Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2025 r., nr 1141.4071.41.2024 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę.

Decyzją z 20 listopada 2024 r., Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego odmówiła S. N. (dalej: skarżąca) przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na semestr zimowy roku akademickiego 2024/2025.

Przyczyną wydania decyzji odmownej było przekroczenie przez skarżącą okresu przysługiwania świadczeń w rozumieniu art. 93 ust.4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j: Dz.U. z 2024 poz. 1571). Organ wyjaśnił, że uprawienia skarżącej do ww. świadczenia upłynęły w dniu 30 września 2018 r., co oznaczało, że po tej dacie nie posiadała ona prawa do otrzymania stypendium socjalnego, stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 87, art.88 i art. 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przez ich błędną interpretację i w konsekwencji zastosowanie, co skutkowało naruszeniem § 5 i § 16-17 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów UJ również przez ich błędną interpretację i zastosowanie.

Decyzją z 14 stycznia 2025 r., Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji.

Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232), która weszła w życie w dniu 18 grudnia 2021 r. i zmodyfikowała (doprecyzowała) przepisy dotyczące ustalania okresu przysługiwania świadczeń dla studentów (tj. stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, stypendium socjalne i zapomogi), zmieniono brzmienie art. 93 i art. 94 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dotyczące ograniczenia możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich. Uprzednio obowiązujący art. 93, który stanowił w ust. 2, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat, zmienił brzmienie na: "Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku". Natomiast w wyniku tej nowelizacji art. 93 ust. 4 ustawy otrzymał brzmienie, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Tym samym ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu, w którym student posiada uprawnienia do pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust.1 ustawy. Co więcej, zgodnie z art. 93 ust. 6 ww. ustawy do okresu tego, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.

Organ odwoławczy zgodził ze skarżącą, że prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż pojęciu "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy nadać powszechne rozumienie językowe i odnosić je do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, jest poglądem prawidłowym - niemniej jednak w odniesieniu do uprzednio obowiązującego stanu prawnego. Dokonana ww. nowelizacja jednoznacznie ograniczyła okres, przez który to prawo przysługuje - do 12 semestrów, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania - jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać.

Zdaniem organu II instancji, skarżąca błędnie przyjmuje, że skoro od semestru zimowego roku akademickiego 2024/2025 rozpoczęła po raz pierwszy studia drugiego stopnia to przysługuje jej niejako dodatkowo limit przysługiwania świadczeń nie więcej niż przez 7 semestrów. Taka interpretacja, w ocenie organu, jest sprzeczna z ideą ww. przepisu, z którego wprost wynika limit przysługiwania świadczeń w wysokości 12 semestrów (zarówno na studiach pierwszego, jak i drugiego stopnia). Zatem, jeśli na studiach pierwszego stopnia skarżąca studiowała 22 semestry, to oczywistym jest, że limit ten został przekroczony (dwukrotnie) i wówczas bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje fakt, że wnioskodawczyni jest obecnie studentką na studiach drugiego stopnia.

Organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (informacje z systemu POL-on z dnia 8 stycznia 2025 r. oraz pomocniczo dane z systemu USOS odnośnie okresów kształcenia na UJ) bezspornie wynika, że skarżąca studiowała (posiadała status studenta), w następującym okresie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 04.03.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 15.03.2013 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 21.05.2013 r., status: skreślony, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: [...] ([...]), studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 22.05.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: [...] ([...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 01.10.2013 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: [...], indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk humanistycznych i nauk społecznych, studia pierwszego stopnia od 01.10.2012 r. do 04.11.2014 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: [...], indywidualne studia międzyobszarowe w obszarach nauk [...], studia jednolite magisterskie od 01.10.2012 r. do 04.11.2014 r., status: skreślony; Uniwersytet Warszawski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2013 r. do 25.11.2014 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Politechnika Śląska, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2014 r. do 03.03.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia jednolite magisterskie od 01.10.2014 r. do 12.05.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: [...] ([...]), studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 22.10.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 06.11.2015 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: [...] ( [...]), studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 08.03.2016 r., status: skreślony; Uniwersytet Wrocławski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 30.03.2016 r., status: skreślony; Politechnika Wrocławska, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2015 r. do 24.03.2023 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz ukończenia studiów), status: uzyskanie tytułu inżyniera; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2017 r. do 23.12.2017 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2017 r. do 27.12.2017 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia jednolite magisterskie od 01.10.2019 r. do 22.07.2020 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia jednolite magisterskie od 01.10.2020 r. do 16.02.2021 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2020 r. do 19.02.2021 r., status: skreślony, Uniwersytet Warszawski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2020 r. do 12.04.2021 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.12.2021 r., status: skreślony; Uniwersytet Bielsko-Bialski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 11.01.2022 r., status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.04.2022 - daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Śląski w Katowicach, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2021 r. do 16.04.2022 r. (daty: rozpoczęcia studiów oraz skreślenia z listy studentów), status: skreślony; Uniwersytet Bielsko-Bialski, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2022 r. do 15.10.2022 r., status: skreślony; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: [...], studia drugiego stopnia od 01.10.2022 r. do nadal; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2024 r. do 15.10.2024 r., status: skreślony; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kierunek: [...], studia pierwszego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, kierunek: [...], studia jednolite magisterskie od 01.10.2024 r. do nadal; Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: [...], studia drugiego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal - kierunek, na którym studentka ubiega się o świadczenie.

Przeliczając powyższy okres na semestry organ odwoławczy przyjął, że skarżąca studiowała (posiadała status studenta), w następujących semestrach: 1. semestr zimowy 2012/2013; 2. semestr letni 2012/2013; 3. semestr zimowy 2013/2014; 4. semestr letni 2013/2014; 5. semestr zimowy 2014/2015; 6. semestr letni 2014/2015; 7.semestr zimowy 2015/2016; 8.semestr letni 2015/2016; 9. semestr zimowy 2016/2017; 10. semestr letni 2016/2017; 11. semestr zimowy 2017/2018; 12. semestr letni 2017/2018 - 12. semestr kształcenia; 13. semestr zimowy 2018/2019; 14. semestr letni 2018/2019; 15. semestr zimowy 2019/2020; 16. semestr letni 2019/2020; 17. semestr zimowy 2020/2021; semestr letni 2020/2021; semestr zimowy 2021/2022; semestr letni 2021/2022; semestr zimowy 2022/2023; semestr letni 2022/2023 - w trakcie tego semestru w dniu 24.03.2023 r. uzyskanie tytułu inżyniera; 23. semestr zimowy 2024/2025 - w trakcie tego semestru posiada status studenta na kierunku: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, kierunek: [...] (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie), studia drugiego stopnia od 01.10.2024 r. do nadal - jest to kierunek, na którym studentka ubiega się o świadczenie.

W związku z powyższymi ustaleniami organ II instancji podał, że aktualny semestr (semestr zimowy 2024/2025) jest zatem 23 rozpoczętym przez skarżącą semestrem studiów (posiadania statusu studenta) czego skarżąca nie kwestionuje. Skoro zaś łączny okres przez który przysługują świadczenia, w tym stypendium socjalne, wynosi 12 semestrów, to organ I instancji prawidłowo ocenił, że w stosunku do skarżącej okres ten minął wraz z zakończeniem semestru letniego roku akademickiego 2017/2018.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca podniosła zarzuty jak w odwołaniu od decyzji i wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji.

Zdaniem skarżącej posiadanie statusu studenta nie jest warunkiem wystarczającym do ubiegania się o jakiekolwiek stypendium. Przyjęcie interpretacji przepisów Komisji oznaczałoby, że każdemu studentowi przysługuje stypendium socjalne. Składanie wniosków byłoby zbyteczne, skoro stypendium miałoby przysługiwać każdej osobie posiadającej status studenta i miałby to być jedyny i kluczowy warunek. Tymczasem podstawowym warunkiem, którego spełnienie umożliwia ubieganie się przez studenta o stypendium socjalne jest znajdowanie się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem skarżącej, Komisja w ogóle nie przewiduje takiej sytuacji, jak bycie studentem (posiadanie statusu studenta) i nie pozostawanie w trudnej sytuacji materialnej – co jest równoznaczne z brakiem możliwości ubiegania się przez takiego studenta o pomoc materialną.

Skarżąca wyjaśniła, że przez cały okres studiów pierwszego stopnia nie przysługiwało jej stypendium socjalne. Od daty podjęcia pierwszych studiów do 2024 r. nigdy nie spełniał przesłanek, o których mowa w art. 87-88 ww. ustawy, tj. nie znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej. Warunki do pobierania stypendium socjalnego spełnia dopiero od 2024 r. wraz z podjęciem studiów drugiego stopnia.

W ocenie skarżącej, skoro na żadnej uczelni, na której studiowała nigdy nie pobierała, ani też nie składała wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, to okres, o którym mowa w art. 93 ust. 4-8 ww. ustawy jeszcze się nie rozpoczął, a nie jak twierdzi organ II instancji – upłynął 30 września 2028 r.

Przyjęcie przez Komisję powyższej interpretacji art. 87-88 i 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest sprzeczne z wykładnią literalną, wykładnią celowościową jak i systemową. Gdyby celem ustawodawcy było wyłącznie uzależnienie przyznania stypendium socjalnego od posiadania statusu studenta, to w przepisach o stypendium socjalnym ustawodawca nie normowałby warunków dotyczących trudnej sytuacji materialnej i nie odwoływałby się do ustaw o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i o świadczeniach rodzinnych. Byłoby to zbyteczne i stanowiło niepotrzebną nadregulację. Tymczasem konstrukcja przepisów art. 86 - art. 93 ww. ustawy również świadczy o tym, że wyrażenia "świadczenie przysługuje" nie należy utożsamiać z wyrażeniem "posiada status studenta".

Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała się na uzasadnieniu rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr VIII 2446 z dnia 5 kwietnia 2018 r.) oraz liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie była zasadna ponieważ skarżąca w dacie złożenia wniosku rozpoczęła 23 semestr studiów, a nie miało przy tym znaczenia, że na poprzednich etapach studiowania nie starała się o przyznanie stypendium socjalnego, czy też takie stypendium nie przysługiwało jej z innych przyczyn.

Sąd zaakceptował ustalenia faktyczne zawarte w szczegółowo przytoczonym powyżej opisie toku studiowania skarżącej. Generalnie konkluzja co do ilości semestrów studiów skarżącej Odwoławczej Komisji Stypendialnej (czego skarżąca nie kwestionowała) była prawidłowa. W dacie złożenia wniosku o przyznanie stypendium semestr zimowy 2024/2025 był dwudziestym trzecim rozpoczętym przez skarżącą semestrem studiów (posiadania statusu studenta). Skoro zaś łączny okres przez który przysługują świadczenia, w tym stypendium socjalne, wynosił 12 semestrów, to w stosunku do skarżącej okres ten minął wraz z zakończeniem semestru letniego roku akademickiego 2017/2018.

W tym stanie faktycznym, organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 93 ust. 4 do 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W szczególności ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, że art. 93 ust. 4 powołanej ustawy stanowi: Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:

1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;

2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Skoro skarżąca rozpoczęła 23 semestr studiów to w świetle tego przepisu, stypendium jej nie przysługiwało.

Odnosząc się natomiast do argumentów skarżącej odwołującej się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wskazujących na kwestie intertemporalne związane z nowelizacją ww. art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, należałoby powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 3 kwietnia 2025 r., III OSK 2033/24), że jedynie na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 ustawy sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała (okoliczność tę przyznawały również organy). Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Powołana powyżej (ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw) nowelizacja ustawy doprowadziła jednak do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia. Warstwa językowa tego przepisu prowadzi do wyniku jednoznacznego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (wskazane w skardze art. 86, 91 i 93 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) uznać zatem należało za niezasadny.

Z tych to powodów Sąd skargę oddalili na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).