Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. P. na pismo Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 29 września 2025 r. nr DL.571.2.2025.BH w przedmiocie stwierdzenia braku nieprawidłowości w działaniach dyrektora szkoły podstawowej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 5 września 2025 r. P. P. (dalej: skarżący) skierował do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty (dalej: organ) pismo zatytułowane "zawiadomienie o rażącym naruszeniu prawa przez dyrektora szkoły". W jego treści skarżący wskazywał, iż Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w P. (dalej: dyrektor szkoły) dopuścił się naruszenia przepisów Prawa Oświatowego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odwołanie w dniu 2 września 2025 r. wydanej wcześniej, bo w dniu 22 sierpnia 2025 r., decyzji administracyjnej o przyjęciu syna skarżącego, małoletniego A. P., do Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w P. (dalej: SP[...] w P.), czym doprowadził do faktycznego pozbawienia syna skarżącego możliwości realizacji obowiązku szkolnego. W związku z powyższym skarżący domagał się od organu: 1) niezwłocznej kontroli działań dyrektora szkoły; 2) wydania wobec dyrektora szkoły zaleceń i zobowiązanie go do wykonania własnej decyzji; 3) rozważenia odsunięcia dyrektora od pełnienia funkcji, jako osoby rażąco naruszającej prawo i pozbawionej kwalifikacji do kierowania placówką oświatową.

W następstwie wniesienia przez skarżącego w/w zawiadomienia, organ nadzoru pedagogicznego pismem z dnia 10 września 2025 r. nr [...] wezwał dyrektora szkoły, na podstawie § 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 15, dalej: rozporządzenie), do niezwłocznego przekazania informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły w kwestii domniemanego pozbawienia przez dyrektora szkoły możliwości realizacji przez ucznia A. P. obowiązku szkolnego w SP[...] w P.

Dyrektor szkoły przedstawił organowi wyjaśnienia pismem z dnia 17 września 2025 r. Wyjaśnił m.in., że: 1) w dniu 22 lipca 2025 r. otrzymał pocztą elektroniczną (dnia 26 lipca 2025 r. również pocztą tradycyjną) pismo matki małoletniego A. P. – E. Z. - w przedmiocie braku jej zgody na przeniesienie w/w małoletniego ze Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] we W. (dalej: SP[...] we W.) do SP[...] w P.; 2) w dniu 28 lipca 2025 r. skarżący złożył wniosek o przyjęcie małoletniego A. P. do SP [...] w P., dołączając kierowany do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego A. P. przy miejscu zamieszkania ojca; 3) pismem z dnia 22 sierpnia 2025 r. dyrektor szkoły wyraził zgodę na przyjęcie małoletniego A. P. do SP[...] w P.; 4) z uwagi na wydany przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu - Wydział XIII Rodzinny Cywilny w dniu 22 marca 2018 r., sygn. akt XIII RC 2990/17, wyrok rozwiązujący małżeństwo skarżącego i E. Z. oraz wskazujący miejsce zamieszkania małoletniego A. P. w każdorazowym miejscu zamieszkania matki, w dniu 26 sierpnia 2025 r. dyrektor szkoły wysłał do skarżącego sprostowanie, że w/w małoletni może być przyjęty do SP[...] w P. w przypadku wydania nowego postanowienia sądu ustanawiającego miejsce zamieszkania dziecka przy skarżącym jako ojcu; 5) w dniu 26 i 27 sierpnia 2025 r. dyrektor szkoły wysłał, zarówno do Sądu Rejonowego w Lubinie III Wydział Rodzinny i Nieletnich oraz Sądu Rejonowego Wrocław-Fabryczna III Wydział Rodzinny i Nieletnich, wniosek o wydanie postanowień w sprawie miejsca pobytu małoletniego A. P. i realizacji przez niego obowiązku szkolnego; 6) pismem z dnia 1 września 2025 r. dyrektor szkoły poinformował skarżącego, że w/w pisma dyrektora szkoły z dnia 22 i 26 sierpnia 2025 r. nie są decyzjami administracyjnymi zaś skuteczne przyjęcie jego syna do SP[...] w P. może nastąpić jedynie po skreśleniu go z listy uczniów SP[...] we W., w następstwie czego skarżący złożył w dniu 2 września 2025 r. w sekretariacie SP[...] w P. "wezwanie do natychmiastowego wykonania decyzji dyrektora szkoły dotyczącej przyjęcia ucznia do szkoły obwodowej"; 7) w dniu 2 września 2025 r. dyrektor szkoły został poinformowany przez E. Z. (matkę małoletniego A. P.), że jej syn nie wrócił do niej po weekendzie i nie może realizować obowiązku szkolnego w SP[...] we W., gdzie jest zapisany; 8) w dniu 8 września 2025 r. dyrektor szkoły uzyskał informację z sekretariatu SP[...] we W. o obecności syna skarżącego w tejże szkole; 9) w dniu 12 września 2025 r. dyrektor szkoły skierował do skarżącego oraz E. Z. pismo zawierające wezwanie do wskazania miejsca wykonywania obowiązku szkolnego przez syna w/w; 10) w dniu 16 września 2025 r. otrzymał wydane przez Zespół Szkolny Przedszkolny nr [...] we W. (w skład którego wchodzi SP[...] we W.) zaświadczenie, z którego wynika, że małoletni A. P. w roku szkolnym 2025/2026 jest uczniem SP[...] we W.

Dyrektor szkoły wskazał również, że zmiana jego stanowiska co do nieprzyjmowania syna skarżącego do SP[...] w P. wynikała z obawy naruszenia w/w wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu ustalającego miejsce zamieszkania małoletniego A. P. w każdorazowym miejscu zamieszkania matki oraz braku jej zgody na wykreślenie dziecka z listy uczniów SP[...] we W. Jak wskazywał dyrektor szkoły, małoletni A. P., jako uczeń objęty obowiązkiem szkolnym i realizujący ten obowiązek w SP[...] we W. mógłby zostać przeniesiony do innej szkoły jedynie przez kuratora oświaty, na podstawie art. 68 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043). Ponadto zdaniem dyrektora szkoły uczeń nie może realizować obowiązku szkolnego jednocześnie w dwóch szkołach oddalonych od siebie o [...] km.

Organ w będącym przedmiotem skargi piśmie z dnia 29 września 2025 r., [...], wyjaśnił skarżącemu, że cofnięcie przez dyrektora szkoły zgody (pismo dyrektora szkoły z dnia 22 sierpnia 2025 r.) na przyjęcie małoletniego A. P. do SP[...] w P. było podyktowane sytuacją konfliktu między rodzicami małoletniego, brakiem zgody E. Z. (matki) na przyjęcie małoletniego do w/w szkoły oraz treścią wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu - Wydział XIII Rodzinny Cywilny z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt XIII RC 2990/17, wskazującego miejsce zamieszkania małoletniego A. P. w każdorazowym miejscu zamieszkania jego matki. Z uwagi na miejsce zamieszkania E. Z. ("ul. [...]", [...]-[...]-[...] W.) organ wskazał, że miejscem realizacji obowiązku szkolnego przez syna skarżącego jest SP[...] we W., której to szkoły syn skarżącego jest uczniem w roku szkolnym 2025/2026. Zmiana miejsca realizacji obowiązku szkolnego na SP[...] w P. byłaby możliwa wyłącznie wyniku ustalenia przez sąd, że miejscem zamieszkania małoletniego A. P. jest miejsce zamieszkania skarżącego lub inne wskazujące na zamieszkanie małoletniego w P. Wobec powyższego organ poinformował skarżącego, że w działaniach dyrektora szkoły, polegających na odmowie przyjęcia syna skarżącego do SP[...] w P., nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Pismem z dnia 30 września 2025 r. skarżący, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), wniósł skargę na wskazane w sentencji pismo organu, zarzucając organowi naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), art. 32 i art. 70 Konstytucji RP, art. 133 Prawa oświatowego oraz art. 26 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071). W związku z powyższym, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego aktu; 2) zobowiązanie organu do wydania dyrektorowi szkoły zalecenia w przedmiocie wykonania decyzji z dnia 22 sierpnia 2025 r. dotyczącej przyjęcia małoletniego A. P. do SP[...] w P.; 3) zasądzenie kosztów postępowania; 4) udzielenie zabezpieczenia poprzez zobowiązania dyrektora szkoły do przyjęcia małoletniego A. P. do SP[...] w P.; 5) stwierdzenie bezczynności organu.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wskazywał, że pismo dyrektora szkoły z dnia 22 sierpnia 2025 r. nie miało charakteru decyzji administracyjnej, bowiem dyrektor szkoły decyzje wydaje w toku postępowania rekrutacyjnego do szkoły, na podstawie art. 158 ust. 8 i 9 Prawa oświatowego, które to postępowanie rekrutacyjne w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zdaniem pełnomocnika organu, przepis art. 164 § 1 w związku z art. 130 § 2 Prawa oświatowego, dotyczące wyrażenia zgody na przejście ucznia ze szkoły publicznej do innej szkoły publicznej tego samego typu w trakcie roku szkolnego i stanowiące podstawę działania dyrektora szkoły, nie przewidują formy decyzji dla przedmiotowej zgody lub jej braku. Pełnomocnik organu wyjaśnił również, że po otrzymaniu złożonego przez skarżącego w dniu 5 września 2025 r. "zawiadomienia o rażącym naruszeniu prawa przez dyrektora szkoły" organ zwrócił się do dyrektora szkoły o przedstawienie informacji dotyczących realizacji obowiązku szkolnego przez małoletniego A. P. i nie prowadził postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zdaniem pełnomocnika organu, na czynność dyrektora szkoły, polegającą na wyrażeniu zgody (lub jej braku) na przyjęcie do danej szkoły publicznej ucznia przechodzącego z innej szkoły publicznej tego samego typu nie przysługuje odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego, zaś ocena prawidłowości działania dyrektora szkoły w tym zakresie może być dokonana wyłącznie w ramach nadzoru pedagogicznego.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 31 października 2025 r., skarżący został wezwany, pismem Sądu z dnia 3 listopada 2025 r., do podania numeru PESEL skarżącego. Na uzupełnienie wskazanego braku formalnego skargi zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została, po dwukrotnym awizowaniu - w dniach 4 listopada oraz 13 listopada 2025 r. - zwrócona do nadawcy (Sądu) z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie w dniu 25 listopada 2025 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.

Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W niniejszej sprawie odpis pisma wzywającego skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi został doręczony skarżącemu w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a., tj. w drodze tzw. fikcji prawnej doręczenia. Wskazaną fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej. Stosownie bowiem do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Wedle § 2 tego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w przytoczonym powyżej art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata.

Jak wynika z adnotacji zawartych na zwróconej Sądowi, niepodjętej przez skarżącego przesyłce, pierwsze zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej nastąpiło w dniu 4 listopada 2025 r., drugie zaś - 13 listopada 2025 r. Nieodebranie przez skarżącego przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awizo skutkowało zatem, na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjęciem fikcji doręczenia w ostatnim dniu tego terminu, tj. 18 listopada 2025 r. Od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowego terminu na wykonanie wezwania Sądu. W zakreślonym terminie, który zgodnie powyższym upłynął w dniu 25 listopada 2025 r. (wtorek) skarżący nie usunął wskazanego braku formalnego skargi, co stanowi podstawę do jej odrzucenia.

Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Poza niebudzącą wątpliwości Sądu kwestią nieuzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi w postaci numeru PESEL skarżącego skarga kwalifikowała się do odrzucenia również na tej podstawie, że jej przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a).

Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to akt z zakresu administracji publicznej, który charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zatem akty lub czynności podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego muszą zawierać element władztwa administracyjnego. Władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego.

Treść wniesionej skargi wskazuje, że stanowi ona wyraz niezadowolenia skarżącego z działań organu podjętych wobec dyrektora szkoły, realizującego zadania w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących obowiązku szkolnego, w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołami publicznymi. Kwestie te uregulowane są w art. 51 i art. 55 Prawa oświatowego i jako takie pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego, kurator oświaty, w imieniu wojewody, sprawuje nadzór pedagogiczny m.in. nad publicznymi szkołami, z zastrzeżeniem art. 53 ust. 2a. W myśl art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy, nadzór pedagogiczny polega na: 1) obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; 2) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek.

Jak stanowi art. 55 ust. 2 ww. ustawy, w zakresie wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 2 nadzorowi podlega w szczególności: 1) posiadanie przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć; 2) realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania; 3) przestrzeganie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, a także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki; 4) przestrzeganie statutu szkoły lub placówki; 5) przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach; 6) zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.

W art. 55 ust. 7 cyt. ustawy wskazano, że w razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności szkoły lub placówki, organ sprawujący nadzór pedagogiczny niezależnie od środków, o których mowa w ust. 4, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach organ prowadzący szkołę lub placówkę.

Instytucja nadzoru pedagogicznego została doprecyzowana w treści powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego. Jak stanowi § 4 rozporządzenia, nadzór pedagogiczny jest sprawowany z uwzględnieniem: 1) współdziałania organów sprawujących nadzór pedagogiczny z organami prowadzącymi szkoły lub placówki, dyrektorami szkół i placówek oraz nauczycielami; 2) tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi szkół i placówek; 3) pozyskiwania informacji zapewniających obiektywną i pełną ocenę działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki.

Z kolei organ sprawujący nadzór pedagogiczny może występować do dyrektora szkoły lub placówki o przekazanie informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkoły lub placówki (§ 4a rozporządzenia).

Z powyższego wynika, że kurator oświaty, sprawując nadzór pedagogiczny nad szkołami publicznymi, uprawniony jest do szeregu działań sprawdzających, które mają charakter nadzorczy. Przepisy nie statuują jednak, by każde pisemne stanowisko kuratora oświaty, zajęte w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego, było tożsame z wydaniem decyzji bądź innej formy władczej kontrolowanej przez sąd administracyjny. Równocześnie szereg przepisów Prawa oświatowego wskazuje wyraźnie, jakie czynności organów oświatowych wymagają formy decyzji administracyjnej (np. art. 23 ust. 2, art. 28a ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 56 ust. 1, art. 60 ust. 6a, art. 68 ust. 2, art. 115 ust. 1, art. 118 ust. 2, ust. 5). Nie należy do nich zajęte przez organ nadzoru pedagogicznego pisemne stanowisko, w którym organ ten stwierdza, że w wyniku przeprowadzonych czynności w ramach nadzoru pedagogicznego (w tym polegających na wezwaniu dyrektora placówki oświatowej do udzielenia informacji dotyczących działalności placówki), nie stwierdził prowadzenia przez daną placówkę oświatową działalności z naruszeniem przepisów Prawa oświatowego, ustawy o systemie oświaty albo rozporządzeń wydanych na ich podstawie. Jedynie stwierdzenie takich uchybień, w oparciu o art. 56 ust. 1 Prawa oświatowego, byłoby podstawą dla organu do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie.

Z przedstawionych przez organ akt sprawy wynika, że organ, w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego, po otrzymaniu wniesionego przez skarżącego zawiadomienia o rażącym (w opinii skarżącego) naruszeniu prawa przez dyrektora szkoły, podjął działania polegające na wezwaniu dyrektora szkoły do udzielenia informacji i danych dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej SP[...] w P. odnoszących się do sytuacji związanej z zarzucanym dyrektorowi szkoły pozbawieniem małoletniego A. P. możliwości realizacji obowiązku szkolnego w SP[...] w P. Organ podjął zatem działania wynikające z ustawowych kompetencji kuratora oświaty jako organu nadzoru pedagogicznego. W wyniku przeprowadzonych czynności nadzorczych, nie stwierdzając nieprawidłowości w funkcjonowaniu SP[...] w P., organ poinformował o tym skarżącego pismem z dnia 29 września 2025 r. nr [...], będącym przedmiotem wniesionej skargi. Jak wyjaśniono jednak już wcześniej, przepisy Prawa oświatowego nie statuują jednak by tego rodzaju pisemne stanowisko (o niestwierdzeniu naruszenia przez placówkę oświatową przepisów Prawa oświatowego, ustawy o systemie oświaty, rozporządzeń wydanych na ich podstawie) miało przymiot decyzji.

Nie sposób też uznać, by w niniejszej sprawie organ zobowiązany był wydać akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) są podejmowane na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się między innymi jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (B. Adamiak: Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, ZNSA 2006, nr 2, s. 18-19). Szczególnego podkreślenia wymaga to, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są podejmowane poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, ile jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (Z. Kmieciak: glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07/, OSP 2008, Nr 5, poz. 51, s. 350-351).

Pismo organu z dnia 29 września 2025 r. nr [...] nie stanowi władczego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w sprawie z zakresu administracji publicznej, a jedynie informację w kwestii zarzucanych przez skarżącego uchybień w działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej SP[...] w P. (w zakresie pozbawienia małoletniego A. P. możliwości realizacji obowiązku szkolnego w SP[...] w P.), których organ w wyniku przeprowadzonych czynności nadzorczych nie stwierdził.

Skarga dotyczy w istocie sposobu sprawowanego nadzoru pedagogicznego przez organ, mającego odzwierciedlenie w pisemnym stanowisku organu w przedmiocie braku stwierdzenia naruszenia prawa w działaniu kontrolowanej placówki oświatowej, które to stanowisko, wobec wyjaśnionego wyżej braku posiadania przymiotu władczej formy kontrolowanej przez sąd administracyjny, pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych określoną w art. 3 p.p.s.a.

W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a , a nadto również na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.