Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 483/20 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi W.U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2020 r. nr 1001-IOD-3.4102.16.2020.9/PM/1007 UNP: 1001-20-081613 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. od przychodów z kapitałów pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 483/20 odrzucił wniosek W.U. (dalej: "Strona", "Skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 4 listopada 2022r. o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "DIAS", "Organ") w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. od przychodów z kapitałów pieniężnych.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 23 stycznia 2023 r., pełnomocnik Strony złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez przyjęcie, że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności uprawniające do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy w okresie złożenia skargi przez Skarżącego oraz w okresie wydania postanowienia o odrzuceniu skargi obowiązywał stan epidemii, zaś w okresie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na odrzucenie skargi obowiązuje nadal stan zagrożenia epidemicznego wywołany zakażeniami wirusem SARS-Cov-2 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez brak uznania za wiarygodne wyjaśnień pełnomocnika wskazujących na brak powiadomienia go o otrzymaniu korespondencji na skrytkę ePUAP, dotyczących otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi.

W związku z zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z § 2 powołanego przepisu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Art. § 5 stanowi natomiast, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

Przypomnienia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Strony złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w dniu 21 grudnia 2022 r., a więc po ponad dwóch latach od upłynięcia terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu pełnomocnik argumentował, że nie otrzymał powiadomienia w formie e-mail o przesyłce oczekującej w skrzynce ePUAP, zawierającej postanowienie WSA w Łodzi o odrzuceniu skargi. Wskazał ponadto, że wprawdzie skarga nie zawierała numeru PESEL Skarżącego, ale numer ten znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, w związku z czym możliwe było nadanie przez Sąd dalszego biegu skardze.

Z kolei w zażaleniu na postanowienie WSA w Łodzi o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu z dnia 4 stycznia 2023 r. pełnomocnik powołał się na ograniczenia dotyczące postępowania sądowo-administracyjnego, wynikające ze stanu epidemii i stwierdził, że zapoznanie się z treścią postanowienia wymagało osobistego wglądu do akt sprawy.

Słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia nie miało miejsca w okolicznościach wyjątkowych, lecz w wyniku okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi pełnomocnik Strony. Stan epidemii oraz związane z nim ograniczenia nie uzasadniają braku jakiejkolwiek reakcji ze strony pełnomocnika na postanowienie o odrzuceniu skargi przez okres 13 miesięcy od jego uprawomocnienia, pomimo odebrania odpisu postanowienia w dniu 20 listopada 2020 r. Dopiero 24 stycznia 2022 r. upoważniony przez pełnomocnika aplikant podczas przeglądania akt sprawy zorientował się, że postępowanie zostało prawomocnie zakończone. Następnie 14 kwietnia 2022 r. pełnomocnik złożył skargę o wznowienie postępowania twierdząc, że okoliczności stanowiące podstawę tej skargi ustalił podczas analizy akt sprawy w dniu 24 stycznia 2022 r.

Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że skoro pełnomocnik powziął wówczas wiedzę na temat tych okoliczności, to musiał również mieć już świadomość przyczyn odrzucenia skargi. Tymczasem pełnomocnik najpierw złożył skargę o wznowienie postępowania, a kiedy została ona prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Łd 295/22), dopiero po upływie kolejnych 7 miesięcy złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodzić się przy tym należy z Sądem pierwszej instancji, że pełnomocnik podał niewiarygodną argumentację zarówno co do powodów uchybienia terminu, jak i zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W szczególności za nielogiczną i nieprawdziwą należało uznać argument, że nie otrzymał on korespondencji z sądu, a o postanowieniu o odrzuceniu skargi dowiedział się dopiero w dniu 14 grudnia 2022 r. podczas przeglądania wszystkich powiadomień wysyłanych z adresu no-reply@epuap.gov.pl, wśród których nie odnalazł informacji o doręczeniu pism w sprawie, w tym o doręczeniu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika, z braku powiadomień dowiedział się "o możliwości złożenia skargi". Jak trafnie stwierdził Sąd, z informacji o "braku maili" (z powiadomieniami z sądu) nie da się wywieść wniosku, że uchybiono terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi ani żadnego innego wniosku o stanie sprawy.

W tym kontekście trafnie argumentował Sąd, odwołując się do obiektywnego miernika staranności, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby terminowo dokonywać wymaganych w sprawie czynności procesowych. Pełnomocnik nie może więc usprawiedliwiać swojej bierności (tym bardziej trwającej przez tak długi okres) brakiem otrzymywania korespondencji z sądu. Nawet jednak gdyby taka sytuacja miała miejsce, to – jak wskazano wcześniej – pełnomocnik powziął wiedzę na temat okoliczności stanowiących przyczynę odrzucenia skargi najpóźniej w dniu 24 stycznia 2022 r. Natomiast ograniczenia związane ze stanem epidemii, na które pełnomocnik powołał się w zażaleniu, nie uzasadniają zwlekania przez kolejne 7 miesięcy ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Z tych powodów należało uznać, że zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi: art. 87 § 5 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. były niezasadne, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Odnosząc się natomiast do argumentacji przytoczonej w zażaleniu złożonym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia 19 grudnia 2022 r., że numer PESEL Strony, do którego wskazania wezwał pełnomocnika WSA w Łodzi w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 8 października 2020 r. (k. 21 akt), stwierdzić należy, że zgodnie z podjętą w dniu 3 lipca 2023 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie poszerzonym uchwałą o sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.

Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.