Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1555/13 zmieniające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1555/13 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 czerwca 2013 r. znak: DON/ORZ/7200/627/13 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu P.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1555/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 czerwca 2013 r. znak: DON/ORZ/7200/627/13 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zmienił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1555/13, w ten sposób, że w pkt 1 przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowił radcę prawnego, a w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1555/13 przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. skarżący wniósł o zmianę postanowienia z dnia 23 października 2013 r. i zwolnienie z kosztów sądowych. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dochody żony w listopadzie wyniosły 3400 zł. Wnioskodawca wskazał, że od tych dochodów odliczeniu podlegają następujące kwoty: ZUS 1000 zł, Urząd Skarbowy 300 zł, paliwo 300 zł, spłata kredytu 500 zł. Dochody skarżącego z wynajmu to 3060 zł i zależne są od tego, czy lokatorzy mają pieniądze na czynsz, gdyż niektórzy są zadłużeni i płacą na raty. Stałe opłaty to ok. 1200 zł (Urząd Skarbowy, KRUS, podatek od nieruchomości, polisa). Z powyższej kwoty ponoszone są też opłaty stałe: czynsz 100 zł, gaz 200 zł, prąd 200 zł, bilety dla dzieci do szkoły 150 zł, paliwo i opłaty samochodu 300 zł, środki czystości 50 zł, odzież 100 zł, żywność 1500 zł, internet 85 zł, składki do szkoły 50 zł, lekarstwa 50 zł, lekcje gry na gitarze 120 zł. Pozostaje ok. 100 zł na pozostałe wydatki, jak bieżące naprawy samochodu, remont kamienicy. Wnioskodawca dołączył także fakturę VAT za przeprowadzenie okresowej kontroli przewodów kominowych i połączeń oraz czyszczenie kominów na kwotę 159 zł.

Sąd Wojewódzki powołując się na treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., wskazał, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 23 października 2013 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Złożony w niniejszej sprawie wniosek z dnia 9 grudnia 2013 r. wskazuje, że sytuacja wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

W świetle powyższego Sąd Wojewódzki uznał, że spełniony został warunek zmiany okoliczności, uzasadniający zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 23 października 2013 r. Od momentu zakończenia poprzedniego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy zmianie uległa wysokość źródeł dochodów w gospodarstwie rodzinnym wnioskodawcy (dochody wnioskodawcy zmalały o 240 zł, żony wnioskodawcy o 200 zł). Powyższe negatywnie wpłynęło na ostateczny bilans dochodów i wydatków gospodarstwa domowego.

W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki uznał, że wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z dnia 23 października 2013 r. zasługuje na uwzględnienie, lecz w ograniczonym zakresie. Strona nadal nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Ponadto, w ocenie Sądu, mając na względzie zmianę okoliczności faktycznych, osiągany dochód pozwala skarżącemu na samodzielne opłacenie części kosztów sądowych, stąd też zwolniono skarżącego z połowy wpisu sądowego od skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący podnosząc, że w innej sprawie został już zwolniony z kosztów sądowych oraz został mu przyznany pełnomocnik z urzędu na podstawie tych samych dokumentów. Natomiast teraz w okresie zimowym trzeba ponieść dodatkowe wydatki jak ubrania, lekarstwa, naprawa samochodu, czy remont kamienicy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżący, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja, w której przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również ich sytuacja rodzinna.

Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z połowy wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże wykazane przez skarżącego dochody, biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i zaspokojeniem niezbędnych potrzeb pięcioosobowej rodziny (w której trzy osoby to dzieci w wieku szkolnym) uzasadniają, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z analizy sytuacji materialnej skarżącego nie wynika bowiem, by był on w stanie poczynić oszczędności na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że zażalenie jest zasadne.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.