Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 57/21 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia A.Z. na postanowienie z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 57/21 o oddaleniu wniosku A.Z. o wymierzenie grzywny [...] S.A. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia 25 stycznia 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 57/21 oddalił wniosek A.Z. o wymierzenie grzywny [...] S.A. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi A.Z. z dnia 25 stycznia 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 57/21, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wezwał A.Z. do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia.

Powyższe zarządzenie A.Z. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości. Ponadto wniósł o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, czy art. 234 § 2 i art. 236 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest zgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP w zakresie, w jakim ustala tego rodzaju opłaty będące daninami publicznymi w formie rozporządzenia zamiast w formie ustawy. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do uiszczenia wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie jest niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi 100 zł.

Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.

W niniejszej sprawie – dotyczącej wniosku o wymierzenie grzywny [...] S.A. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi A.Z. z dnia 25 stycznia 2021 r. w sprawie dostępu do informacji publicznej (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy), nieobjętej zakresem przedmiotowym zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych określonym w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – A.Z. wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 24 marca 2022 r. w przedmiocie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt II SO/Wa 57/21 o oddaleniu wniosku o wymierzenie grzywny. Zażalenie to nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, a zatem na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia od niego wpisu sądowego.

W świetle powołanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały od zażalenia wynosi 100 zł. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo zastosował w/w przepis, wzywając A.Z. do uiszczenia wpisu od zażalenia w wymienionej kwocie. Oznacza to, że skarżący, w związku ze złożonym zażaleniem, zobowiązany był do uiszczenia od niego wpisu sądowego, czego nie uczynił.

W niniejszej sprawie A.Z. nie zostało również przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Ponadto należy wyjaśnić skarżącemu, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dostrzega potrzeby skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 193 Konstytucji RP i zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Nie powstała bowiem wątpliwość co do zgodności przepisu art. 234 § 2 i art. 236 p.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.