Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2008 r. sprawy ze skargi R. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia - oddala skargę.

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. U., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż Wójt Gminy odmówił R. U. wydania zaświadczenia stwierdzającego brak dochodowości z pracy w gospodarstwie rolnym, jako że nie posiada koniecznych dla wydania takiego zaświadczenia informacji stanowiących podstawę potwierdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ I instancji wyjaśnił, że możliwe jest wydanie wnioskodawcy zaświadczenia o liczbie hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa, gdyż takie dane są w posiadaniu organu.

Dalej organ II instancji podał, iż we wniesionym zażaleniu R. U. stwierdził, że postanowienie organu I instancji jest absurdalne, niezasadne i nierzeczowe, a gospodarstwo nie przynosi dochodu, lecz straty, które są pokrywane z emerytury pracowniczej strony.

Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym zażaleniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż zgodnie z art.306a § 1 i art.306b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm./ organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji nie mógł wystawić zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, gdyż nie dysponował informacjami stanowiącymi podstawę jego wydania. Wydanie postanowienia odmownego było uzasadnione, skoro fakty objęte żądaniem osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia nie znajdują potwierdzenia w posiadanych przez organ administracji publicznej zbiorach danych i mogą stanowić podstawę sporu.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że postępowanie w sprawach o wydanie zaświadczenia, regulowane przepisami działu VIIIa Ordynacji podatkowej, ma charakter odmienny niż ogólne /orzecznicze/ postępowanie podatkowe. Postępowanie wyjaśniające prowadzone w jego ramach pełni wyłącznie rolę pomocniczą w stosunku do posiadanych przez organ podatkowy ewidencji, rejestrów oraz innych zbiorów danych, więc właściwy organ nie ma obowiązku poszukiwania informacji przydatnych do wydania zaświadczenia w zbiorach danych pozostających w dyspozycji innych organów.

W skardze wniesionej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. U. wniósł o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi, a także w piśmie z dnia 21 stycznia 2008 roku /data pisma, k- 39-43 akt sprawy/ skarżący zarzucił, że organ podatkowy winien był przeprowadzić wizję lokalną w jego gospodarstwie rolnym, dokonaną przez komisję z referatu rolnictwa, geodezji, gospodarki gruntami, gospodarki przestrzennej i ochrony środowiska, w celu sporządzenia protokołu dającego podstawę do potwierdzenia rzeczywistego stanu braku dochodów z tego gospodarstwa za 2007 rok. Nieprzeprowadzenie takich oględzin przypisał wyłącznie złej woli Wójta Gminy. Natomiast rozstrzygnięcie organu II instancji ocenił jako stronnicze i podjęte bez rzetelnego wglądu w całą sprawę.

Skarżący podniósł nadto, że nie zwracał się o wydanie zaświadczenia przez organ podatkowy, ani o wydanie zaświadczenia o żądanej treści, ale chciał uzyskać zaświadczenie, czego nie osiągnął.

Skarżący wyjaśnił, że działanie organów w sprawie niniejszej zablokowały wykonanie przez niego zarządzenia z dnia [...], w sprawie II Kp 162/07, pozbawiły go możliwości uzyskania adwokata z urzędu w toczących się sprawach karnych, naruszyły jego dobra osobiste oraz art.87 § 1 i art.88 § 1 kpk.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i nie może być uwzględniona.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem /art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ zauważyć na wstępie należy, że regulacja prawna postępowania w przedmiocie wydawania zaświadczeń w zakresie właściwości organów podatkowych zawarta jest - jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – w dziale VIIIa Ordynacji podatkowej. Prawidłowo też i jednoznacznie Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z należącym do tego działu art.306a organ podatkowy wydaje zaświadczenie:

1/ na wniosek ubiegającej się o to osoby /§ 1/,

2/ w granicach żądania /§ 4/,

3/ jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego /§ 2/,

oraz, że z art.306b wynika, iż przypadkach, o których mowa w art.306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu oraz, że przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Prawidłowo również wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie w zakresie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony. W sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących tego postępowania wymienione w art.306k Ordynacji podatkowej przepisy ogólnego postępowania podatkowego stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem istoty i specyfiki regulacji w zakresie wydawania zaświadczeń. W sytuacji zatem, gdy art.306b § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny, które wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, to poprzez odwołanie do przepisów ogólnego postępowania podatkowego nie można rozszerzać tego obowiązku także na fakty, które z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji lub innych danych nie wynikają.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, wynikające w szczególności z prowadzonych przez ten organ rejestrów lub ewidencji, organ nie ma nie tylko obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego i nie może wydać żądanego zaświadczenia.

Jak wskazano wyżej, postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało skierowanym do Wójta Gminy żądaniem skarżącego o wydanie zaświadczenia, iż jego gospodarstwo rolne w 2007 roku nie przyniosło dochodu. Wobec tego podnieść należy, że zgodnie z obowiązującym prawem wójt gminy nie prowadzi rejestrów lub ewidencji ani nie gromadzi innych danych obrazujących dochodowość poszczególnych gospodarstw rolnych położonych na terenie gminy. Gromadzi on jedynie, dla potrzeb podatku rolnego, dane dotyczące powierzchni gruntów rolnych gospodarstw rolnych, w tym w hektarach przeliczeniowych. Dane te nie potwierdzają jednak dochodu uzyskiwanego z danego gospodarstwa. Zatem wyjaśnienia w tym zakresie zawarte w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji, są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż art.18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym /Dz.U. Nr 136 z 2006r., poz.969 ze zm./ stanowi, że Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie danych statystycznych, ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", nie później niż do dnia 23 września każdego roku, wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Dane te w konfrontacji z informacją o wielkości danego gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych pozwalają, co jest oczywiste, na określenie statystycznego dochodu z pracy w tym gospodarstwie. Tak ustalony dochód nie wynika jednak z danych posiadanych przez wójta gminy, lecz z danych zgromadzonych i opracowanych przez służby statystyki publicznej. Do tak ustalanego dochodu odwołuje się art.5 ust.8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 139 z 2006r., poz.992 ze zm./.

Wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego jest istotna także w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.; por.: art.8 ust.1 tej ustawy/, która jednak posiada w tym zakresie własną regulację – art.8 ust.9 w związku z art.9 ust.6 tej ustawy stanowi, jaka jest wysokość dochodu z 1 hektara przeliczeniowego /obecnie – zł 207,00/. Również zatem dla celów świadczeń z pomocy społecznej dochód z gospodarstwa rolnego nie wynika z danych posiadanych przez wójta gminy.

Wysokość uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego dochodu może mieć znaczenie także w innych sytuacjach, w szczególności – na co powołuje się skarżący - w razie ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym. Zauważyć jednak należy, iż dotyczące tej kwestii art.87 § 1 w związku z art.88 § 1 i art.78 § 1 kpk wymagają jedynie, aby strona w sposób należyty wykazała, że nie może ponieść kosztów udziału w sprawie pełnomocnika bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Nie chodzi tu o przedstawienie zaświadczenia o wysokości dochodu, ale o ujawnienie przed sądem wiarygodnych faktów dotyczących sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej strony, przekonywujących, że poniesienie przez nią wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru spowoduje uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu jej i jej rodziny.

Skoro – jak wykazano wyżej - wójt gminy nie posiada danych pozwalających na potwierdzenie wielkości dochodu z danego gospodarstwa rolnego, w tym braku takiego dochodu, i nie ma także obowiązku prowadzenia postępowania w celu pozyskania takich danych, stwierdzić należy, że postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia w tym przedmiocie nie narusza art.306a § 1 i 2 i art.306b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz jest zgodne z art.306c tej ustawy.

Na marginesie wskazać należy, że również urzędy skarbowe nie posiadają danych dotyczących dochodu uzyskiwanego przez osoby fizyczne z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, gdyż dochody te nie podlegają opodatkowaniu /por.: art.2 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. Nr 14 z 2000r., poz.176 ze zm./.

Odnosząc się do innych kwestii podnoszonych przez skarżącego w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, gdy zaświadczenie, zgodnie z żądaniem strony, miało dotyczyć dochodu, tj. kategorii prawa podatkowego. Dla porządku zatem jedynie wyjaśnić należy, że zastosowanie przepisów kpa prowadziłoby do takiego samego rozstrzygnięcia, gdyż art.217 § 1 i 2, art.218 i art.219 kpa zawierają regulacje odpowiadające unormowaniom zawartym w art.306a § 1 i 2, art.306b § 1 i 2 oraz art.306c Ordynacji podatkowej.

Jeśli zaś chodzi o wnioski dowodowe skarżącego zgłoszone na rozprawie w dniu 9 maja 2008 roku, to nie mogły być one uwzględnione, gdyż – stosownie do art.106 § 3 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające tylko z dokumentów i tylko, gdy jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Dowód z opinii rzeczoznawcy nie jest dowodem z dokumentu i już z tego tylko powodu nie mógłby być przez sąd przeprowadzony. Ponadto jednak ani ten dowód, ani dowody z dokumentów złożonych na rozprawie nie mogłyby prowadzić do wyjaśnienia w tej sprawie istotnych wątpliwości, bowiem nie dotyczą okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego, skoro zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, skargę należało oddalić na podstawie art.151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.