Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st.ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k p a.) po rozpatrzeniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2013 r., znak [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. znak [...], w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego rozbiórki budynku fabrycznego zlokalizowanego na działce przy ul. K. [...] w T

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...],[...] WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego rozbiórki budynku fabrycznego zlokalizowanego na działce przy ul. K. [...] w T.

GINB, po rozpatrzeniu wniosku P. K. decyzją z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją GINB z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu stopnia wojewódzkiego oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu stopnia powiatowego.

WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r , sygn. akt VII SA/Wa 92/06, oddalił skargę P. K. na ww. decyzję GINB z dnia [...] listopada 2005 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w [...] z dnia [...] maja 2004 r.

l

P. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem GINB z dnia [...] maja 2013 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2004 r., która była już przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności zakończonego decyzją GINB z dnia [...] września 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją GINB z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2004 r.

Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony, poprzedzającym właściwie, rozpoznanie sprawy może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Nie może ono natomiast dotyczyć zagadnienia, czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście miały miejsce. To może być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji. Organ II instancji zwrócił uwagę, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 92/06, oddalił skargę P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. Organ II instancji stwierdził, że podnoszona argumentacja oraz fakt, że w przedmiotowej sprawie prawomocnym wyrokiem sąd oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r., której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności, obliguje organ do utrzymania w mocy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, to jest art. 6, 7, 61, 77 k p a.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął pod uwagę, że w niektórych sytuacjach wydanie wyroku prawomocnego nie stanowi o niedopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności oraz, że organ II instancji nie analizował ani treści żądania o stwierdzenie nieważności, ani też nie zbadał czy okoliczności przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności były Sądowi znane.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada

prawu.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 61 a § 1 k p a., Jak trafnie wskazał organ w oparciu o ww. przepis orzeka się o niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania. Oznacza to, że rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie czyli jej legitymacji lub też wykazania tego, że nie istnieją inne przeszkody prawne do rozpoznania tej sprawy. Takimi przeszkodami będzie zarówno sytuacja, gdy przepis szczególny wskazuje na brak możliwości prowadzenia postępowania w określonym zakresie (np. art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Dz.U. z 2012 r. poz. 1187) jak i okoliczność, że dana sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji ostateczną decyzją.

Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy Bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] września 2005 r. organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Ta decyzja została utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Postępowanie takie - o stwierdzenie

nieważności - ma na celu wykazanie, że decyzja nim objęta nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych z art. 156§ 1 k.p.a. Rację ma zatem organ, że wydanie ostatecznej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności uniemożliwia prowadzenie kolejnego postępowania w tym zakresie albowiem decyzja kończąca takie postępowanie w sposób merytoryczny (tj. odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność) byłaby dotknięta wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, prawidłowo zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii nie może się toczyć, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie przewidzianym prawem takiego rozstrzygnięcia stworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

W niniejszej sprawie dopiero po wzruszeniu decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2005 r. możliwe byłoby ponowne prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] lipca 2004 r.

Konkludując - niezależnie od tego czy decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. była przedmiotem oceny jej legalności przez WSA w Warszawie czy też takiej kontroli nie byłaby poddana rację ma organ, że w sprawie zaistniała przeszkoda przedmiotowa do prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji z dnia [...] lipca 2004 r.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie ma również zastosowania w niniejszej sprawie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie I OPS 6/09 (ONSAWiWSA 2010/2/18), zgodnie z którą żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a ) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art 156 § 1 k.p.a.

Przyczyną, dla której w niniejszej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania było pozostawanie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., nie zaś kontrola legalności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. przez sąd administracyjny.

Bez znaczenia również pozostaje dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu stopnia powiatowego z dnia [...] marca 2004 r. (rozstrzygnięć, które poprzedzały wydanie decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności). Wprawdzie zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie I OPS 2/12 stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu

0. którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k p a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.(ONSAiWSA 2013/1/1) to jednak do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie sytuacja przedstawiona w uchwale nie mogła mieć zastosowania. Ocena prawna przedstawiona w ww. uchwale wiąże sąd tylko w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydana następnie inna decyzja. A zatem pomiędzy tymi dwoma rozstrzygnięciami musi istnieć taki związek, że wydanie drugiej decyzji nie jest możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Analiza uzasadnienia postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., wskazuje, że przyczyną, dla której postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego był fakt wcześniejszego wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. mającego ten sam przedmiot. Decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2004 r. nie była oparta na postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2004 r. lecz była konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. Skoro ta ostatnia decyzja była poprzedzona wydaniem postanowienia z dnia [...] grudnia 2003 r. wstrzymującego roboty rozbiórkowe, to wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. spowodowało, że postanowienie to "upadło" a nawet wyeliminowanie decyzji wydanej w następstwie wstrzymania robót budowlanych (w oparciu o art. 51 §

1. ustawy - Prawo budowlane) nie uprawnia organu do wydania kolejnego rozstrzygnięcia w tym samym zakresie. W konsekwencji nie można stwierdzić, że

istnieje związek materialno prawny pomiędzy postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. oraz utrzymującym go w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., a decyzją będącą przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności.

I wreszcie Sąd nie może wziąć pod uwagę, że decyzja z dnia [...] maja 2004 r. została wydana przed uostatecznieniem się decyzji z dnia [...] marca 2004 r. eliminującego z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. Po pierwsze: ta kwestia winna być oceniona przez organ w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. oraz sąd, któremu poddano pod kontrole to rozstrzygnięcie. Odmienne rozstrzygnięcie stanowi naruszenie zasady wyrażonej w art. 170 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego jedynie na marginesie wskazać należy, że obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności nakazuje organowi dwukrotnie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w przypadku wniesienia przez stronę odwołania (zażalenia). Ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy oznacza, że organ odwoławczy bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania przez siebie rozstrzygnięcia. Dnia [...] lipca 2004 r. w sposób ostateczny wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. (decyzją z dnia [...] maja 2004 r.).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji wyroku

W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz o treść rozdziału 4 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r, poz. 490).