Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 2 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.L. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 976/21 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi W.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r., nr KOC/3534/Eg/18 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

1. Zarządzeniem z 23.09.2022 r. o sygn. III SA/Wa 976/21 Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wezwała W.L. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od zażalenia na postanowienie tego Sądu z 18.08.2022 r. o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25.01.2021 r., nr KOC/3534/Eg/18, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Zarządzenie zawierało pouczenie o sposobie uiszczenia ww. kwoty, a także wskazywało, że powinno to nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia.

2. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, domagając się jego uchylenia w całości lub zmiany i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił, że nie zostało mu doręczone zarządzenie z 23.09.2022 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że w sprawach III SA/Wa 1354/18 i III SA/Wa 1355/18 został zwolniony od wszelkich kosztów sądowych bez wskazania, że dotyczy to tylko tych spraw.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie RM) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądów administracyjnych 100 zł.

3.2. W rozpatrywanej sprawie skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 18.08.2022 r., oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. W tego typu sprawach właściwy jest wpis stały, określony w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM. Tym samym Przewodnicząca Wydziału III WSA w Warszawie prawidłowo postąpiła wzywając do uiszczenia wpisu stałego w kwocie 100 zł, wpis w sprawie został bowiem określony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

3.3. Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego sformułowane w oparciu o art. 241 p.p.s.a., jakoby prawo pomocy przyznane mu w innych sprawach przed WSA w Warszawie, tj. o sygn. akt III SA/Wa 1354/18 oraz III SA/Wa 1355/18 (które prawomocnie się zakończyły), dotyczyło również postępowania w analizowanej sprawie. Przepis ten stanowi, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.

Zgodnie natomiast z art. 243 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy może być przyznany stronie przed wszczęciem postępowania bądź w jego toku. Przepis ten gwarantuje, że strona, która nie ma środków wystarczających na zainicjowanie postępowania sądowego, będzie mogła skorzystać z ochrony prawa do sądu, jaką daje instytucja prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w określonej sprawie dotyczy tylko tej sprawy, a nie, jak tego oczekuje skarżący, każdej sprawy, która będzie toczyła się z jego udziałem przed sądem administracyjnym. Powołany przez skarżącego przepis nie pozwala na objęcie skutkami postanowienia przyznającego prawo pomocy innych postępowań sądowych, niż to, w którym zostało wydane, lecz gwarantuje - w razie wątpliwości - że prawo pomocy będzie dotyczyło wszelkich opłat i wydatków w danym postępowaniu.

Podkreślić przy tym należy, że w postanowieniach, na które powołuje się skarżący, wskazano wyraźnie zakres zwolnienia. Jak wynika z postanowienia w sprawie o sygn. III SA/Wa 1355/18, referendarz po rozpoznaniu wniosku skarżącego "o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi W.L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27/2/2018 r., nr KOC/3629/Fi15 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi". Podobnie sprecyzowano zakres przyznanego prawa pomocy w drugiej ze spraw, tj. III SA/Wa 1354/18. Treść postanowień, na które skarżący się powołuje, jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie dotyczyło tych konkretnych spraw.

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 30.03.2022 r., III SPP/Wa 83/22 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, zaś postanowieniem z 11.05.2022 r. WSA w Warszawie po rozpoznaniu zażalenia skarżącego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z 30.03.2022 r. Następnie postanowieniem z 19.07.2023 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie tego Sądu z 11.05.2022 r.

3.4. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że nie zostało mu doręczone zarządzenie z 23.09.2022 r. wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W aktach sprawy na k. 107 znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, na którym widnieje data: 17.10.2022 r. oraz własnoręczny podpis skarżącego w miejscu przeznaczonym do umieszczenia podpisu odbiorcy.

3.5. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki