Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. O. na bezczynność Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić S. O. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

S. O., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Komitet wskazał, że nie jest podmiotem zobowiązanym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie posiada osobowości prawnej, a także zdolności sądowej. Komitet na poparcie stanowiska przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych, w tym m.in., postanowienie WSA w L. z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. [...] postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2018 r., sygn. [...]. Komitet Wyborczy wskazał też, że zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej ma źródło w wykonywaniu zadań publicznych. Zadaniami publicznymi, w rozumieniu ustawy, są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., I OSK 1858/13, wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., I OSK 2994/13, wyrok NSA z dnia 1 października 2014 r., I OSK 403/14). Wyłącznym – ustawowym - zadaniem komitetów wyborczych jest prowadzenie kampanii wyborczej. Komitet powołał postanowienie WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2019 r., II SAB/Lu 3/19 w którym Sąd wskazał, że z samego jednak uczestnictwa w procesie wyborczym nie można wywodzić tezy, że komitet wyborczy wyborców wykonuje zadania publiczne w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (...). Komitet nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej P.p.s.a.) ze względu na brak po stronie Komitetu zdolności sądowej.

Komitet wyborczy jest podmiotem funkcjonującym w prawie wyborczym. Działalność komitetów wyborczych jest uregulowana w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2408 z późń. zm.; dalej: "k.w."). Stosownie do treści art. 84 § 1 k.w. prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również inne czynności wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów.

Komitety wyborcze są podmiotami działającymi w ściśle określonym czasie, tj. temporalnymi. Wykonują czynności wyborcze od dnia przyjęcia przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o ich utworzeniu do dnia wyborów, a kończą swój byt z dniem rozwiązania.

Wskazać należy, że Sąd Apelacyjny w L. w postanowieniu z [...] października 2018 r., sygn. akt [...] (publ. [...]) podniósł, że ze względu na czasowy charakter komitetów wyborczych i brak wyraźnego stanowiska ustawodawcy, komitety nie posiadają osobowości prawnej, a tym samym w świetle art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm.) zdolności sądowej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powyższy pogląd znajduje również zastosowanie na gruncie procedury sądowoadministracyjnej (por. także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Lu 4/19, publ. LEX nr 2617554) i znajduje odniesienie do niniejszej sprawy.

Jednocześnie dokonując analizy zdolności sądowej Komitetu w kontekście wykonywania zadań publicznych wskazać należy, że każdy komitet wyborczy (niezależnie od jego rodzaju) uczestniczy w procesie wyborczym, wykonując określone czynności na rzecz kandydata lub kandydatów w wyborach. Jak wynika z przepisów k.w., komitety wyborcze zgłaszają kandydatów w wyborach (jest to ich wyłączne uprawnienie), prowadzą agitację wyborczą, rozumianą jako publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na swojego kandydata, gromadzą i wydatkują na zasadach określonych w ustawie środki finansowe na cele związane z wyborami, w tym na agitację wyborczą, prowadzą rejestr zaciągniętych kredytów i przyjmowanych wpłat, a następnie przedkładają organowi wyborczemu sprawozdania o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych komitetu, w tym o uzyskanych kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SAB/Lu 3/19, w myśl którego z samego uczestnictwa komitetu wyborczego w procesie wyborczym nie można wywodzić tezy, że podmiot ten wykonuje zadania publiczne. Cała działalność komitetu wyborczego jest ukierunkowana na obsługę i wspieranie konkretnego kandydata (lub kandydatów) zgłoszonego w wyborach, a nie na zaspokajanie powszechnych potrzeb obywateli. Niewątpliwie komitet uczestniczy w procesie wyborczym, kluczowym z punktu widzenia państwa, którego ustrój oparty jest na demokracji przedstawicielskiej, lecz w procesie tym uczestniczą również sami kandydaci oraz wyborcy.

Nie ma zatem podstaw do przypisywania działalności Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość cechy wykonywania zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1429 ze zm.). W konsekwencji Komitet Wyborczy nie mieści się w kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.

W związku z tym, że Komitet nie ma zdolności sądowej, zaszła podstawa do odrzucenia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 232 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1 i 2.