Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez K. i S. C. oraz Stowarzyszenie [...] w B. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] o odmowie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i nie zezwolono na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, zlokalizowanego na działce nr [...] w B.. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może spowodować takiego skutku, jakiego oczekują skarżący. Jak wynika z akt sprawy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowanego jest nie tylko ostateczna, ale także prawomocna, zaś zaskarżona decyzja – jako akt odmowny – w ogóle nie kwalifikuje się do wykonania, stąd wstrzymanie jej wykonania nie jest możliwe. Przedmiotem ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, tymczasem decyzja o odmowie odroczenia wykonania nakazu rozbiórki pozbawiona jest cech wykonalności, zatem wstrzymanie jej wykonania nie jest możliwe, ani nie może spowodować skutku oczekiwanego przez skarżących – wstrzymania nakazu rozbiórki obiektu.
Na powyższe postanowienie K. i S. C. wnieśli zażalenie, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W zażaleniu podnieśli, że nawet sama Gmina usiłuje doprowadzić do zalegalizowania istniejącej zabudowy, a rozbiórka obiektu letniskowego narazi ich na wymierną szkodę, ze względu na koszty, jakie ponieśli przy przystosowywaniu go do używania. Ponadto przez wykonanie rozbiórki teren, na którym posadowiony jest domek stałby się zbędny, gdyż jest wykorzystywany jedynie do celów rekreacyjnych. Skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu w sposób określony w decyzji, zatem zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżący nie podzielili stanowiska Sądu, iż charakter decyzji wyłącza możliwość orzeczenia o wstrzymaniu jej wykonania, ich zdaniem wniosek o wstrzymanie jest dopuszczalny w każdym przypadku wniesienia skargi do Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, że jakkolwiek ustawa dopuszcza złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w każdym przypadku wniesienia skargi do sądu, to przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, co nie dotyczy wszystkich aktów administracyjnych. Co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne, czy też decyzje umarzające postępowanie.
Przepis art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika zatem, że nawet gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków sąd może – ale nie musi – wstrzymać wykonanie aktu lub czynności. Sąd w żadnym wypadku nie jest zobligowany z mocy prawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu/czynności. W niniejszej sprawie słusznie Sąd I instancji ocenił, że nie zachodziły podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i nie zezwolono na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej. Nie można mówić o wykonaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 295).
Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji wskazał, że instytucja unormowana art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej, o jakiej mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Argumenty wskazywane przez skarżących we wniosku oraz następnie w zażaleniu dotyczą w istocie prawomocnej decyzji, którą nakazano rozbiórkę obiektu budowlanego. Zaskarżona obecnie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] podnoszonych przez skarżących skutków nie wywołuje.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 powoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami orzekł, jak w sentencji postanowienia.
