawanej sprawie skarżący potwierdził, że przeszedł na zaopatrzenie emerytalne). Należy mieć również na uwadze fakt, iż jak wynika z treści zaskarżonych decyzji skarżący w okresie trwających zwolnień lekarskich wykonywał zajęcia zarobkowe za które wypłacano mu wynagrodzenie.

Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego zmianę. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez:

* bezzasadne i nieznajdujące oparcia w rzeczywistości uznanie, że brak wstrzymania wykonania rozkazu personalnego nie spowoduje znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdy tymczasem, tak jak to zostało wskazane w uzasadnieniu skargi z dnia [...] lipca 2015 r., wykonanie rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji Warszawa VI z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymanego w mocy rozkazem personalnym Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] czerwca 2015. nr [...] spowoduje konieczność natychmiastowego zwrotu kwoty uposażenia za okres od początku czerwca 2014 r. do początku października 2014 r., co wiązałaby się dla skarżącego z ogromnym uszczerbkiem finansowym, a także koniecznością wzięcia stosownej pożyczki bądź kredytu;

* bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że brak wstrzymania wykonania rozkazu personalnego nie spowoduje znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdy tymczasem okoliczność ta została uprawdopodobniona w stopniu wystarczającym;

* nie odniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do kwestii utraty prawa do uposażenia związanego z obowiązkiem zwrotu kwoty uposażenia, którego utrata została stwierdzona prawomocną decyzją i związanego z tym obowiązku zwrotu;

* bezzasadne przyjęcie, że wynagrodzenie jakie otrzymuje członek Dzielnicowego Zespołu Realizacji Problemów Alkoholowych jest analogiczne pod względem wysokości do uposażenia, jakie skarżący otrzymywał pozostając w dyspozycji przełożonego.

Wskazał m.in., że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje konieczność zaciągnięcia pożyczki, co będzie wiązało się ze znaczną szkodą (koszty kredytu) i może spowodować trudne do odwrócenia skutki (ryzyko spirali kredytowej). Będzie on zobowiązany do zwrotu uposażenia za cztery miesiące, co jest kwotą znaczną, przewyższającą jego uposażenie emerytalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie oznacza to jednak – w przypadku spełnienia przesłanek – wydania automatycznie decyzji pozytywnej dla wnioskującego, gdyż rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu sądu. Sąd orzeka więc opierając się na analizie argumentacji przedstawionej przez wnioskującego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. W rozpatrywanej sprawie argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie pozwala natomiast na udzielenie ochrony tymczasowej.

Przede wszystkim zauważyć trzeba, że skarżący nie wykazał, żeby wykonanie decyzji spowodowało po jego stronie powstanie znacznej szkody. Jako szkodę wskazuje konieczność zaciągnięcia kredytu lub pożyczki. Nie wskazał natomiast dokładnej wysokości swojego dochodu i wysokości kwoty, którą ma uiścić w związku z wykonaniem decyzji powiększonej o koszty kredytu, mogącej służyć sądowi do porównania tych dwóch wartości i stwierdzenia, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Trzeba bowiem pamiętać, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest nie samo niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, ale mowa o szkodzie w znacznym rozmiarze. Sąd nie dysponuje natomiast żadnymi danymi mogącymi służyć mu do rzetelnej oceny, czy przesłanka ta w sprawie zachodzi. Zauważyć przy tym trzeba, że sąd nie może udzielać ochrony tymczasowej w stosunku do sytuacji hipotetycznych. Ponadto wskazać trzeba, że sam zwrot uposażenia za okres nieprawidłowo wykonywanego zwolnienia lekarskiego nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Należy go oceniać w świetle okoliczności sprawy, a w związku z niewystarczającą argumentacją wniosku nie jest możliwe dokonanie tej oceny w sposób pełny. Wskazać trzeba, że nawet z treści rozkazu personalnego nie wynika wysokość kwoty, jaką skarżący miałby zwrócić. Decyzja ta stwierdza utratę prawa do uposażenia za okresy zwolnień lekarskich we wskazanych dniach. Dodatkowo zauważyć trzeba, że samo wskazywanie przez skarżącego na okoliczność konieczności uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość czteromiesięcznego wynagrodzenia w sytuacji, gdy pobiera środki z zaopatrzenia emerytalnego nie jest wystarczające, jeżeli weźmie się pod uwagę, że – jak wynika z treści zaskarżonych decyzji – skarżący w okresie trwających zwolnień lekarskich wykonywał zajęcia zarobkowe za które wypłacano mu wynagrodzenie. Może on zatem dysponować kwotą wyższą, niż tylko wynikającą z uposażenia emerytalnego, mogącą służyć wykonania decyzji. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący utracił obecnie prawo do wynagrodzenia pobieranego jako członek Dzielnicowego Zespołu Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, gdyż sąd nie może ocenić, jaką kwotą oszczędności dysponuje on w związku z dotychczasowo pobieranym z tego tytułu wynagrodzeniem.

Wobec tych wszystkich okoliczności wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie nie jest możliwe.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.