Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. i W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1902/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. K., M. K. i W. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1902/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. K. i W. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 8 lutego 2013 r. została oddalona skarga T. K., M. K. i W. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. W dniu 8 lutego 2013 r. M. K. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, wobec czego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został jej doręczony. Od wyroku z dnia 8 lutego 2013 r. skargę kasacyjną wnieśli T. K., M. K. i W. K. Postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez T. K. i W. K., wskazując, że skarżący nie składali wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

T. K. i W. K. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zawierając w nim wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że bez własnej winy, źle zrozumieli swoją sytuację prawną. Kierując się bowiem zasadą współuczestnictwa materialnego i procesowego oraz mając na uwadze fakt, że troje skarżących zostało zobowiązanych przez Sąd do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, sądzili, iż również złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez jednego z nich, stanowi realizację praw wszystkich skarżących, jako strony postępowania. Skarżący zaznaczyli przy tym, że działali bez pomocy prawnej, stąd uważali, że zasada współuczestnictwa materialnego dotyczy całego postępowania, na wszystkich jego etapach.

Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, że dochowali należytej staranności i dbałości o swoje interesy. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu, a wskazane przez nich przyczyny nie usprawiedliwiają niedochowania terminu. Zdaniem WSA w Warszawie nie ulega wątpliwości, że T. K. i W. K. o konieczności i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, zostali prawidłowo pouczeni w zawiadomieniach o terminie rozprawy, które wskazywały, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a które to zawiadomienia zostały skierowane do każdego ze skarżących z osobna. Pomimo jednak prawidłowego pouczenia skarżący uchybili wskazanemu terminowi. Nie ma przy tym znaczenia, że do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi wezwano skarżących solidarnie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli T. K. i W. K., domagając się jego uchylenia.

W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podnieśli, że nie zostali powiadomieni o oddaleniu ich skargi, co wiązało się z zachowaniem terminu 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. W innej sytuacji prawnej (obiektywnie) pozostają osoby uczestniczące na rozprawie i na ogłoszeniu wyroku, w innej zaś nieobecne w tym postępowaniu (na rozprawie i na ogłoszeniu wyroku). Niezrozumienie powyższej sytuacji nie może obciążać stron postępowania i pozbawiać ich możliwości działania we wszystkich instancjach sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oprócz złożenia wniosku warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy.

Sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" w praktyce nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, LEX nr 344095). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

W niniejszej sprawie, jak właściwie ocenił Sąd I instancji, wnoszący zażalenie nie wykazali braku winy w uchybieniu terminu, o którego przywrócenie wnosili.

O braku winy nie świadczy brak wiedzy strony, co do wydania przez Sąd I instancji wyroku oddalającego skargę. Sąd I instancji wywiązał się bowiem z obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jak wynika z akt sprawy w zawiadomieniu o terminie rozprawy, skutecznie doręczonym W. K. w dniu 20 grudnia 2012 r., a T. K. w dniu 21 grudnia 2012 r., zawarte zostało czytelne pouczenie, że ich niestawiennictwo nie wstrzymuje rozpoznania sprawy a ponadto zawiadomienie to zawierało pouczenie o sposobie i trybie sporządzania i doręczania uzasadnień wyroków sądowych. Mając taką wiedzę skarżący winni niezwłocznie, po terminie rozprawy, podjąć próbę uzyskania informacji czy sprawa została rozpoznana i jakie wydano w sprawie orzeczenie. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu niedoręczenia sentencji wyroku wskazać należy, iż Sąd nie ma obowiązku doręczać stronom odpisu wyroku. Stosownie do art. 140 § 2 P.p.s.a., obowiązek taki spoczywa na Sądzie jedynie w przypadku, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. Z akt sprawy nie wynika, by wnoszący zażalenie byli pozbawieni wolności, a zatem powinni w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zgodnie z treścią pkt 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy.

Powoływanie się zatem na brak wiedzy o wydaniu wyroku oddalającego skargę nie świadczy o braku winy w niedochowaniu terminu i obciąża stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Uwzględniając powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.