Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 1762/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 13 października 2021 r., nr SA-0510-413/MS/2021 w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 30 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 1762/21 odmówił S. Sp. z o.o. w K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi spółki na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z 13 października 2021 r.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

S. Sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła skargę na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z 13 października 2021 r.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę, która podpisała skargę (np. aktualny na dzień podpisania skargi odpis z KRS lub oryginał pełnego odpisu z KRS), ewentualnie odpisu takiego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem.

WSA w Gliwicach postanowieniem z 17 lutego 2022 r. odrzucił skargę spółki z powodu nieuzupełnienia ww. braków formalnych.

Po rozpatrzeniu zażalenia spółki na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z 8 lutego 2023 r., sygn. akt I GZ 3/23 – oddalił środek odwoławczy spółki.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Uzasadniając wniosek skarżąca wyjaśniła, że nie została skutecznie wezwana do uzupełnienia braków formalnych z powodu wystąpienia nieprawidłowości działania Poczty Polskiej S.A. przy doręczeniu przesyłki sądowej, co świadczy o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Skarżąca podważyła prawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie, tj. spełnienia przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 dalej p.p.s.a.), - poprzez brak dokumentu awizo. Skarżąca kwestionowała fakt prawidłowej awizacji wskazując na brak awiza w skrzynce pocztowej, podnosząc, że w okresie wskazanym jako terminy awizacji nie otrzymała żadnej korespondencji, w tym zawiadomień o przesyłce poleconej.

Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi WSA w Gliwicach podkreślił, że okoliczności podniesione przez skarżącą we wniosku nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi było przez nią niezawinione. Na stronie postępowania sądowego ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.

Sąd I instancji podniósł, że po dwukrotnym awizowaniu przesyłki sądowej zawierającej wezwanie, które nie zostało odebrane z placówki pocztowej, to przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 26 stycznia 2022 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania do złożenia dokumentów minął 2 lutego 2022 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Spółka kwestionowała fakt prawidłowego doręczenia wskazując na brak awiza w skrzynce pocztowej. Skarżąca nie obaliła jednak skutecznie domniemania skutecznego doręczenia korespondencji. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku skargi. Niewystarczające jest samo twierdzenie strony w tym zakresie, że nie otrzymała żadnej korespondencji, w tym zawiadomień o przesyłce poleconej. Ze znajdującej się w aktach koperty (k. 25 akt sądowych), w której została nadana przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych oraz załączonego do niej dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru (z.p.o.) wynika, iż z powodu niedoręczenia przesyłki, nastąpiło jej dwukrotne awizowanie w dniach 12 i 20 stycznia 2022 r. Z z.p.o. wynika również, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym, o czym w dniu 12 stycznia 2022 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie i z.p.o., a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej. Z kolei z odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. – udzielonej w toku postępowania reklamacyjnego - nie wynika potwierdzenie nieprawidłowości doręczenia tej konkretnej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. W ww. piśmie wskazano m.in., że: "z ustaleń wynika, że każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, przekazywane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Nadmieniamy jednak, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania, dlatego jednoznaczne odniesienie się do sygnalizowanych zastrzeżeń jest utrudnione". Tym samym wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki w sposób zastępczy, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło.

W ocenie WSA Skarżąca to spółka funkcjonująca w obrocie gospodarczym, od takiego podmiotu zwłaszcza należy oczekiwać należytego zadbania o własne interesy, w tym zabezpieczenie odbioru korespondencji pod wskazanym adresem, co wiąże się na gruncie analizowanej sprawy z dochowaniem należytej staranności przy prawidłowym i terminowym uzupełnieniu braków formalnych skargi.

Sąd podniósł, że w toku postępowania korespondencja pomiędzy organem a Skarżącą była regularnie odbierana przez Skarżącą. Także i pozostała korespondencja w toku postępowania sądowoadministracyjnego była skutecznie doręczana. Przesyłka została wysłana na adres wskazany przez Skarżącą, a to na skarżącej ciąży obowiązek zagwarantowania prawidłowego odbioru korespondencji pod wskazanym adresem

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę w całości oraz przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż Skarżący w sposób zawiniony uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz poprzez uznanie, że przedstawione przez skarżącego okoliczności są niewystarczające do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy Skarżąca Spółka należycie uprawdopodobniła, że bez własnej winy nie uzupełniła braków formalnych skargi ponieważ nie zostało jej prawidłowo doręczone (poprzez awizację) wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Argumentację na poparcie powyższego zarzutu przedstawiono w uzasadnieniu zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej.

Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.

Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71).

Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu.

Okoliczności przedstawione przez spółkę nie uprawdopodabniają braku jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Odnosząc się do zarzutu spółki, w którym kwestionuje ona prawidłowość doręczenia przez awizo przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, a tym samym prawidłowość jej doręczenia, wskazać należy co następuje.

W myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Ze znajdującej się w aktach koperty (k. 25 akt sądowych) oraz załączonego do niej dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru (z.p.o.) wynika, iż z powodu niedoręczenia przesyłki, nastąpiło jej dwukrotne awizowanie w dniach 12 i 20 stycznia 2022 r. Z dokumentu urzędowego jakim jest z.p.o. wynika również, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym, o czym w dniu 12 stycznia 2022 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie i z.p.o., a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej. Z kolei z udzielonej - w toku postępowania reklamacyjnego - odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. nie wynika potwierdzenie nieprawidłowości doręczenia tej konkretnej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Doręczyciel wskazał m.in., że: "z ustaleń wynika, że każdorazowo podejmowana jest próba doręczenia przesyłek, a w sytuacji nieobecności adresata lub osoby uprawnionej do odbioru, przekazywane jest zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Nadmieniamy jednak, że czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania, dlatego jednoznaczne odniesienie się do sygnalizowanych zastrzeżeń jest utrudnione". Tym samym spółka nie obaliła braku domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki w sposób zastępczy. Co za tym idzie, że nie sposób uznać, iż do doręczenia nie doszło.

Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala jednak domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia skarżącego o braku dokumentu awizo prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego.

Motywy Spółki nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż nie obalały tego, że procesowi zawiadamiania adresata o nadejściu przesyłki nie towarzyszyły nieprawidłowości. Podana okoliczność braku awiza nie stanowiła o braku winy Spółki w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Podsumowując, słuszna była ocena Sądu I instancji co do nieuprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Mając wskazane okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Spółka bowiem, składając skargę powinna liczyć się z tym, że Sąd będzie kierował do niej różne pisma.

Z uwagi na powyższe argumenty, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.