Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Sygn. [...] II SAB/Bd 89/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. S. i W. S. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej oddala skargę.

J. S. i W. S. (dalej określani jako Skarżący) wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. (dalej określany również jako PINB) z powodu niewszczęcia na ich żądanie z [...].04.2021 r. i niewydania decyzji administracyjnej, tylko udzielenia odpowiedzi pismem z [...].05.2021 r. w sprawie budowy zbiornika na gnojówkę lub gnojowicę o objętości 1049 m3 na działce nr [...] na podstawie zgłoszenia z [...].06.2020 r. do Starosty Ż., w odległości ok. 4 m od granicy z ich działką zagrodową, na której mieszkają w budynku jednorodzinnym. Powyższe zgłoszenie Starosta Ż. przyjął bez wniesienia sprzeciwu, pomimo że budowa zbiornika narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawę Prawo budowlane i przepisy warunkach technicznych.

Skarżący wskazali, że pismem z [...] .04.2021 r. wystąpili do PINB w Ż. o niezwłoczne przeprowadzenie kontroli budowy ww. zbiornika, ponieważ na podstawie przepisów art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane budowa jest realizowana bez decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ działka nr [...] nie jest działką siedliskową w rozumieniu przepisów art. 29 ust. pkt 29 b ww. ustawy, a rozpoczęta budowa zbiornika na gnojowicę nie uzupełnia zabudowy zagrodowej. Wójt Gminy G. poinformował pismem z [...] .01.2021 r., że Starosta Ż. przyjął zgłoszenie na budowę ww. zbiornika bez sprawdzenia, czy jego budowa nie narusza prawa miejscowego o zagospodarowaniu przestrzennym Gminy G., a było to jego obowiązkiem w oparciu przepisy art. 81 ust. 1 pkt 1a - ten zarzut dotyczy w równym stopniu działania PINB w Ż.

PINB był bezczynny, ponieważ nie ustalił stanu faktycznego, gdyż działka nr [...] nigdy nie była działką siedliskową z zabudową zagrodową w rodzinnym gospodarstwie rolnym, ponieważ stanowiła własność Skarbu Państwa po byłym [...] - [...] G. we władaniu Agencji Nieruchomości Rolnych.

Ponadto podczas kontroli budowy PINB był bezczynny, ponieważ nie sprawdził, czy usytuowanie zbiornika na gnojowicę o pojemności powyżej 50 m3 w odległości 4 m od granicy z działką Skarżących zostało ustalone na podstawie ekspertyzy technicznej przyjętej przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, o którym mowa w § 36 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. PINB był bezczynny, ponieważ nie sprawdził, czy budowany zbiornik na gnojowicę jest zgodny z § 4 cyt. rozporządzenia.

PINB podejmując kontrolę budowy zbiornika, wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w trybie art. 53a ustawy Prawo budowlane, jednak nie wydał decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 61 kpa, tylko odpowiedział pisemnie i w ten sposób pozbawił Skarżących prawa do zaskarżenia pisma, którym zakończył swoje postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z [...].04.2021 r. Skarżący zwrócili się do o przeprowadzenie kontroli rozpoczętej budowy polegającej na budowie zbiornika na gnojowicę na działce nr [...], która graniczy z ich działką oraz zażądali wydania decyzji administracyjnej na rozbiórkę rozpoczętych robót. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że na terenie działki nr [...] są prowadzone roboty budowlane związane z budową zadaszonego zbiornika na gnojowicę o pojemności 1049 m3. Budowa jest realizowana na podstawie dokonanego zgłoszenia skierowanego w dniu [...].06.2020 r. do Starosty Ż., do którego to zgłoszenia Starosta Ż. pismem z [...].07.2020 r. na podstawie art. 30 ust. 5aa ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) wydał inwestorowi zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego wykonania przedmiotowych robót budowlanych.

Przeprowadzona w dniu [...].05.2021 r. kontrola prowadzonych robót budowlanych wykazała, że prace są prowadzone na podstawie ww. zgłoszenia w oparciu o projekt architektoniczno-budowlany do wielokrotnego zastosowania zadaszonego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o pojemności 1049 m3 oraz są prowadzone zgodnie z ww. dokumentami i przepisami, w tym z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 81 ze zm.), a tym samym na dzień kontroli nie występują przesłanki umożliwiające ingerencję w prowadzone roboty budowlane.

Mając na uwadze ww. fakty oraz utrwalone orzecznictwo sądowe w podobnych sprawach, organ administracji publicznej w przypadku, po ustaleniu, że roboty na budowie prowadzone są zgodnie z wydanymi pozwoleniami, zgłoszeniem i obowiązującymi przepisami, ogranicza się do powiadomienia wnioskodawcy jako skarżącego w trybie art. 237 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej powoływana jako kpa) o sposobie załatwienia skargi, co organ uczynił pismem z [...] .05.2021 r.

W piśmie z [...] .10.2021 r. Skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

W przedmiotowej sprawie sporna jest kwestia związana z tym, czy w przypadku, kiedy organ może wszcząć postępowanie administracyjne tylko z urzędu, wówczas konieczne jest, w przypadku braku stwierdzenia podstaw do jego wszczęcia, wydanie odrębnego postanowienia w przedmiocie odmowy jego wszczęcia stosownie do treści art. 61a § 1 kpa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie, którego wszczęcia domagali się Skarżący, może być wszczęte jedynie z urzędu. Domagali się oni skontrolowania legalności inwestycji w postaci budowy zbiornika na gnojowicę na działce sąsiadującej z ich nieruchomością. Zgodnie z art. 53a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) postępowania uregulowane w rozdziale 5a tej ustawy, tj. postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, wszczyna się z urzędu. Bezspornie zatem, skoro przedmiotem wniosku Skarżących zawartym w piśmie z [...] .04.2021 r. było żądanie skontrolowania legalizacji przedmiotowej inwestycji, postępowanie takie mogło być wszczęte jedynie urzędu. Organ w toku przeprowadzonych czynności doszedł do wniosku, że roboty budowlane są wykonywana zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem nie widział podstaw do wszczęcia postępowania, o jakim mowa w rozdziale 5a ustawy Prawo budowlane. Powyższe skutkowało tym, że organ poinformował Skarżących pismem z [...] .05.2021 r. o braku podstaw do wszczęcia postępowania, co było w pełni uzasadnione w świetle wcześniejszych rozważań.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż jeśli organ może wszcząć postępowanie wyłącznie z urzędu, to brak jest podstaw do żądania od organu, by wydawał on postanowienie o odmowie jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 kpa, bowiem przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy postępowanie może być wszczęte na wniosek rozumiany jako "żądanie strony" w zakresie wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 22.09.2021 r., II SA/Gd 442/21, LEX nr 3242024). Organ nie może bowiem wydać postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego "samemu sobie" w sytuacji, gdy dane postępowanie może być wszczęte tylko na wniosek tego organu. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje możliwości wyegzekwowania od organu podjęcia czynności w tym zakresie. W takiej sytuacji organ powinien poinformować, że brak jest podstaw w tym zakresie (tak wyrok WSA w Białymstoku z 18.09.2019 r., II SA/Bk 559/19, LEX nr 2729698), co też prawidłowo PINB uczynił w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że skarga była bezzasadna i jako taka w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) podlegała oddaleniu.

Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.

Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 30.09.2021 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

J. Brzezińska J. Wichrowski M. Pawełczak