Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 321/25 o odmowie dopuszczenia D.K. do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...], A.H., R.M. i B.S. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r. nr XCIII/2443/18 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stradom" postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2025 r. D.K. (dalej: "wnioskodawczyni") wniosła o dopuszczenie jej do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...], A.H., R.M. i B.S. na uchwałę nr XCIII/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Stradom".

Wnioskodawczyni wskazała, że postępowanie wszczęte skargą dotyczy jej interesu prawnego, ponieważ jest ona współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w K., położonej na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 321/25 odmówił wnioskodawczyni dopuszczenia do udziału w postępowania w charakterze uczestnika.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g."). Przepis ten nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Ocena miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest tylko pod kątem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, który wniósł skargę. W konsekwencji, zdaniem Sądu, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.

Zażalenie na postanowienie z dnia 14 kwietnia 2025 r. wniosła wnioskodawczyni, zastępowana przez adwokata, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 33 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną, zawężającą wykładnię, podczas gdy pojęcie "postępowania administracyjnego", zawarte w niniejszym przepisie, należy interpretować w sposób szeroki, w konsekwencji czego odmówiono wnioskodawczyni prawa do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konkluzji wnioskodawczyni wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono dalszą argumentację mającą przemawiać za jego zasadnością.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe zostało zainicjowane wniesieniem przez skarżących skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga ta została złożona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., który to przepis upoważnia każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego.

Procedura związana z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określona przepisami dotyczącymi postępowania przed organami administracji publicznej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "K.p.a."), lecz przepisami normującymi materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego (art. 15 i nast. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2017 r. poz. 1073, ze zm., w brzmieniu z daty podjęcia zaskarżonej uchwały; dalej: "u.p.z.p."). Odrębność tego postępowania dotyczy także wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego na podstawie przepisów u.s.g. (zob. postanowienie NSA z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14, publ. CBOSA).

W postępowaniu wszczętym na skutek skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego wykazanie naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego stwarza możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju tego naruszenia, lecz tylko wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność planu miejscowego. Przedmiotem takiej oceny nie jest i nie może być interes prawny lub uprawnienie innych podmiotów, których plan miejscowy dotyczy, pośrednio czy nawet bezpośrednio. Osoba, która nie wniosła skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie prawnym, nie może zatem skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. Przepis ten nie stanowi podstawy dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze jego uczestnika. Zgodnie z jego treścią udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Oznacza to, że dopuszczenie osoby w charakterze uczestnika postępowania może mieć miejsce w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na akt podjęty w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 K.p.a., ewentualnie na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ takiego postępowania. Jak już wskazano, w sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dochodzi do załatwienia sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.

Odmienna wykładnia art. 33 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g., którą wywodzi wnioskodawczyni, zezwalająca na dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania innego podmiotu niż skarżący, nie może być zaakceptowana, gdyż przekreśliłaby ona indywidualny charakter skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla osób, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą w sprawie planu miejscowego, przewidziana jest inna droga ochrony - bezpośrednie zaskarżenie takiej uchwały do sądu administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2597/15; postanowienia NSA z: 19 listopada 2024 r., sygn. akt II OZ 658/24; 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 811/24; publ.: CBOSA). Zarzut naruszenia art. 33 § 1 i § 2 P.p.s.a. okazał się więc niezasadny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.