Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. i T. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 4/17 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie ze skargi J. W. i T. W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 7 listopada 2016 r., nr [...],[...],[...],[...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2012-2015 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 4/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie na stronie 14 uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 4/17, w ten sposób, że błędnie wpisane w wierszu 19 licząc od góry: "I SA/Ol 5/17" zastąpić prawidłowym: "z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 708/14", oraz błędnie wpisane w wierszach 27 i 28 licząc od góry: "z dnia 14 grudnia 2016 roku sygn. akt II FSK 3394/14" zastąpić prawidłowym: "z dnia 23 marca 2017r. sygn. akt II FSK 526/15".

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenia art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GZ 633/14; dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. O dopuszczalności sprostowania wyroku decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. o sygn. akt OZ 887/04).

Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty.

W niniejszej sprawie WSA zaskarżonym postanowieniem dokonał sprostowania poprzez zamianę dwóch sygnatur: sygnatury jednego wyroku WSA w Olsztynie oraz jednego wyroku NSA (dodatkowo Sąd dokonał korekt w datach). Orzeczenia "właściwe" (tj. te, które Sąd w rzeczywistości miał na myśli, co wynika z postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki) dotyczyły spornych w sprawie kwestii i zostały wcześniej wskazane przez skarżących w skardze, wśród innych orzeczeń, które powołali oni na poparcie swojej argumentacji.

Wyrażenie ogólnej reguły co do tego, czy dopuszczalne jest sprostowanie w drodze art. 156 § 1 p.p.s.a. powołania się w uzasadnieniu wyroku na inne orzeczenie niż te, którego treść zgodnie z wolą autora uzasadnienia miało zostać faktycznie oznaczone, jest problematyczne. Niemożliwe jest przy tym, żeby zasada taka przyjęła jednoznaczną formułę (tak / nie), rozstrzygającą wszystkie przypadki bez poczynienia w tym zakresie stosownych, dodatkowych zastrzeżeń. Z jednej strony bowiem można mieć do czynienia z sytuacją, gdy taka zamiana sygnatury w sposób oczywisty rzutuje na treść dokonanej w uzasadnieniu wykładni przepisów, gdy sens wyroku poprzez zmianę takiego odniesienia doznaje modyfikacji, np. gdy sąd polecił w toku postępowania w stosownym zakresie przyjąć interpretację wynikającą z innego orzeczenia (ryzyko naruszenia praw strony jawi się tu wyraźnie, gdyby wyobrazić sobie, że takie sprostowanie miało miejsce po upływie terminu na wniesienie środka odwoławczego). Z drugiej strony, można sobie wyobrazić przypadek, gdy sąd powołuje się na inne orzeczenie wydane wobec tego samego skarżącego w innej sprawie i w którymś z fragmentów dopuszcza się przeoczenia jakiejś z cyfr sygnatury akt - nie ma wątpliwości, że w takiej sytuacji sąd uprawniony jest (a nawet powinien) skorzystać z instytucji sprostowania treści wyroku z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na gruncie niniejszej sprawy WSA w Olsztynie zasadnie sprostował oczywiste omyłki zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 4/17.

Po pierwsze, powołane pierwotnie sygnatury nie nasuwały żadnych wątpliwości co do tego, że Sąd w istocie miał na myśli inne orzeczenia. Orzeczenie o sygn. akt I SA/Ol 5/17 nie zostało, jak to wynikało z uzasadnienia wyroku, uchylone przez NSA, więcej, jest to sygnatura tożsamej sprawy skarżących, którą połączono ze sprawą niniejszą do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Nie sposób więc uznać, że pełnomocnik powoływał się na treść tego orzeczenia, bowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie wydano razem z zaskarżonym w sprawie wyrokiem. Orzeczenie o sygn. akt II FSK 3394/14 również dotyczyło zupełnie innych treści niż te, na które wskazywał WSA.

Po drugie - co przesądzające dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - Sąd nie odsyłał do treści ww. orzeczeń w sposób bezpośredni: WSA określił, jakie jest jego stanowisko co do przedmiotowych kwestii i nie trzeba było "sięgać" do treści tych orzeczeń by w pełni zaznajomić się z interpretacją spornych w sprawie przepisów. W związku z tym wskazanie sygnatur jawi się jako aspekt techniczny, niemerytoryczny. Treść pierwotnie wskazanych orzeczeń w sposób oczywisty odbiegała od merytorycznych rozważań Sądu, a zatem zmiany, jakich dokonał Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem, stanowią sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Rozstrzygnięcie to zostało więc wydane bez naruszenia prawa. Nie sposób przy tym dopatrzeć się naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.