Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 16 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny w trybie art. 55 § 1 w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 500 złotych (słownie: pięćset złotych); 2. zasądzić od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

J. Sp. z o. o. z siedzibą w K. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń w przedmiocie rozpoznania wniosku z 24 lipca 2018 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz zażalenia na postanowienie organu rentowego z [...] kwietnia 2018 r. w sprawie sprostowania omyłki pisarskiej w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2016 r., stwierdzającej nienależność składek na ubezpieczenie zdrowotne za A.S. z tytułu umowy zlecenia zawartej ze skarżącą spółką jako płatnikiem składek.

Skarga z dnia 5 listopada 2018 r. została złożona do organu w dniu 9 listopada 2018 r., natomiast organ przekazał ją wraz z aktami sprawy w dniu 10 grudnia 2018 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który zarządzeniem z dnia 11 marca 2019 r. przekazał skargę oraz całość akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnioskiem z 3 czerwca 2020 r. J. Sp. z o. o. z siedzibą w K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny za nieprzekazanie w terminie sądowi administracyjnemu jej skargi z dnia 5 listopada 2018 r. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż organ uchybił obowiązkowi wynikającemu z treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") i wobec powyższego wniosła o wymierzenie organowi grzywny.

W odpowiedzi z dnia 3 lipca 2020 r., na ww. wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że udzielił odpowiedzi na wskazaną skargę i została ona nadana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 7 grudnia 2018 r. i oznaczona sygnatura akt III SAB/Kr 168/18, a po przekazaniu skargi według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pod sygn. akt VI SAB/Wa 19/19.

Sąd ten wezwał organ do nadesłania - niedołączonych uprzednio do skargi i odpowiedzi na skargę – akt administracyjnych. Przy piśmie z 27 maja 2019 r. przekazano do Sądu kopię akt administracyjnych dotyczących wniosku o przywrócenie terminu.

W związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 stycznia 2020 r. (II GSK 1377/19) postanowienia z 10 czerwca 2019 r. WSA w Warszawie odrzucającego skargę na bezczynność (VI SAB/Wa 19/19), Sąd zarządzeniem z 20 lutego 2020 r. wezwał organ do pilnego uzupełnienia w terminie 7 dni akt administracyjnych poprzez nadesłanie:

a/ uwierzytelnionego odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesionego przez skarżącą spółkę,

b/ odpisu odpowiedzi organu na ww. wezwanie,

c/ zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżąca spółkę postanowienia z [...] kwietnia 2018 r. dotyczącego sprostowania decyzji z [...] lipca 2016 r. nr [...] (dot. A. S.),

d/ uwierzytelnionego odpisu wniosku skarżącej spółki o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz zażalenia na postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. (dot. A. S.),

e/ informacji (wraz z podaniem sygnatury akt sądu powszechnego) o sposobie rozpoznania ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia przez sąd powszechny lub jego dalszych losów, ewentualnego zażalenia organu oraz odpisu orzeczenia sądu powszechnego w tym przedmiocie.

W odpowiedzi, w piśmie z 4 czerwca 2020 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że "żądanych przez sąd dokumentów nie posiadam w aktach podręcznych sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym", a sprawa obecnie prowadzona jest przez Sąd Okręgowy Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], pod sygn. [...], od którego orzeczenia zostało złożone zażalenie. Wobec powzięcia tej informacji, Sąd zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w [...] III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o wypożyczenie akt sprawy o sygn. [...], które zostały przesłane do Sądu w dniu 20 maja 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Organ administracyjny uchybi swoim obowiązkom zarówno w przypadku, gdy nie podejmie w terminie czynności wymienionych w art. 54 § 2, jak i wtedy, gdy ograniczy się jedynie do wykonania niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę, ale bez akt sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, Lex nr 360881). Przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie temu organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez ten sąd postanowienia, nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Należy również wskazać, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu.

Jak wynika z wyjaśnień wnioskodawcy, organu, dokumentów załączonych do sprawy o sygn. akt VI SAB/Wa 22/20 jak i samego wniosku o wymierzenie grzywny, istotnie skarga na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (pismo z dnia 5 listopada 2018 r.) oraz wpłynęła do organu dnia 9 listopada 2018 r. Zatem od dnia następnego rozpoczął bieg ustawowy, trzydziestodniowy termin na przekazanie owej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią organu na skargę do Sądu. W tej sytuacji ów termin upłynął dnia 10 grudnia 2018 r. (poniedziałek). Przedmiotowa skarga wraz odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu w dniu 10 grudnia 2018 r., jednakże organ skierował te dokumenty do niewłaściwego Sądu. Należy bowiem podkreślić, że skarga dotyczyła bezczynności Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.. Odpowiedź na tę skargę sporządził Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., któremu przekazano skargę na bezczynność. Jako adresata w odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 4 grudnia 2018 r.) wskazano w sposób właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednak został ona w sposób błędny złożona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie. Sąd ten wpisał ją pod sygn. akt III SAB/Kr 168/18 i uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tej skargi. Zarządzeniem z dnia 11 marca 2019 r. przekazał skargę oraz posiadane akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prowadził postępowanie sądowoadministracyjne pod sygn. akt VI SAB/Wa 19/19. Akta te jednak nie były przekazane. Do dnia wydania tego postanowienia nie zostały uzupełnione przez organ. Sąd samodzielnie uzyskał je wypożyczając je z Sądu Apelacyjnego w [...].

W ocenie Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ udzielając odpowiedzi na skargę J. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na bezczynność nie zachował należytej staranności i wysłał odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy do Sądu niewłaściwego w sprawie. Zarówno z samej odpowiedzi na skargę z dnia 4 grudnia 2018 r., jak i odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (pismo z dnia 6 lipca 2020 r.), nie wskazano przyczyn, które spowodowały nieprzekazanie skargi właściwemu Sądowi z zachowaniem terminu określonego w treści art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika również, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w ustawie.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł. Ustając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę niewypełnienie przez organ ustawowych obowiązków, jednakże uwzględnił przekazanie przedmiotowej skargi do Sądu jak i sugestie wnioskodawcy intencji wymierzenia grzywny. Orzeczona wysokość grzywny, w ocenie Sądu, jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku i służy zdyscyplinowaniu organu w wypełnianiu ustawowych obowiązków.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowił jak w postanowieniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II postanowienia wynika z art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.