Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi w [...] z tytułu nieprzekazania w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. wymierzyć Dyrektorowi Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych), II. zasądzić od Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 28 lutego 2021 r. do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w [...] (organ) wpłynął wniosek J. M. (skarżący) o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

- przesłanie lub udostępnienie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu wprowadzającego zmiany na drodze [...] na odcinku od węzła [...] do węzła [...] w zakresie zmiany dopuszczalnej prędkości oraz umieszczenie słupków U-6c na całej długości tego odcinka,

- podanie wykonawcy oraz kosztów wprowadzenia tej zmiany,

- informację: kto (jaki podmiot), jak często oraz za jakim wynagrodzeniem dokonuje weryfikacji stanu tego oznakowania, jak również kto (jaki podmiot), jak często oraz za jakim wynagrodzeniem jest zobowiązany do czyszczenia lub uzupełniania tego oznakowania.

Następnie w dniu 9 kwietnia 2021 r. do organu wpłynęła skarga skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie.

Pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 28 lutego 2021 r. informując jednocześnie, że opóźnienie w przesłaniu odpowiedzi spowodowane było znacznymi utrudnieniami w pracy spowodowanymi pandemią COVID-19, w szczególności okresem izolacji oraz zwolnienia chorobowego Naczelnika Wydziału Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i Zarządzania Ruchem, co spowodowało spiętrzenie spraw koniecznych do załatwienia przez obecnych w pracy pracowników.

W dniu 22 maja 2021 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 9 kwietnia 2021 r. do Sądu.

W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że stan faktyczny sprawy wskazuje na to, że skarga nie została przekazana w terminie. Konsekwencją zaniechania przekazania skargi jest więc możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, na co wskazuje wprost art. 55 § 1 p.p.s.a.

Skarżący podkreślił, że obowiązek przekazania złożonej skargi na bezczynność organu istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. W orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się też, że nawet sam fakt przekazania skargi nie wyłącza możliwości nałożenia grzywny na organ. Różnić może się natomiast wysokość tejże grzywny, którą to miarkuje sąd, biorąc pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy (m. in. okres pozostawania w zwłoce, jej przyczyny i wyjaśnienia organu).

W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II w dniu 28 maja 2021 r. wniosek o wymierzenie grzywny został przesłany organowi, celem nadesłania odpowiedzi na ten wniosek.

W odpowiedzi na wniosek z dnia 2 czerwca 2021 r. organ podał, że przekazał do Sądu skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny, tj. w dniu 2 czerwca 2021 r.

Jednocześnie organ poinformował, że opóźnienie w przesłaniu skargi do Sądu, wynikło z uwagi na znaczne utrudnienia w pracy spowodowane pandemią COVID-19. W szczególności wpływ na to miała nieobecność w pracy osób bezpośrednio zajmujących się tematyką związaną z zadanymi pytaniami. Sytuacja ta spowodowała znaczne spiętrzenie spraw koniecznych do załatwienia przez obecnych w pracy pracowników, a co za tym idzie opóźnienia z terminowością ich załatwiania.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny i umorzenie postępowania z uwagi na wykonanie obowiązku przekazania skargi.

Również w dniu 2 czerwca 2021 r. organ przekazał do tut. Sądu skargę z dnia 9 kwietnia 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ przedstawił analogiczną argumentację, jak w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Z kolei art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Sąd wskazuje, że w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin powyższy, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), wynosi 15 dni.

Wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest więc od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę.

Sąd wskazuje, że wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słów "może orzec". Oznacza to, że Sąd powinien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także przyczyny i rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OZ 381/20).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w dniu 9 kwietnia 2021 r., zatem, stosownie do art. 21 u.d.i.p., organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy najpóźniej w dniu 26 kwietnia 2021 r. (dni 24-25 kwietnia 2021 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy). Tymczasem organ przekazał skargę w dniu 2 czerwca 2021 r. po doręczeniu mu przez Sąd odpisu wniosku o wymierzenie grzywny, a więc z 37-dniowym opóźnieniem.

W ocenie Sądu argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na organie spoczywa obowiązek zapewnienia należytej organizacji pracy w przypadku nieobecności części pracowników z powodu choroby. Sąd zwraca przy tym uwagę, że twierdzenia organu o nieobecności w pracy osób zajmujących się tematyką objętą wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie zostały poparte żadnymi dokumentami, potwierdzającymi ten fakt. Nie bez znaczenia jest również fakt, że przekroczenie terminu do przekazania skargi do Sądu było znaczne, zaś samo przekazanie skargi nastąpiło dopiero po wpłynięciu do organu wniosku o wymierzenie grzywny.

Z tych powodów sąd uwzględniając okoliczności sprawy uznał, że grzywna w kwocie 300 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona.

Sąd podkreśla, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II postanowienia). Na koszty te składa się uiszczony wpis od wniosku.