drukuj    zapisz    Powrót do listy

6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, Egzekucyjne postępowanie, Inspektor Nadzoru Budowlanego, *Oddalono skargę w całości, II SA/Wr 614/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-02-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Wr 614/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu

Data orzeczenia
2026-02-26 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Marta Pawłowska /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638 Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 1964/25 - Postanowienie NSA z 2026-01-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska – Wołyniak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2025 r. nr 667/2025 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r. (nr 667/2025) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) nr 964/2025 z dnia 28 kwietnia 2025 r., w części w której nałożono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł na P. S.A. (dalej: skarżąca, zobowiązana) oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy PINB, a także wezwano do wykonania obowiązku określonego w załączonym do postanowienia tytule wykonawczym nr [...] z dnia 28 kwietnia 2025 r. w terminie 1 miesiąca od doręczenia postanowienia.

Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzja z dnia 10 sierpnia 2023 r. (nr 1580/2023) PINB nakazał Gminie W. - właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR_[...], obręb P.) oraz spółce P. S.A. - właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR_[...], obręb P.) - usunięcie w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji, występującego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia związanego z pogorszonym stanem technicznym ogrodzenia betonowego zlokalizowanego pomiędzy ww. działkami poprzez wymianę uszkodzonych i zużytych technicznie elementów ogrodzenia betonowego (płyt betonowych zbrojonych). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja ta stała się ostateczna 31 sierpnia 2023 r., a zatem termin wykonania obowiązku upłynął 30 września 2023 r. Nadto decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. (nr 2416/2023) PINB odmówił zmiany ww. decyzji w zakresie terminu wykonania nakazu.

Kolejno PINB przeprowadził kontrolę przedmiotowego obiektu, w trakcie której stwierdził, że nie wykonano obowiązku wynikającego z decyzji nr 1580/2023.

Wobec powyższego, upomnieniem nr [...] z 26 stycznia 2024 r., wezwano skarżącą a także Gminę W. do wykonania obowiązku informując jednocześnie o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku niezastosowania się do zawartego w upomnieniu wezwania oraz możliwości zastosowania środków egzekucyjnych po wszczęciu egzekucji. Zobowiązany został również poinformowany, że w przypadku niezłożenia pisemnej informacji o wykonaniu obowiązku PINB uzna powyższą okoliczność za niewykonanie obowiązku.

W odpowiedzi na upomnienie, pismem z 23 lutego 2024 r., P. S.A. wskazała, że "obecnie trwają uzgodnienia Gminy W. (tj. W. Sp. z o.o.) w sprawie wspólnej realizacji z P. S.A. nałożonego obowiązku wynikającego z Decyzji nr 1580/2023 z dnia 10 sierpnia 2023 r.".

Dnia 10 grudnia 2024 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr [...] skierowany do skarżącej, zaś postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2025 r. (nr 964/2025), na podstawie art. 119, 120 § 1, art. 121 § 2 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) nałożył grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł na Gminę W. oraz w kwocie 50 000 zł na skarżącą oraz wezwał do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy, a nadto wezwał do wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym nr [...] i nr [...] w terminie 1 miesiąca.

Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie w części, w której nałożono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł na P. S.A. oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy PINB a także wezwano do wykonania obowiązku określonego w załączonym do postanowienia tytule wykonawczym nr [...] z dnia 28 kwietnia 2025 r. w terminie 1 miesiąca od doręczenia postanowienia.

Utrzymując w mocy postanowienie PINB z dnia 28 kwietnia 2025 r. w zaskarżonej części, DWINB w pierwszej kolejności wskazał na istotę postepowania administracyjnego oraz charakter stosowanych w nim środków wywodząc, że ukierunkowane są one na doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ egzekucyjny nie może zaś badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Dlatego też, organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny), nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania waloru decyzji ostatecznej, (od której nie przysługują już zwykłe środki zaskarżenia) podlega przymusowemu wykonaniu.

W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów ustawy Prawo budowlane, organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia oraz wykonanie zastępcze, przy czym przytoczone racje przekonują, że grzywna w celu przymuszenia pozostaje łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uniknąć poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego.

Dalej DWINB wskazał, że w realiach badanej sprawy istnieje w obrocie prawnym decyzja ostateczna, z której można wywieść ciążący na skarżącej obowiązek wskazany w tytule wykonawczym. Decyzji takiej służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Po dacie upływu terminu wykonania nałożony obowiązek, powinien zostać bezwzględnie wykonany. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie zaistniały ograniczenia przedmiotowe dopuszczalności egzekucji, które wystąpiłyby wówczas, gdyby egzekwowany obowiązek wynikał z decyzji nieistniejącej bądź też nieostatecznej i niepodlegającej natychmiastowemu wykonaniu. Nie wystąpiły żadne okoliczności skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek.

Nadto, jak trafnie ustalił organ I instancji, obowiązek wynikający z decyzji nr 1580/2023 z 10 sierpnia 2023 r. nie został wykonany w jakimkolwiek zakresie, co pozostaje również niekwestionowane przez skarżącą w treści zażalenia. Podnosi ona, że objęty egzekwowaną decyzją obowiązek skonkretyzowany jest terminem, który jest "zbyt krótki" ze względu na "wewnętrzne procedury" i "rozbudowaną strukturę organizacyjną". Tym samym zobowiązana wyraża intencję niezrealizowania obowiązku w sposób określony w decyzji w przekonaniu że "struktura organizacyjna" podmiotu korporacyjnego uzasadnia wyłączenie części egzekwowanej decyzji tj. terminu.

Zdaniem DWINB przytoczone okoliczności przekonują, że zobowiązana celowo i w sposób w pełni zamierzony dąży do niewykonywania nałożonych obowiązków, tym samym uchylając się od ich wykonania w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a. Podobnie złożony wniosek dowodowy z dokumentu projektu porozumienia niepodpisanego przez którakolwiek ze stron wskazuje na brak stanowczej woli podporządkowania się ostatecznej decyzji przez zobowiązaną.

DWINB podkreślił, że egzekwowany nakaz został wydany ponad 1,5 roku temu i dotyczył relatywnie prostego zadania wykonania wymiany uszkodzonych i zużytych technicznie elementów ogrodzenia betonowego (płyt betonowych zbrojonych). Postawa zobowiązanej wynikająca z treści zażalenia i pism kierowanych do organu I instancji wskazuje że podmiot ten kwestionuje zasadność miesięcznego terminu realizacji obowiązku uznając, że jego szczególne właściwości tj. rozbudowana struktura korporacyjna oraz pozycja tj. "rozmiary przedsiębiorstwa" powodują, że termin realizacji obowiązku winien być dłuższy. Zarzut tenże polega w istocie na podważeniu słuszności i zgodności z prawem egzekwowanej decyzji ostatecznej. Tymczasem organ, w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest władny badać obowiązku podlegającego przymusowemu wykonaniu w egzekucji. Nadto DWINB wskazał, że skarżąca nie odwołała się od decyzji PINB nr 1580/2023 jak również nie zaskarżyła decyzji PINB nr 2416/2023 z 30 listopada 2023 r. odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej w zakresie terminu wykonania nakazu. Tym samym kwestie dotyczące samej zasadności terminu również w aspekcie podmiotowym pozostają zamknięte, a podnoszenie ich w toku postępowania egzekucyjnego jest spóźnione.

Dalej DWINB wskazał, iż kwota wymierzonej grzywny jest prawidłowa. Zebrany materiał w sprawie potwierdza niewykonanie wszystkich obowiązków, w związku z czym kwota ta jest na tyle wysoka, że dla zobowiązanej korzystniejsze będzie wykonanie obowiązków, a uciążliwość związana z ich wysokością powinna spełnić swój cel, jakim jest wywołanie chęci wykonania obowiązków. Nadto organ II instancji podkreślił, że nakładana grzywna ma charakter jednorazowy, w związku z czym, biorąc pod uwagę ewentualną konieczność zastosowania wykonania zastępczego, w przypadku dalszego uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku kwoty te, w przypadku ich zapłaty, czy też ściągnięcia umożliwią organowi egzekucyjnemu zabezpieczenie środków finansowych na zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego.

Nadto, DWINB wskazał, że nakładając grzywnę w celu przymuszenia PINB właściwie wezwał zobowiązaną do jej uiszczenia w oznaczonym terminie oraz pouczył o konsekwencjach zaniechania, jak i wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych w określonym terminie.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła P. S.A. z/s w W.(1) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie postanowienia organu I instancji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w zaskarżonej części, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W przypadku zaś uznania niezasadności podjęcia takiego orzeczenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia. Jednocześnie wniesiono o zobowiązanie organu do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w zakresie wskazanym w zażaleniu oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (jak i poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów), czego skutkiem było błędne przyjęcie, że skarżąca nie dąży do wykonania nakazu z dnia 10 sierpnia 2023 r. pomimo złożonych przez nią wyjaśnień dotyczących procedowania porozumienia między Gminą W. (W. Sp. z o.o.) a P. S.A. dotyczącego sposobu realizacji nakazu, jak również nie wzięcia przez organ I instancji pod uwagę rozmiarów przedsiębiorstwa skarżącej oraz obowiązujących jej wewnętrznych procedur, których zastosowanie jest jedyną możliwością na wykonanie nakazu nałożonego przez organ oraz usunięcia przez skarżącą zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia związanego z pogorszonym stanem technicznym ogrodzenia betonowego, a w konsekwencji utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy w zaskarżonej części;

- art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów (jak i poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów), czego skutkiem było błędne przyjęcie, że skarżąca nie dąży do wykonania nakazu z dnia 10 sierpnia 2023 r. pomimo złożonych przez nią wyjaśnień dotyczących procedowania wspomnianego porozumienia dotyczącego sposobu realizacji nakazu, jak również nie wzięcia przez organ I instancji pod uwagę rozmiarów przedsiębiorstwa skarżącej oraz obowiązujących jej wewnętrznych procedur, których zastosowanie jest jedyną możliwością na wykonanie nakazu nałożonego przez organ oraz usunięcia przez skarżącą zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia związanego z pogorszonym stanem technicznym ogrodzenia betonowego, a w konsekwencji utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy w zaskarżonej części;

- art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (jak i poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów) i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy w zaskarżonej części w sytuacji, gdy skarżąca złożyła wyjaśnienia dotyczące procedowania porozumienia między Gminą W. (W. Sp. z o.o.) a P. S.A. dotyczącego sposobu realizacji nakazu, jak również nie wzięcia przez organ I instancji pod uwagę rozmiarów przedsiębiorstwa skarżącej oraz obowiązujących jej wewnętrznych procedur, których zastosowanie jest jedyną możliwością na wykonanie nakazu nałożonego przez organ oraz usunięcia przez skarżącą zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia związanego z pogorszonym stanem technicznym ogrodzenia betonowego.

W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła sformułowane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie, w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026, poz. 143, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z dnia 18 czerwca 2025 r. (nr 667/2025) utrzymujące w mocy postanowienie PINB nr 964/2025 z dnia 28 kwietnia 2025 r., w części w której nałożono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000,00 zł na skarżącą oraz wezwano do wpłacenia nałożonej grzywny w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy PINB a także wezwano do wykonania obowiązku określonego w załączonym do postanowienia tytule wykonawczym nr [...] z dnia 28 kwietnia 2025 r. w terminie 1 miesiąca od doręczenia postanowienia.

Zasady stosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy rozdziału 2 działu III u.p.e.a., dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków.

W kontrolowanej sprawie, wykonaniu przez skarżącą podlegały obowiązki, nałożone decyzją PINB z dnia 10 sierpnia 2023 r. (nr 1580/2023) mocą której nakazano Gminie W. - właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR_[...], obręb P.) oraz spółce P. S.A. - właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...], AR_[...], obręb P.) - usunięcie w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji, występującego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia związanego z pogorszonym stanem technicznym ogrodzenia betonowego zlokalizowanego pomiędzy ww. działkami poprzez wymianę uszkodzonych i zużytych technicznie elementów ogrodzenia betonowego (płyt betonowych zbrojonych). Decyzja ta stała się ostateczna 31 sierpnia 2023 r., a zatem termin wykonania obowiązku upłynął 30 września 2023 r. Nadto decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. (nr 2416/2023) PINB odmówił zmiany ww. decyzji w zakresie terminu wykonania nakazu.

W tych okolicznościach, jak słusznie zauważył DWINB, decyzja z dnia 10 sierpnia 2023 r., podlegała wykonaniu.

Formalne wdrożenie procedury egzekucyjnej wiąże się jednak ze spełnieniem przez organ pewnych warunków. Zdaniem Sądu organy dopełniły wszelkich formalności umożliwiających zastosowanie środków egzekucyjnych. Skierowano bowiem upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązków, jego nieskuteczność spowodowała wystawienie tytułów wykonawczych, a wreszcie nałożono grzywny w celu przymuszenia.

Zastosowany środek egzekucyjny jest właściwy w świetle obowiązujących przepisów. Jak bowiem słusznie wyjaśniono przepisy u.p.e.a., w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych, dopuszczają zastosowanie w praktyce dwóch środków egzekucyjnych, a mianowicie grzywny w celu przymuszenia (art. 119 u.p.e.a.) oraz wykonania zastępczego (art. 127 u.p.e.a.). Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 u.p.e.a. (zasady racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 u.p.e.a. (zasady niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Stosownie do treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków, środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasadniczo przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczy choćby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym, stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka, wykonanie zastępcze. W razie wykonania obowiązku grzywna może zostać zwrócona w części (75%) lub w całości (art. 126 u.p.e.a.), albo, gdy nie została zapłacona lub ściągnięta podlega umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). To od zobowiązanego zależy zatem czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji czy poniesie koszty nałożonej grzywny. W przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi. W tych też okolicznościach Sąd uznał, że organy obu instancji, dokonując wyboru środka egzekucyjnego, właściwie zastosowały grzywnę w celu przymuszenia, prawidłowo motywując wybór tego środka. Poczynione ustalenia oraz dokonana ocena nie noszą cech dowolności.

Nie narusza też obowiązujących regulacji prawnych wysokość nałożonej na skarżącą grzywny. Z art. 121 § 2 u.p.e.a. wynika, że każdorazowo nałożona grzywna na osobę fizyczną nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Ponadto, ze względu na brzmienie art. 121 § 4 u.p.e.a., wymierzając grzywnę w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, organ musi uwzględnić, że środek ten może być stosowany jednokrotnie, a co za tym idzie - musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Wobec tego kwota grzywny winna być na tyle wysoka i uciążliwa, aby doprowadziła do wykonania nakazu przez zobowiązanego. Grzywna, niebędąc karą, winna być dla strony zobowiązanej na tyle dotkliwa, aby wybrała ona rozwiązanie polegające na dobrowolnym wykonaniu obowiązku we własnym zakresie.

W realiach badanej sprawy, organ wymierzając skarżącej grzywnę w wysokości 50 000 zł podał okoliczności, które przemawiały za taką ich wysokością. W tym zakresie wskazał na jednokrotny charakter niniejszej grzywny, znaczny upływ czasu od upływu terminu wykonania obowiązku oraz nie tylko brak ich wykonania ale również wskazywany w toku postępowania brak samej woli ich wykonania i podejmowane przez skarżącą działania kwestionujące de facto możność ich wykonania w zakreślonym w decyzji terminie. Wobec tak przywołanych okoliczności, uzasadnienie organów nie budzi zastrzeżeń i koresponduje z istotą niniejszego środka egzekucyjnego. Grzywna w celu przymuszenia nie jest bowiem karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Aby odniosła pożądany skutek winna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości tak, aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Wymierzając grzywnę organ musi uwzględnić, że środek ten ma być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w sposób niebudzący zastrzeżeń wskazał, jakie okoliczności przemawiały za tak określoną wysokością nałożonej na skarżącą grzywny, akcentują w sposób szczególny konieczność zmobilizowania jej do wykonania obowiązku.

Mając na uwadze dotychczasowe wywody Sąd nie stwierdził aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w obrocie prawnym postanowienia w zaskarżonej zażaleniem części dot. nałożenia na skarżącą środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej i niewzruszonej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji.

Odnosząc się z kolei do zarzutów, zgłaszanych przez skarżącą, tak w zażaleniu, jak i skardze, w pierwszym rzędzie należy wskazać, że organ egzekucyjny w żadnym zakresie nie może dokonywać (nie ma kompetencji) badania decyzji ostatecznej, na której podstawie jest obowiązany prowadzić postępowanie wykonawcze, w tym zakreślonego w niej terminu wykonania obowiązku. Stąd podniesiony przez skarżącą zarzut, iż oznaczony w decyzji z dnia 10 sierpnia 2023 r. termin jest zbyt krótki dla podmiotów zobowiązanych nie mógł zostać uwzględniony. Organ egzekucyjny nie jest uprawiony do weryfikacji decyzji stanowiącej podstawę do wydania tytułu wykonawczego. Zatem, skoro decyzja jest w obrocie prawnym, to organ egzekucyjny z mocy prawa jest obowiązany do egzekucji jej postanowień. W sprawie mamy do czynienia z ostateczną i prawomocną decyzją, która do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie została wzruszona. W tej sytuacji należy doprowadzić do realizacji wynikającego z jej treści obowiązku, a z punktu widzenia konieczności jego egzekucji, nie mają znaczenia podejmowane przez skarżącą działania związane z procedowaniem porozumienia między podmiotami zobowiązanymi dot. sposobu realizacji nakazu, jak również nie uwzględnienia rozmiarów przedsiębiorstwa skarżącej oraz obowiązujących ją wewnętrznych procedur, na które to okoliczności powołano się w skardze. Dopóki bowiem decyzja nakładająca egzekwowany obowiązek pozostaje w obrocie prawnym, a ciążący na skarżącej obowiązek nie zostanie w pełni wykonany, organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Można jeszcze przy tym wskazać, że jakkolwiek zadania poszczególnych jednostek organizacyjnych w ramach struktury skarżącej spółki określają regulacje wewnętrzne - jej statut, regulamin organizacyjny i regulaminy Oddziałów, tym niemniej w relacjach zewnętrznych określonych prawem publicznym, skarżąca spółka nie może być traktowana w sposób wyjątkowy i odmienny w porównaniu z innymi podmiotami, do których kierowane są nakazy podejmowane na podstawie przepisów prawa budowlanego. Również przygotowanie przez skarżącą zakresu wymaganych prac, jak i samo procedowanie z drugim zobowiązanym porozumienia w sprawie wzajemnej współpracy nie świadczy o wykonaniu obowiązku. Bezspornym zaś jest, ze od dnia uostatecznienia się decyzji nakładającej obowiązek, tj. 31 sierpnia 2023 r. do dnia wydania zaskarżonego postanowienia minęły 22 miesiące, podczas gdy obowiązek winien zostać wykonany w terminie 1 miesiąca. W tej sytuacji oraz uwzględniając wystosowane upomnienie, nie można nie podzielić twierdzeń organu co do tego, iż skarżąca uchyla się od wykonania obowiązku.

Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy w sposób kompleksowy zgromadziły materiał dowodowy, niezbędny do wydania postanowienia i dokonały jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w przywołanych w skardze przepisach k.p.a. i u.p.e.a..

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.



Powered by SoftProdukt