drukuj    zapisz    Powrót do listy

6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość 658, Administracyjne postępowanie, Prezydent Miasta, Oddalono skargę kasacyjną, II OSK 1599/23 - Wyrok NSA z 2023-11-07, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II OSK 1599/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2023-11-07 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6051 Dokumenty stwierdzające tożsamość
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 23/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-04-12
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 § 2 pkt. 8, art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 23/23 w sprawie ze skargi D.D. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 23/23, oddalił skargę D.D. (dalej: Skarżąca) na bezczynność Prezydenta Miasta S. (dalej: Prezydent) w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżąca w dniu 10 listopada 2022 r. złożyła w Urzędzie Miejskim w S. wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz z oświadczeniem o treści: "Nie decyduję się na pobranie odcisków palców, ponieważ nie korzystam z prawa do swobodnego przemieszczania się i ryzyka pokrzywdzenia ze strony półświatka". Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku. W odpowiedzi na powyższe strona stanęła na stanowisku, że złożony wniosek nie posiada braków formalnych. W wyniku złożonego przez Skarżącą ponaglenia z dnia 19 grudnia 2022 r. Wojewoda Podlaski postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. uznał je za nieuzasadnione.

Pismem z dnia 12 lutego 2023 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o wydanie dowodu osobistego. W skardze wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, będącej odpowiedzią na wniosek Skarżącej oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazała, że brak zgody na przetwarzanie danych biometrycznych ze strony Skarżącej jest uzupełnieniem braków formalnych wniosku o wydanie dowodu osobistego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołanym na wstępie wyrokiem wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Następnie Sąd szczegółowo opisał pojęcie bezczynności organu oraz terminy procedowania w sprawach administracyjnych. Sąd I instancji przywołał także uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13, zgodnie z którą w przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej: "k.p.a." przysługuje stronie skarga na bezczynność organu, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Rozpoznając w takich okolicznościach sprawę Sąd winien ocenić prawidłowość wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku i czy prawidłowo pozostawiono wniosek strony bez rozpoznania.

W niniejszej sprawie wniosek skarżącej z dnia 10 listopada 2022 r. zawierał dodatkowo oświadczenie o niezłożeniu odcisków palców. Powyższe spowodowało wystosowanie przez organ wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, na który skarżąca odpowiedziała stwierdzeniem, iż wniosek braków takich nie zawiera. W ocenie Sądu I instancji wniosek prawidłowo został pozostawiony bez rozpoznania. Następnie Sąd przytoczył art. 29c ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r. poz. 671 ze zm.) dalej: u.o.d.o., zgodnie z którym podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a. Dalej Sąd I instancji powołał się także na art. 12a ust. 1 u.o.d.o. wskazujący, co zawiera warstwa elektroniczna dowodu osobistego tj. m.in. odciski palców. Ponadto na podstawie art. 54 u.o.d.o. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 5 października 2021 r. rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2021 r. poz. 1865), w którym określił m.in. sposób pobierania odcisków placów. Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski placów wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków placów. Zatem obowiązek pobrania odcisków palów wynika wprost z ww. przepisów, a powoływanie się przez skarżącą na brak zgody na przetwarzanie danych biometrycznych nie stanowi podstawy odejścia od ustawowej zasady obowiązkowego złożenia odcisków placów.

W ocenie WSA w Białymstoku brak jest możliwości przypisania organowi bezczynności w omawianej sprawie. Skarżąca nie wykonała w terminie wezwania do usunięcia braku formalnego, zatem w myśl art. 64 § 2 k.p.a. należało pozostawić wniosek bez rozpoznania. Za bezzasadny Sąd wojewódzki uznał również zarzut zignorowania przez organ uchwały 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13, bowiem odnosi się ona do sytuacji, w której organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania mimo, że nie zachodzą przesłanki uzależniające podjęcie tej czynności materialno – technicznej, co w omawianej sprawie nie miało miejsca.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego tj.:

1) naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegający na niezastosowaniu przez Sąd I instancji zasady proporcjonalności obowiązującej w związku z ograniczeniem praw i wolności, i jednocześnie naruszenie art. 7 i 8 Karty Praw Podstawowych UE (Dz.U.UE.C.2007.303.1) dalej: "KPP" dotyczących ochrony prywatności;

2) nieuwzględnienie wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE z dnia 15 lipca 1963 r. wydany w trybie prejudycjalnym w sprawie Nr 6/64 Plamino Costa przeciw E.N.E.L. (Cetex 61964/006), który wprowadził zasadę, że prawo wywodzące się z Traktatu nie może być podważone bez ustawy krajowej;

3) obrazę art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. U. L 119 z 4.5.2016), dalej: "RODO";

II. przepisów postępowania tj.:

1) art. 3 § 2 pkt. 8 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, mimo że organ nie podjął działań, do których był zobowiązany, co skutkowało oddalenie skargi na bezczynność.

Mając powyższe na względzie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.

Prezydent w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, a organ administracji na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. zakończył procedowanie w sprawie, pozostawiając wniosek Skarżącej bez rozpatrzenia po stwierdzeniu, iż mimo stosowanego wezwania wniosek nie został uzupełniony. W tej sytuacji skargę prawidłowo zakwalifikowano jako skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydania dowodu osobistego.

Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem). Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W niniejszej sprawie, zasadnie zatem Sąd wojewódzki uznał, że Skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. wniosła pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. o czym przesądza treść powyższego pisma.

Pojęcie "bezczynności" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, czy też formalnoprawnego, które kończy postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie.

Wyjaśnić również należy, że w zakresie skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu, czy też spowodowana była przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany.

W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, iż Skarżąca w dniu 10 listopada 2022 r. wniosła do Prezydenta Miasta S. wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz załącznikiem. W załączniku Skarżąca wyraźnie oświadczyła, że " nie decyduje się na pobranie odcisków palców, ponieważ nie korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się i ryzyka pokrzywdzenia ze strony półświatka". Nie jest też sporne, iż Skarżąca po złożeniu wniosku wraz z odmową złożenia odcisków placów została wezwana pisemnie do uzupełniania powyższego wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., tj. pod rygorem pozostawienia wniosku bez jego rozpatrzenia. Przy czym, w ocenie Skarżącej, takie wezwanie nie było skuteczne, a pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie rozstrzyga o jakichkolwiek uprawnieniach wynikających z prawa materialnego związanych z inicjowanym postępowaniem.

W zakresie przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 24 ust. 3 i 4 u.o.d.o. wniosek o wydanie dowodu osobistego składa się: osobiście w siedzibie organu gminy na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym czytelnym podpisem, wypełnionym przez wnioskodawcę albo przez pracownika tego organu na podstawie danych podanych przez wnioskodawcę i zawartych w rejestrze PESEL. Wydanie dowodu osobistego następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać przedłużony, o czym należy zawiadomić osobę ubiegającą się o wydanie dowodu osobistego lub osobę składającą wniosek na jej rzecz. Stosownie do art. 28 ust. 1 cyt. ustawy o dowodach osobistych, wniosek o wydanie dowodu osobistego zawiera: 1) numer PESEL; 2) nazwisko i imię (imiona); 3) nazwisko rodowe; 4) imię ojca; 5) imię i nazwisko rodowe matki; 6) datę i miejsce urodzenia; 7) płeć; 8) obywatelstwo; 9) powód ubiegania się o wydanie dowodu osobistego; 10) adres do korespondencji, opcjonalnie adres poczty elektronicznej lub numer telefonu; 11) własnoręczny czytelny podpis wnioskodawcy albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu, a w przypadku wniosku złożonego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty; 11a) własnoręczny podpis osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, albo adnotację pracownika organu gminy o przyczynie braku podpisu; 11b) nazwisko i imię (imiona), rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości rodzica, opiekuna lub kuratora; 12) oświadczenie o prawdziwości danych, o których mowa w pkt 1-9, oraz klauzulę o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia."; 13) informację o wyrażeniu zgody na zamieszczenie w warstwie elektronicznej dowodu osobistego certyfikatu podpisu osobistego; 14) informację o wyrażeniu zgody na przekazanie danych do rejestru danych kontaktowych osób fizycznych; 15) informację o pobraniu odcisków placów. Nadto, zgodnie z art. 29c u.o.d.o., podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski placów od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a. W myśl art. 12 ust. 1a ustawy, w warstwie elektronicznej dowodu osobistego wydanego osobie: 1) która nie ukończyła 12. roku życia, 2) od której chwilowo fizycznie nie jest możliwe pobranie odcisków któregokolwiek z placów, 3) od której pobranie odcisków placów jest fizycznie niemożliwe - nie zamieszcza się odcisków placów. Natomiast w myśl art. 32 ust. 1 u.o.d.o., odmawia się wydania dowodu osobistego, w przypadku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29, lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów niniejszej ustawy. Na podstawie art. 54 u.o.d.o. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 5 października 2021 r. rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2021 r. poz. 1865), w którym określił m.in. wzór dowodu osobistego; sposób oznaczania w dowodzie osobistym informacji o braku podpisów; sposób pobierania odcisków placów oraz wzór wniosku o wydanie dowodu osobistego. Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia, pobiera się odciski placów wskazujących obu dłoni za pomocą elektronicznego urządzenia do pobierania odcisków placów.

Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, która ukończyła 12. rok życia jest złożenie odcisków placów. Wobec powyższego, prawidłowo Sąd I instancji uznał, że organ stwierdziwszy niewypełnienie przez Skarżącą powyższego obowiązku ustawowego był zobowiązany do wezwania jej do stosownego uzupełnienia wniosku, co też prawidłowo uczynił. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powyższy brak jest brakiem formalnym wniosku, a nie materialnym i w związku z tym podlegał uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu wnioskowi (pismu) biegu. Skoro bowiem prawodawca określił wyraźnie, jakim warunkom formalnym powinien odpowiadać wniosek o wydanie dowodu osobistego, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby przyjąć, że wniosek mógł być rozpoznany bez ich spełnienia.

Odnosząc się do zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszeni art. 31 ust. 3 Konstytucji RP należy zauważyć, że mające zastosowanie w sprawie przepisy nie były dotychczas weryfikowane przez Trybunał Konstytucyjny i nie została dotychczas skutecznie zakwestionowana ich zgodność z aktami prawnymi wyższego rzędu. Przepisy te korzystają zatem z domniemania zgodności z Konstytucją i nie sposób dopatrzyć się podstaw do oczekiwanego przez Skarżącą ich zakwestionowania przez Sąd administracyjny. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnym wymogiem proporcjonalności ograniczeń wolności i praw, zastosowanie takich środków prawnych, które mają na celu zabezpieczyć wydawane urzędowe dokumenty przed możliwością ich podrabiania. Prawodawca uczynił to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca miał na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania Państwa.

W zakresie niezgodności przywołanych wyżej przepisów ustawy o dowodach osobistych z przepisami Unii Europejskiej i w konsekwencji nie przyjęcie prymatu przepisów unijnych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nowelizacja ustawy o dowodach osobistych, których skutkiem jest w szczególności kwestionowane przez Skarżącą pobieranie odcisków placów, jest następstwem wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się (Dz. U. z 2019 r., L 188, s. 67) (zwane dalej: rozporządzeniem 2019/1157). Powyższe rozporządzenie od 2 sierpnia 2021 r. ustanowiło obowiązek, zawarcia w każdym nowo wydawanym przez państwa członkowskie dowodzie osobistym obrazu odcisków placów posiadacza w drodze umieszczenia go na nośniku danych o wysokim stopniu zabezpieczenia, stąd też nie sposób przyjąć, że doszło do kolizji pomiędzy przepisami Unii Europejskiej a prawem krajowym.

Chybiony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 9 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. U. L 119 z 4.5.2016), dalej: "RODO". Wprawdzie ust. 1 powołanego artykułu prawodawca wprowadził zakaz przetwarzania szczególnych kategorii danych, w tym linii papilarnych, natomiast w ust. 2 przewidziane zostały odstępstwa (wyjątki) od tego zakazu. Zauważyć przy tym należy, że przesłanki określone w art. 9 ust. 2 mają charakter samoistny, niezależny i równoważny, tzn. dla dopuszczalności przetwarzania wystarczy spełnienie jednej z nich, a prawodawca zasadniczo nie różnicuje przesłanek pod kątem ich doniosłości prawnej. Przesłanki dopuszczalności przetwarzania szczególnych kategorii danych stanowią przesłanki uchylające zakaz przetwarzania (takiego sformułowania na gruncie krajowych przepisów użył m.in. A. Drozd, Zakres zakazu przetwarzania..., s. 39 i n.). W art. 9 ust 2 lit. g RODO zawarta jest przesłanka dopuszczalności przetwarzania danych sensytywnych, a więc odnosi się przede wszystkim do podmiotów publicznych oraz podmiotów prywatnych realizujących zadania publiczne. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, zakaz przetwarzania szczególnych kategorii danych nie ma zastosowania, jeżeli "przetwarzanie jest niezbędne ze względów związanych z ważnym interesem publicznym, na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego, które są proporcjonalne do wyznaczonego celu, nie naruszają istoty prawa do ochrony danych i przewidują odpowiednie i konkretne środki ochrony praw podstawowych i interesów osoby, której dane dotyczą". Omawiana podstawa wymaga zatem istnienia przepisu prawa dopuszczającego przetwarzanie danych sensytywnych, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem publicznym. Znajduje ona oparcie w obowiązującej podmioty publiczne zasadzie legalizmu, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy publiczne (organy władzy publicznej) mogą działać jedynie na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa. Prawodawca unijny w komentowanym przepisie wymaga ponadto, aby przepisy uprawniające do przetwarzania danych sensytywnych były proporcjonalne do wyznaczonego celu, nie naruszały istoty prawa do ochrony danych i przewidywały odpowiednie i konkretne środki ochrony praw podstawowych i interesów osoby, której dane dotyczą (patrz: Fajgielski Paweł, Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. II Opublikowano: WKP 2022). Takimi przepisem prawa, który uprawnia do przetwarzania danych sensytywnych jest art. 29 c u.o.d.o., który nakłada na organ obowiązek pobierania odcisków palców przy składaniu wniosku o wydanie dowodu osobistego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych nie można przypisać organowi bezczynności w sytuacji, w której zgodnie z przepisami nie nadał biegu wnioskowi z powodu nieusunięcia braku formalnego w zakreślonym terminie, bowiem tylko prawidłowy formalnie wniosek mógł spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego i w konsekwencji wykreować obowiązek właściwego organu administracji publicznej do załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Skoro Skarżąca nie wykonała w terminie wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku, należało z uwagi na dyspozycję art. 64 § 2 in fine k.p.a., pozostawić wniosek bez rozpoznania. Nieusunięcie braków formalnych wniosku powoduje, że nie jest on zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania (por. Barbara Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2017, s. 400-401). W konsekwencji, organ nie tylko nie jest zobowiązany, ale nawet nie jest uprawniony do prowadzenia czynności postępowania administracyjnego. Skuteczne, a więc zgodne z art. 64 § 2 k.p.a., pozostawienie wniosku bez rozpoznania oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zatem prawidłowa była ocena Sądu I instancji w tym zakresie, co czyni również bezpodstawnym zarzut kasacyjny naruszenia przepisów postępowania tj. art. 3 § 2 pkt. 8 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.



Powered by SoftProdukt