drukuj    zapisz    Powrót do listy

6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Odrzucenie skargi, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Oddalono skargę kasacyjną, II OSK 525/26 - Postanowienie NSA z 2026-06-10, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II OSK 525/26 - Postanowienie NSA

Data orzeczenia
2026-06-10 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2238/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-12-03
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143 art. 7, 182, 183, 184, 190, 269, 270, 271, 272, 273, 278
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej adwokata M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2238/25 w przedmiocie odrzucenia skargi adwokata M. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3210/16 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 25 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2238/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę adwokata M. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3210/16, którym przyznano ww. adwokatowi ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 420 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 96,60 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że pismem złożonym 4 czerwca 2024 r. adwokat M. M. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie ww. postanowienia referendarza sądowego opierając ją o podstawę z art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) i zażądał zmiany tego postanowienia poprzez przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości 590,40 zł, tj. 480,00 zł netto + 110,40 zł tytułem VAT. W uzasadnieniu podał, że wyrokiem z 27 lutego 2024 r., sygn. SK 90/22, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 4 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1271/24, Sąd odrzucił powyższą skargę o wznowienie jako niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. sygn. akt II OSK 102/25 uchylił ww. postanowienie uznając dopuszczalność wzruszenia, w trybie wznowienia, postanowienia w sprawie przyznania wynagrodzenia za świadczenie pomocy prawnej z urzędu.

Rozpoznając ponownie przedmiotową skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie postanowieniem odrzucił ją podnosząc, że zgodnie z treścią art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Sąd podkreślił, że określony w art. 278 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i rozpoczyna bieg w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przeciwko któremu skierowana jest skarga o wznowienie postępowania. Wskazał, że zasadniczą funkcją terminu oznaczonego w art. 278 p.p.s.a. jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie nie może być skutecznie wniesiona.

Dalej Sąd podniósł, że wobec oparcia żądania wznowienia postępowania przez adwokata na okoliczności wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku orzekającego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało postanowienie referendarza sądowego z 7 czerwca 2018 r., należało stwierdzić, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności świadczące o pozbawieniu skarżącego możliwości działania lub wskazujące, że strona była nienależycie reprezentowana. Na gruncie niniejszej sprawy znajduje zatem zastosowanie ogólna reguła ograniczająca termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania do pięciu lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Żądaniem wznowienia w rozpoznawanej skardze objęte zostało postępowanie zakończone postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3210/16. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone ww. adwokatowi w dniu 31 sierpnia 2018 r., co wynika z dołączonego do akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 3210/16 zwrotnego potwierdzenia odbioru. Od postanowienia referendarza sądowego nie został wniesiony sprzeciw, zatem uprawomocniło się ono w dniu 8 września 2018 r. Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania wniesiona zaś została w dniu 4 czerwca 2024 r., a więc po upływie ustawowego, pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 278 p.p.s.a., postanowił odrzucić przedmiotową skargę o wznowienie.

Skargę kasacyjną adwokat M. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

a. art. 278 p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 4 i art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP – przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dopuszczalne jest ograniczenie, w drodze ustawy, możliwości wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy podstawa żądania wznowienia wynika z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, tj. z orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, podczas gdy w takiej sytuacji przepisy te należy interpretować przy uwzględnieniu normy z art. 190 ust. 4, art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji, tzn. w taki sposób, aby zapewnić nieograniczoną możliwość wzruszenia orzeczeń wydanych w oparciu o niekonstytucyjne przepisy prawa - a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 278 p.p.s.a. w niniejszej sprawie;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

b. art. 269 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. – polegające na zaniechaniu zastosowania się do dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2025 r. sygn. II FPS 1/25, oraz w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z 4 września 2025 r., sygn. akt II OSK 102/25, wykładni prawa nakazującej interpretację przepisów p.p.s.a. dotyczących wznowienia postępowania w sposób prokonstytucyjny, uwzględniający treść art. 190 ust. 4 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – które to naruszenie doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, a tym samym miało wpływ na wynik sprawy;

c. art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a., art. 278 p.p.s.a. – polegające na odrzuceniu skargi o wznowienie w sytuacji, gdy żądanie wznowienia postępowania wynikało ze stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano postanowienie z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. IV SA/Wa 3210/16, a podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stosowany bezpośrednio, na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji.

W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie (art. 182 § 1 p.p.s.a. a contrario w zw. z art. 90 § 2 p.p.s.a., art. 181 § 1 p.p.s.a.) – albowiem z uwagi na charakter sprawy, przedmiotem której jest odmowa wznowienia postępowania pomimo stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których wydane zostało prawomocne orzeczenie w sprawie, ma ona istotne znaczenie systemowe i jest istotna nie tylko z punktu widzenia interesu strony, ale przede wszystkim dla interesu publicznego, co uzasadnia jej rozpoznanie na rozprawie, a art. 182 § 1 p.p.s.a., w którym użyto zwrotu "może rozpoznać" (podczas gdy w § 2 użyto sformułowania "rozpoznaje") w zw. z art. 90 § 2 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie na rozprawie oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia odrzucającego skargę. O tym, czy skarga kasacyjna zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie decyduje Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 p.p.s.a.), okoliczności przytoczone w skardze kasacyjnej oraz to, że skarga ta jest kolejną skargą wniesioną od postanowienia Sądu pierwszej instancji odrzucającego z powodu uchybienia terminowi z art. 278 p.p.s.a. skargę adwokata M. M. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy – w niniejszej sprawie nie zaistniała konieczność przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie. Należy także zwrócić uwagę na odmienny charakter regulacji zawartej w art. 182 § 2 p.p.s.a., która pozwala na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (wówczas zgodnie z jego § 3 w składzie trzech sędziów), gdy strona która ją wniosła zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Przyjmuje się jednak, że art. 182 § 2 p.p.s.a. dotyczy skarg kasacyjnych od wyroków. Natomiast w rozpoznawanej sprawie zaskarżono postanowienie, zatem zastosowanie miał art. 182 § 1 w zw. z art. 182 § 3 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać na niezasadność zarzutu naruszenia art. 269 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. polegającego na zaniechaniu zastosowania się do wydanego uprzednio w tej sprawie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II OSK 102/25 oraz do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt II FPS 1/25. Ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w ww. postanowieniu z dnia 4 września 2025 r., podobnie jak uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt II FPS 1/25, nie obejmowała bowiem kwestii zachowania terminu, o którym mowa w art. 278 p.p.s.a., lecz dotyczyła wykładni art. 270 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. W orzeczeniach tych uznano za pozbawione dostatecznych podstaw uzależnienie dopuszczalności wznowienia postępowania od charakteru lub formy prawomocnego orzeczenia sądowego, które ma zostać wzruszone, wykluczając z nich postanowienia niekończące co do istoty postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Z tej też przyczyny przywołanym powyżej postanowieniem z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II OSK 102/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1271/24, uznające przedmiotową skargę o wznowienie za niedopuszczalną z uwagi na brak bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania (postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu). Konsekwencją uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 4 października 2024 r. była konieczność dokonania przez ten Sąd ponownej oceny dopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania z uwzględnieniem wyrażonej w postanowieniu NSA oceny prawnej. Przywołane w omawianym zarzucie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w żaden sposób nie wyłączyły konieczności badania przez właściwy sąd kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie. Z tych też względów orzeczenia te nie miały wpływu na dokonaną następnie przez Sąd pierwszej instancji ocenę zachowania przez skarżącego terminu, o którym stanowi art. 278 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie w okolicznościach tej sprawy nie zasługiwały także pozostałe podniesione w niej zarzuty zmierzające do podważania przyjętego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska co do uchybienia przez adwokata M.M. terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3210/16. Skoro przedmiotowa skarga złożona została na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22, uznającym za niezgodnie z przepisami Konstytucji RP przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) na podstawie których wydano to postanowienie, to w konsekwencji miał do niej zastosowanie art. 278 p.p.s.a. stanowiący, że po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Tego stanu rzeczy nie może zmienić podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że skarga o wznowienie ma swe źródło w przepisie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Rację ma skarżący, że z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wynika konstytucyjne prawo podmiotowe do żądania wznowienia postępowania opartego na niekonstytucyjnej regulacji prawnej, jednak nie można pominąć tego, iż ustrojodawca w tym przepisie zdecydował, że ponowne rozpoznanie sprawy ma się odbyć "na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania". Z treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wyraźnie wynika, że chociaż ustrojodawca przesądził wzruszalność prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub rozstrzygnięć w innych sprawach w celu ponownego rozstrzygnięcia sprawy w stanie prawnym ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, to jednocześnie pozostawił do unormowania przez ustawodawcę zasady i tryb takich postępowań. Niewątpliwie przy rozpoznawaniu spraw zainicjowanych skargami o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, złożonymi na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a., należy kierować się wyznaczonym w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP celem, jakim jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów. Nie można jednak, jak tego oczekuje skarżący, absolutyzować prawa do wznowienia postępowania ustanowionego w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W szczególności nieuprawniona jest zawarta w skardze kasacyjnej argumentacja, że art. 278 p.p.s.a. nie powinien mieć zastosowania w przypadku, gdy skarga o wznowienie ma związek z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tej kwestii analogiczne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II OSK 2701/25, zgodnie z którym nie sposób przyjąć, że wbrew wyraźnej treści art. 278 p.p.s.a., skarga o wznowienie przewidziana w art. 272 § 1 p.p.s.a. może być złożona bez żadnych ograniczeń czasowych, a termin pięcioletni dotyczy wyłącznie skarg opartych na pozostałych podstawach wznowieniowych. Należy mieć bowiem na uwadze, że niezależnie od tego, jakiej podstawy określonej w art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. dotyczy skarga o wznowienie, to jest ona środkiem nadzwyczajnym, nakierowanym na wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Wykluczyć zatem należy możliwość nieograniczonego w czasie wznowienia postępowania, nawet w sytuacji, gdy skarga wiąże się z uprawnieniem określonym w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 272 § 1 p.p.s.a.

W przywołanym powyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny słusznie zwrócił uwagę, że jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w odnoszącym się do art. 408 k.p.c. wyroku z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt SK 21/14: "Wartością konstytucyjną uzasadniającą przydatność ograniczenia terminem prekluzyjnym skargi o wznowienie postępowania jest ochrona prawomocności orzeczeń sądowych". Przytoczone stwierdzenie ma zastosowanie również do przepisu art. 278 p.p.s.a., który w sposób identyczny jak art. 408 k.p.c. (w brzmieniu przed nowelizacją) przewidywał pięcioletni termin dla skutecznego wniesienia skargi o wznowienie. W następstwie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt SK 21/14 – orzekającego o niezgodności art. 408 k.p.c. z przepisami Konstytucji RP w zakresie wskazanym w sentencji – ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego zmieniono treść art. 408 k.p.c. przez wydłużenie określonego w nim terminu z 5 lat na 10 lat. W uzasadnieniu projektu tej ustawy (Sejm VIII kadencji, druk nr 932) zaakcentowano, że instytucja wznowienia postępowania cywilnego jest instrumentem wyjątkowym, ponieważ prowadzi do podważenia stabilności prawomocnych orzeczeń w sprawach cywilnych. Stwierdzono również, że "podważenie prawomocności powinno być możliwe jedynie w określonym czasie od uprawomocnienia się orzeczenia. Wraz z upływem czasu tracą bowiem na sile racje mogące wspierać przełamanie prawomocności, a zarazem wyraźnie wzrasta znaczenie poszanowania stabilności stanu ukształtowanego prawomocnym rozstrzygnięciem".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczone wyżej uwagi mają odpowiednie zastosowanie do unormowania zawartego w art. 278 p.p.s.a. Dlatego co do zasady nie można negować potrzeby istnienia w sprawach sądowoadministracyjnych regulacji ustanowionej w art. 278 p.p.s.a. – zob. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II OSK 1984/25.

Mając powyższe na względzie w niniejszej sprawie stwierdzić należało, że zasadnie zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę o wznowienie postępowania z uwagi na jej wniesienie po upływie 5-letniego terminu, o którym stanowi art. 278 p.p.s.a. Skargą tą, wniesioną dnia 4 czerwca 2024 r., objęto bowiem postanowienie referendarza sądowego, które z uwagi na jego doręczenie adwokatowi M. M. w dniu 31 sierpnia 2018 r. uprawomocniło się w dniu 8 września 2018 r.

Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów art. 278 p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 4, art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP oraz art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 276 i art. 278 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt